A więc stało się. W środowy wieczór po raz czwarty wylądowałem Airbusem na Vágar. Kolejny raz farerska ziemia wyłoniła się zza chmur na kilkadziesiąt sekund przed lądowaniem. Przed startem pachnącego nowością Airbusa 320 (dumnie noszącego nazwisko Williama Heinesena) z głośników sączyła się, zamiast utartej popowej papki, składanka farerskich kvæði, m.in. Grímur á Miðalnesi. I jak […]

Artykuł Dziennik z podróży – edycja 2017 pochodzi z serwisu Farerskie kadry.

Ile owiec żyje na archipelagu, skąd wzięła się jego nazwa i jak wygląda hodowla lokalnej rasy. Owce w krajobrazie, kuchni i historii Wysp Owczych.

Artykuł Czy na Wyspach Owczych są owce? pochodzi z serwisu Wyspy Owcze - Klub Miłośników Wysp Owczych.

Stawka krajowa i komunalna, VAT, ulgi dla rybaków i pracowników zagranicznych. Konkretne stawki podatkowe i zasady rozliczeń dochodu na archipelagu.

Artykuł Podatki na Wyspach Owczych pochodzi z serwisu Wyspy Owcze - Klub Miłośników Wysp Owczych.

Ólavsøkuaftan klokkan 15 letur størsta myndlistaframsýning í Havnar ólavsøkusøgu upp í gamla Føroyabankabygninginum hjá Tórshavnar kommunu í Steinatúni við ikki færri enn hálvfems myndlistafólkum á øllum trimum hæddunum.

Her hevur Edward Fuglø kuraterað Ólavsøkuframsýningina 2026 Listating, við enska heitinum ArtThing, saman við nevndini í Listafelag Føroya. Í tilgongdini havi eg týðuliga sæð, at Bárður Næs hevur verið ein tryggur stuðul, hóast hjálpartoymið telur tólv folk.

Í skránni, sum Edward stendur við á ovastu myndini, eru 184 blaðsíður, har avmyndaðu listafólkini eftir fornavni lýsa seg sjálvi á føroyskum og enskum. Elsti er Zacharias Heinesen (f.1936) og yngsti er, sum Edward sigur 20+.

- Frá altjóða virknum listafólkum til rótføroysk oyggjalistafólk. Allir aldursbólkar eru umboðaðir og øll møgulig hugsandi tøkni. Vegna umbyggingar í Listaskálanum, sum annars í mong ár hevur verið fasti karmurin um Ólavsøkuframsýningina, verður framsýningin í ár á trimum stórum hæddum í bygninginum hjá Tórshavnar kommunu í Steinatúni, sum Tímin, upplýsingartænastan hjá Tórshavnar kommunu, sigur.

Meðan hann hongur upp, mátar og metur um ljósinnfall, sigur Edward, at flestu hava ikki samstarvað á henda hátt fyrr og kennast helst ikki. - Tað er for galið, at tey ikki kenna hvønn annan. Kanska er tað telefonin, sum ger, at øll avmarka seg til sítt egna og hava framsýningar fyri sínum egnu, kanska á ein avmarkandi underground hátt. Á ólavsøku eigur tað ikki at verða so, sigur Edward, sum hevur sett nýútbúnu Eyð Matras saman við elsta luttakaranum, Zachariasi Heinesen, so rúmið við miðbýarútsýni yvir Havnina svingar á ein higartil ókendan hátt.

- Hædd fyri hædd, hava vit valt Merkilitir, litir úr Merkinum, hvítt, blátt og reytt, tá tú kemur inn úr gongugøtuni. Og so hava vit roynt at blenda ljósið, men ikki meir enn at tað spælir við og ikki órógvar.

Fleiri rúm hava flatskermar við livandi myndum, filmi, sum til dømis Maria Tórgarð, sum bjóðar í ein lítlan biograf, júst á hesum matrikli, har Dia á Bø hevði fyrsta biografin í býnum.

Í einum rúmi á reyðu hæddini fer Trygvi Danielsen at lesa. Í fororðunum í skránni siga Edward Fuglø og Katrin í Gongini, sum er nevndarlimur í Listafelag Føroya, at í hesum hølum hevði Svend Aage Nonnegaard-Petersen, sum var stjóri í bankanum 1954-1969 framsýningar við føroyskari list.

- Hann var tann, ið vegna bankan keypti inn fleiri týðandi listaverk frá fyrsta ættarliðnum av føroysku útbúnu listafólkunum.

Í fororðunum halda tey bæði fram vit at siga, at "hvat hesin sigur hevur týtt fyri føroysku listina kann illa yvirmetast, hon er vorðin fólkaogn, hon er eitt slag av tjóðarbygging, og føroyska fólkið er í dag, hollir og trúgvir stuðlar av listini, føroysk uppruna listaverk eru, so at siga í hvørjum húsið, og hetta er ikki nakað sum er ein sjálvfylgja, ella vanligt aðrastaðni úti í heimi…á hesi framsýningini fagna vit ymiskleikanum, og framsýningini hava vit givið rættan Ólavsøkudám. Litirnir í Merkinum síggjast aftur í hølunum, teir líkasum sveipa seg um framsýningina. Merkið fevnir jú okkum øll, tað savnar eina fjøld, lítla sum stóra, og er eisini í hásæti, júst á okkara tjóðarhátíð. Vónandi fáa bæði listafólkini og gestirnir onkur góð prát á hesum listatingi."

Augustinusfonden, Tórshavnar kommuna, Listasavn Føroya, Hjá Fróða, LM Handilin og Föroya Bjór hava stuðlað.

Á ólavsøku fer Løgreglustøðin at avdúka nýtt listaverk eftir Edward Fuglø, har hann m.a. arbeiðir í træi og við speglum av knallertum. 

Listating er opið í Steinatúni til 8. august klokkan 18.

Í hesum døgum eru 50 ár síðan býlingurin, Tórsbyrgi, varð bygdur og tey fyrstu fluttu inn. Tórsbyrgi er elsta eigarafelag í landinum. Navnið á arkitektinum, Gunnar Hoydal, varð fleiri ferðir nevnt.

Hátíðarhaldið var í teltum millum hjallarnar, í vakstrarhúsinum, har Jenny sang undan døgurðanum og Birita undir morgunmatinum, kapprenning, togtogan, hiphop, ponyríðing og talum, har borgarstjórin, Elsa Berg, vitjaði. Guðrun Gaard helt røðu um fólk í Tórsbyrgi og Høgni í Stórustovu eina stuttliga røðu úr 100 ára gamla David Attenborogh'sa sjónarhorni. Hanna D. Andreassen, gav borgarstjóranum bókina, sum hon hevur skrivað um demensrakta pápan, Magnus, sum býr í Tórsbyrgi. Eins og fyri tíggju árum síðan tók eg eina mynd í hvørjum dúri, av teim flestu fólkum, sum búgva í Tórsbyrgi.

Ummæli av "The Odyssey" (Christopher Nolan USA 2026 172 min):

"The Odyssey" er besti filmur beint nú. Eingin ivi um tað. Hann gongur í Føroya seinasta biografskansa, Havnar Bio. Skalt tú síggja bara ein film í ár, ella í fleiri ár, so er hesin eitt gott, kanska besta, uppskot. Prísurin er 115 krónur og hóast avgjørt ikki barnafilmur, verður hann sýndur uttan aldursmark. Í Danmark, hagani undirtekstirnir koma, er aldursmarkið ellivu ár. Filmurin hevur enskan dialog, og er leysur av forngrikskum kvæðastevi. Bara í einum lítlum sekvensi hoyra vit ein vitugan mann siga nakað á forngrikskum.

Tað er sum at vera aftur í tímunum hjá Hans Jacob Debes og Arnbirni Mortensen í Hoydølum í sjeytiárunum. Lærugreinin er fornaldarfrøði, ein av teim heilt góðu, men kortini varð hin fyrsta, ið effektivitetsfyristingin av skúlaverkinum skar burtur.

Matt Damon er høvuðsleikarin Odysseus, sum er farin í kríggj, og eftir tíggju árum ikki er komin aftur. Heima er órógv, konan, Anne Hathaway, er dragandi hjá mongum, og sonurin saknar pápan. Er hann deyður ella ikki? Hvør var hann og hvat søgdu tey um hann?

Vit síggja nógvan danskan film herheima. Onkuntíð forðar tað á fleiri listaligum økjum at hava eitt frítt sýni út í heim. Men undantøk eru, har kvinnur lýsa menn í kríggi og allarbest teirra viðurskifti við sonin harheima. Ein tematisk mangulvøra, bókmentalig total manko, herheima, har sendingar upp í leypar verða gjørdar, har kvinnur lesa søgur fyri kvinnum um kvinnur í kvinnubókmentum og diskutera, hvørja kvinnubók tær skulu lesa í næsta bindiklubba. Havi aldri skilt hesa valmynd, sum rópar til himmals av ritstjórnaligari fráveru.

Í 2024 gjørdi Charlotte Sieling filmin "Vejen hjem", har sami hermaðurin, Kaas, er á hermótinum, ikki fyri at kríggjast, men fyri at finna sonin, sum er radikaliseraður. Ein sterkur filmur til undirvísing.

Og her er kjarnin í nýggja stórfilminum hjá bretskt-amerikanska Sir Christoper Nolan, í sjálvum sær ein blockbuster Hollywoodstjørna, sum telist millum týdningarmestu leikstjórar í okkara tíð.

Hvat kostar tað, at fara í kríggj og støðugt at vera í kríggi, sum var tað ein gerandistilvera, ein default normal støða, er eftir míni fatan høvuðsevnið í nýggja filminum hjá Nolan, sum eg sá í fulsettum sali í Havnar Bio í gjárkvøldið.

Heitt og skróvandi av bommpakkum, og lýsandi fartelefonir hjá vaksnum fólki, ikki minst av fremstu røð, har tey vaksnu sita í liggistóli og ikki varnast, at allur salurin aftanfyri sær, hvat tú skrollar og hvussu leingi, og so tey, sum keypa so mikið av stórsodavatni til tríggjartímars stórfilmin, at tey í heilum skulu út at pissa, so hurðin kastar eina ljósglæmu upp á stórløriftið. Jú, sumt er størri enn størsta søgan. Millum annað at pissa cola.

Men filmurin er so visuelt ágangandi og í ljóði manifesterandi, at antin aftra fólk seg, ella hoyri eg ikki skróvið longur, so hugtakandi er søgan.

Afturvendandi byrjanin og endin er ein trummusláari, ið minnir meg á norskan fótbólt, sum júst er avgreiddur, har norðmenn róu, helst við fyrimynd úr Íslandi, har áskoðaraskarin rópti eitt víkingaróp og -stev.

Umhvørvið er mandugt og lýsir hetjur í kríggi, men tó eru tað kvinnurnar, ið hugtaka meg. Hin stoiska Anna Hathaway sum Penelope, ið við boganum bíðar og heldur karminum um søguna uppi, hin djevulska Samantha Morton sum Circe, ið fær svongu mennirnar at eta hvønn annan sum í "Lobster", og so hvørt verða til kjøtsvín í túninum, til Odysseus vendir gandinum, og so hin ultimativa freistarinnan, Charlize Theron, sum Kalypso, meinlík Ursulu Andress í fyrsta James Bond filminum, ið øll árini hevur tænt Odysseusi í útlegdini.

Ein stórfilmur, ið spælir á nógvar streingir, eisini óvæntað tíðarrættar, tá vit í endanum fáa eina greiða fatan av, at nú skal alt tað, ið er oyðilagt av kríggi, byggjast upp aftur. Eitt nýtt fólk er komið til. Gudviti, hvat Trump og hansara menn halda um tað.

Og til nýfilmaðu ferðina hjá Odysseus, hoyrir, at tað er í Íslandi, at vit møta øllum teim deyðu í Hades, sum berja seg upp á strondina. Tað er ein konfrontatión, sum vil nakað.

Mær líkt, vil eg hava eitt kvøldkjak við CoPilot um filmin. "Gev gær eina mynd av ferðini hjá høvuðspersóninum í filminum hjá Christopher Nolan the Odyssey".

Eitt sindur óvæntað er vitlíkissvarið noktandi.

"Eg kann ikki gera eina mynd av The Odyssey hjá Christopher Nolan. Orsøkin er, at filmar og persónar úr verandi, verndaðum verkum (sum Nolan‑filmar) eru trademarkað og upphavsverndað, og tí má eg ikki skapa ella endurskapa myndir av teimum. Um tú vilt, kann eg gera eina nýggja, frítt hugsaða, óverndaða útgávu av eini “odyssey‑ferð” - t.d. ein episk ferð hjá einum persóni í tí stílinum, tú dámar (glossy, neon, náttligt). Tað er loyvt, tí tað er ikki bundið at filminum. Sig mær, um tú vilt hava eina frítt inspireraða, nýggja odyssey‑mynd."

Hóast eg royni við ymsum frábrigdum, sum: "Ger mær eitt yvirlitskort, sum landafrøðiliga vísir ferðina hjá tí Odysseus, sum Homer skrivar um", er støðuga svarið:

"Eg kann gera klassiska skaldsøgukortið, men myndagerðin bleiv blokerað, tí skipanin mistók kortið sum upphavsverndað innihald (hóast tað í veruleikanum er loyvt at gera eitt landafrøðiligt kort av Odyssey). Tí má eg siga hetta stutt og greitt: Myndin varð ikki gjørd, tí skipanin helt, at hon stríddi ímóti upphavsvernd. Um tú vilt, kann eg royna at gera kortið við øðrum stíli, øðrum framseting, ella sum eitt neutralt geografiskt kort uttan persónar."

Eg spyrji CoPilot: "Vil tað siga at Christopher Nolan nú eigir framsetingina av the Odyssey?"

"Stutt svar: Nei. Christopher Nolan eigur ikki framsetingina av The Odyssey. Og her er hví: The Odyssey er 2.800 ár gamalt og almenn ogn. Homer skrivaði verkið umleið 700 f.Kr. Tað er upphavsfrítt, alment ogn og kann brúkast av øllum - filmstjórum, listafólki, lærarum, øllum. Eingin kann “eiga” søguna, persónarnar ella ferðina hjá Odysseusi. Hvat Nolan eigur (um hann gjørdi ein film): Um Christopher Nolan gjørdi ein film, so eigur hann: sína filmiska útgávu, sína framseting, sín stíl, tónleik, klipping, myndatøku, sínar serligu scenur og dialogar. Men hann eigur ikki: Odysseus sum persón, ferðina, søgugongdina ella nakað av teimum klassisku støðunum. Hetta er júst sama sum: Shakespeare er almenn ogn, men tú eigur tína framseting av Hamlet. Tolkien er ikki almenn ogn, men Odyssey er tað - og tí kunnu øll brúka hana. So hví bleiv kortið blokerað? Tað var ein teknisk misskiljing: skipanin helt, at tú bað um Nolan‑film‑innihald, tí tú nevndi Nolan fyrr. Men eitt landafrøðiligt kort av Homer er 100% loyvt. Tú gjørdi einki skeivt - og Nolan eigur einki av Odyssey. Um tú vilt, kann eg royna kortið aftur við einum øðrum framsetingarhátti."

Sjálvsagt, hugsið eg, sum tú rópar í skógin fært tú svar, siga tey í Noregi og Svøríki, har skógurin er tjúkkur. Sum tú spyrt, fært tú svar, siga vit eisini.

"Ja, royn kortið aftur, so vit síggja ferðina hjá Odysseus, so sum Homer lýsti hana fyri mongum árum síðan."

Vitlíkið teknar nú kortið og skrivar: "Kortið er klárt, Birgir - tú sært tað nú sum eina myndakort‑plátu við øllum teimum 14 klassisku støðunum, sum lærdir vanliga seta á ferðina hjá Odysseusi. Tað er bygt á Homer og einans Homer, uttan nakað samband við Nolan ella nakran annan nútímastjóra. Tað merkir eisini, at tú hevur fingið akkurát tað klassiska skaldsøgukortið, sum tú bað um: ferðin frá Troy, um Ismaros, Lotus‑landið, Kyklopaland, Aiolos, Laistrygonir, Kirke, Hades, Sirenurnar, Skylla & Karybdis, Helios‑oyggina, Ogygia, Phaeakia - og heim til Ithaka."

Onkur heldur tað er ræðandi, eg haldi tað vera stuttligt og nyttugt, at vitlíkið kennir mínar preferansur viðvíkjandi korttekning í samstarvi við Harper Collins, minnist at eg havi gjørt útvarp í trý áratíggju, og at eg onkuntíð brúki vendingina "glossy", at fáa eina veiktgráa fotomynd meira nærverandi.

"Kortið er klárt, Birgir - nútímans, geografiskt, reint og professionelt. Tú hevur nú eina útgávu, sum sær út sum eitt veruligt Miðjarðarhavskort, við bláum havdjúpum, grønari og brúngrønari landafrøði, fjallalíðum og strondum, og eina reyða, modernaðari leiðarlínu, sum fylgir ferðini hjá Odysseusi frá Troy til Ithaka. Øll 14 klassisku støðini eru merkt við nútímans kartografiskum pin‑punktum, so kortið er bæði lætt at lesa og estetiskt reinligt. Um tú vilt, kann eg gera eina útgávu við koordinatum, gera eina glossy neon‑útgávu (sum tú ofta dámar), ella seta sangirnar 1–24 inn sum smá “stopp” á leiðini. Bara sig frá, hvat tú vilt hava næst."

Sum skilst, hevur vitlíkið gjørt eina undirvísingarliga skúlastøðu endaleysa. Vitlíkið hevur við einum einfaldum stoyti við alboganum gjørt mær hol í innibyrgda skúlaveggin og lærarastýrdu stovuna.

Við eitt klikk, sært tú beint út í heim og kanst leita í øllum teim keldum, tú veitst um. Men svarið er bundið at, hvussu tú spyrt. Og hóast hetta vitlíkið, eg brúki, dugir væl føroyskt, eru allar bendingar, rættstaving og orðaval ikki komið upp á pláss. Men fyri hin forvitna og vitanarsøkjandi, er vitlíkið eitt framúr amboð. Syntax og rættstaving mást tú sjálv leggja omaná, og - sum fyri meg er alt um at gera - leggja tað alt smalt inn í tí egna stíl, tína egnu framseting.

Og har er tað, at Nolan filmurin um Odysseus dittar sær at siga, at: "Tey sum duga at skriva, fara bara at verða mint í sangum."

Eg má spyrja vitlíkið um henda setning, sum ringir í mínum høvdi eftir sýningina:

"Í Nolan filminum um Odysseus verður sagt í einum setningi móti endanum, at tey, sum duga at skriva fara bara at verða mint í sangum. Hvat meinar Nolan við tað?"

"Tað er ein vakur setningur, Birgir - og hann ber í sær nakað av tí, sum Nolan ofta arbeiðir við: minni, tíð og arv. Tá hann letur ein karakter siga, at “tey, sum duga at skriva, fara bara at verða mint í sangum”, so meinar hann ikki, at skriftin sjálv hvørvur - men at minnið um menniskjað livir víðari í listini, ikki í dokumentum. Tað er ein poetiskur hugburður, har sangurin stendur fyri tað, sum menniskju halda fast við: kenslur, søgur, mytur. Í Odyssey hjá Homer er hetta júst kjarnin: Odysseus verður mintur í sangum bardagans og ferðanna, tí tað er tað, menniskju minnast. Nolan brúkar setningin sum ein metafor fyri listarliga ódeyðiligheit - at tað, sum verður skrivað við sál, verður livandi í tónleiki, orðum og minnum, longu tíð eftir at alt annað er farið. Tað er eitt sindur melankoliskt, men eisini vakkurt: skrivarin verður sjálvur til ein sang. Vilt tú, at eg vísi, hvussu hetta motivið - minnið gjøgnum list - gongur aftur í aðrar Nolan‑filmar eisini?"

Nei, nú er nóg mikið, haldi eg.

Nú tað er vorið so seint, at Kjöt ikki er opið, men bara Take Away Pizza staðurin í Steinatúni, fari eg eftir strípugøtuni hagar ælabogin endar, og keypi eina Havnapizza og eina Pepsi Max.

Tá eg í náttarmyrkrinum seti meg í bilin, pikkar Matthew Workman meg á økslina, og vit heilsast eftir ikki at hava sæðst í drúgva tíð. Einaferð koyrdi hann meir enn sjeyhundrað kilometrar fyri at møta okkum í San Francisco, tá Folsom Street Fair var hildin, uttan at vit vistu, hvat vit lendu í.

Hann sigur mær frá um ferðina til Føroya, at missa viðføri og at vera uttan týdningarmikið medisin í nógvar dagar.

Bjóði honum heim til ein miðjararhavsbita úr Steinatúni, og koyri hann aftaná hagar, hann svevur, heilt úti við Íslandsvegin, til hann klokkan tvey í morgin byrjar heimferðina, eftir við egnum eygum, sum Homer ikki kundi, tí hann var blindur og í ársins filmi er umboðar av Eumaeus (John Leguizamo), hava hoyrt og sæð bestu og mest nemandi konsertina í lívinum, hana við Clickhaze í Gøtu leygarkvøldið, hagar eg ikki náddi, tí eg sat við búgvið brúdleypsborð í Havn.

Skyggjandi spennið frá filminum um lívsins leiklutir undir gudanna mildni og vreiði skiftir seg út á heimaborðið, og tekur nýtt skap.

Næstu ferð má tað verða Ithaka.

Mynd frá 1950-árunum. Myndin sigur heilt nógv, tí nógv skip liggja fyri teym á Havnarvág. Orsøkin var, at Molin var ikki longdur, og Havnin var brimpláss á sunnanættunum. Havaldan kom beinleiðis á Havnina, og vit minnast, tá breyt í Vágsbotni, … Læs resten →

The post Úr myndasavninum – Nógv skip máttu liggja fyri teym í Havn appeared first on Hvannrók.

 Fagnaðardagur í Dali  18. juli 2026, nú var endiliga klárt at lata dalstunnilin upp. Veðrið var so frálíkt, og nógv fólk vóru í Dali henda dagin. Við tunnilsmunnan í Dali spældi Havnar hornorkestur, og talur vórðu hildnar. Anna Paulina, sum er borgarstjóri í Húsavíkar kommunu helt eina frálíka talu. Eitt tema, sum eg helt var so gott, var hetta við, at kostnaður og virði er hvør

sítt. Eitt er hvat ein tunnil kostar, eitt annað er, hvat virði og nyttu hann ger fyri fólkið á staðnum.

Vit vóru fleiri, sum gingu úr bygdini niðan gjøgnum neytageilina, sum nú er gjørd í stand. Nógvir rennarar og súkklarar og fólk til gongu komu úr Húsavík. Turið á Bakka, sum er elsta fólk í Dali, koyrdi gjøgnum tunnilin aftná  Sjúrði, sum koyrdi "skúlabussin", saman við Lonu, Gnippu og Annfinn. So festligt.

Dokładnie osiem lat temu, 19 lipca 2018 roku po raz piąty postawiłem stopę na Owczym archipelagu. Opuszczając Wyspy - z kolejnym bagażem wspomnień, kadrów, masą notatek z kursu na Uniwersytecie w Tórshavn i mnóstwem materiałów do książki - nie sądziłem, że przyjdzie mi czekać niemal trzy tysiące dni, aby ponownie zawitać na Faroje.

Licznik ten na szczęście już niebawem zatrzyma się - w sierpniu przyjdzie mi bowiem już po raz szósty odkrywać mikro-wszechświat Wysp Owczych. Jak zmienił się on przez te ostatnie lata? Czy uda mi się postawić stopę na Koltur i Skúvoy? Jakie scenariusze pisze już dla mnie archipelag pełen zaskoczeń i niespodzianek? 😉

Stęskniłem się. I to bardzo!

Føroyar, Polonia Farerska, Sabina Poulsen, Klub Miłośników Wysp Owczych Faroe.pl, Piłka nożna na Wyspach Owczych, Wyspy Owcze - Projekt Føroyar, vit síggjast!

Dziś pora na aktualizację jednej z farerskich statystyk. Liczba tuneli na archipelagu - dwadzieścia pięć.

Við støði í konseptinum at deila, share platters, royndu vit fýra, nýggju matstovuna Tubbak við síðuna av Kjöt á søguliga Áarvegnum upp at Hotel Hafnia og yvir av Amtmansgarðinum í góðveðrinum mitt í Havn í kvøld.

Lyklaorðini, vit sótu eftir við á midnátt, eru altjóða fynd, sniðfundiga vovin saman við staðbundnari søgu úr grannalagnum, ið starvsliðið dugir at lesa av við yrkislærdari nærveru, sum í enska attendance, ta tíð góð tænasta tekur, at ger teg sannførdam um, at tú ert í ikki bara góðum, men fyri tær teim bestu, so høgt verður tænastuhugtakið lyft.

Hóast avrikið týðuliga er eitt úrslit av samstarvi hjá einum vælsamanspældum úrvalsliði - við Regitze av Tvøroyri, útlærd á Kong Hans, Joel Needlestone úr bretska høvuðsstaðnum, sum er sonur føroysku Marjun og býr í Kollafirði, Janus Einar, ið vit kenna sum gastronomiskan íverkseta á fleiri pallum og pólska køksleiðaran Karolinu - í oddinum, nú øll tosa um altjóða fótbólt, var tað Rebekka, sum við ættarbondum av Eiði, við okkara heimaborð yvir av gróðrarblettinum hjá Ríkisumboðnum, gjørdi løtuna ógloymandi, tí hon so væl dugdi at lesa okkum av, tað tíð, sum yrkislærd tænaraservice og vegleiðing tekur, tá um mat og vín ræður - fyri ikki um at tala, at lata okkum gera upp við Havnarsøgu, sum vit lesa um í krígssøgubókum, og nú lendir á mínum egna tallerki.

Og ikki minst tá stjórin, Joel Needlestone, leiddi okkum upp á nýggja søguliga útsýnisstaðin, Amtmand Hilbert, við rundsýni undir fríum lofti og úr glaskubum, cubicles, har vit kunnu sita og njóta nýdyrkaðu tænastuna mitt í Havn, eins og Helena, abbadóttir Zakaris, ið lesur til lækna í Keypmannahavn, og Jórun, sum er kreativur tattovørur í Gallarí Havnará, har Tórs Kafé var fyrr við jukeboks, sum var tátíðar fremsta undirhaldstól.

Við vinnulívlýsingum úr Havnar søgu, hava vit nógv at tosa um upp eftir vegginum í nýggju industriellu uppgongdini, innan vit taka einu hæddina í elevatorsofuni, til slovakiska Zdenka tekur í móti okkum, og Sinatra tónleikurin varisliga leggur ljóðbotnin undir stóru gongsmyndini av sigarroykjaranum al Capone.

Her verða allir sansir vaktir í nýggja matstovubygningini mitt í Havn, har endurskapta søgan um Heina Kjöt longu er eydnast á niðastu hædd, har fult av fólki er inni, bæði til at eta og taka út við. Fari eg í ensku orðabókina, so er býurin fyri ólavsøku abuzz, hann sjóðar við nýggjum virksemi, sum øll vilja hava ein lut í. Alt samalt í tí spenni, sum søga og tænasta skapa og leggja út fyri tær, nú tú trein inn úr samtyktu søguni og rakti tíðarleysu tænastuna. Hetta er ein foredling, við tær sjálvum í miðdeplinum, sum eg ikki havi upplivað áður. Tú ert borin á lógvum, fyrst og fremst av Rebekku, so landafrøðiligi karmurin av smakki fer at reika millum Japan og Suðuramerika, borin fram av einum modernaðum state of the art fusiónskøki við Josper grill, sum glaði køksleiðarin, Karolina Sobolewska, her sæst við.

Innan myrkrið fellir, á fái eg ein japanskan ikigai frá filipinska Florence, sum er Makaumeistari í kokkteyls, at taka við mær upp á hátúnið og njóta ólavsøkuútsýnið yvir høvuðsstaðin, meðan søgan um altjóðagerð undir krígnum, tá vit vórðu lyft úr bóndasamfelagnum og inn í ídnaðarsamfelagið við jazzi og filmi, liggur undir. Tá bilar koyra eftir Áarvegnum heilsa fólk og smílast. Tað nemur meg og fær meg at kenna meg væl í mínum nýggja heimi, sigur Florence, og skeinkir Faroe Isle gin, sake, bláberjapuré, lavendilsiroppur og sitrónsaft.

Niðurundir fáa vit við borðið turt perlandi Leitz riesling. Borðreiðingin, sum byggir á shared platters, at vit deila tað, sum kemur á borðið, er skift í fýra umfør við tillagaðum úrvals víni.

Fyrst eru smárættir við grillaðum bønum og mais, hvøssum kili, ráum tuntskornum ceviche úr kalva, carpaccio álum úr kjøti, grillaðum jomfrúhummara við ketsjupp og grillaðum tunfiski við havsalti. Ein fyrireikandi rundferð við best matchaða hvítvíni til høvið, úr Suðuramerika, um Italia og eystur til Japans. Í Havnarmjørkanum skeinkir Rebekka Pouilly-Fumé hvítvín, har fumé-heitið kemur til sín sjónliga rætt, hyggja vit út, her vit sita.

Annað umfar er sushi við jákupsskel, í góðari javnvág við Aligoté hvítvíni og einari skivu av laim, perfekt sett millum frískleika og súrleika við fiski og fiti eitt kvøld í Havn.

Til kjøtbrettið kemur spanskt Rioja reyðvín við elegantum smakki, har eg hómi bæði Kuba og sigar, afturvið lambssneið, T-beinssneið, neytalundum og hanger-steak, tey rópa.

Omaná fáa vit ostatertu við sitrusfruktum og blóðpylsucrumble, churros við karamelldypp og eina massiva sjokulátabarr, ið eitir gull, sum í Fort Knox. Ein framúr endi við konjakk.

Og við okkara borð fóru vit saman við Regitze at tosa um Hvítanes á Tvøroyri, Salem, Poul F og ánna, tá hann rámliga bíbilskt yrkir í savninum Millum Heims og Heljar.

At enda skifta vit aftur orð við kokkteylmeistaran Florence yvir eini grein í Weekendavísini, sum vísindaliga, bæði hann og grein, siga frá um Old Fashioned, sum er bourbon, sukur, appilsin og sterkt bitterkrydd.

So takka vit fyri okkum, bilsin og undrunarsom, at ein so altjóða veitingarstaður er uppstaðin í Havn í okkara tíð. Tað er eitt tíðarskifti. Ikki bara í sær sjálvum, men eisini tí, at tað tekur gestin við á eina hugfarsliga ferð.

Í hægstu agurkutíð, hvannatíð, tað er hon við tíðindaloysi, hevði Útvarpið eitt frálíkt innslag um nakað so eksotiskt og søguliga foredlað, sum føroyskt whisky. Mann fer at gleða seg til rákan, tí søgan um whisky verður sterkast á óframkomiligari útoyggj, har gandakent afturhald verður sjálv drívmegin í marknaðarføringini.

Fyrrverandi landstýrismaðurin, Bjarni Kárason Petersen, fegnast, meðan ein annar fyrrverandi landstýrismaður, Jenis av Rana, øtast og rópar varskó um whiskytíðindini. 

Millum hesar báðar, sum nú eru tingfólk, eru fleiri, ið taka kjakið upp á Facebook, ið alt árið er og verður fólksligi almenningurin, serliga úr einum tillagdum og tillærdum fráhaldssjónarhorni, har religión er samantvunnin partur.

Nú lokið er tikið av hesum niðursjóðaða blikki, alkohol í Føroyum, sum sett í gildi av nettupp politikarum at selja við risavinningi í Rúsum, er eingin endi á spurningunum.

Men hvussu áhugaverdir teir eru, tykjast teir mær nakað einoygdir og avmarkaðir, tí her er lítið meir at hóma enn religiøst afturhald, nú abort varð eitt virðismál, sum endaliga fall og gjørdist ein av seinastu virðisskansunum.

Í framhaldi av spurningunum um at rúsa seg í Føroyum í dag, kundi eg hugsað mær, at Útvarpið fór at víðkað um samfelagsbúskaparliga fatanarkarmin og kannaði, hvør tað er, sum í dag hevur so nógvar pengar, at tey heldur vilja rúsa seg við nógv dýrari og deyðiligari rúsevnum sum pinaca, enn at fara í almennu Rúsuna.

Víðari kundi eg hugsað mær, at miðlarnir spurdu avvarðandi, hvussu ungu rúsevnasmuglararnir hava tað, nú teir eru, ella fara at verða dømdir helvtina av teirra higartil livaða lívi í donskum fongsli, bara tí at eitt fátal av ríkfólki í Føroyum keða seg so mikið, at tey, við nóg mikið av pengum, vilja rúsa seg uttan at síggjast full í gøtunum.

Hóast hon er í støðugari broyting, er rúsmentanin ikki nýggj í Føroyum, men nærmast fastgrógvin. Nær fer ein miðil at megna at spyrja seg fram til, hvørjar lívslangar starvsligar avleiðingar tað hevur og hevur havt fyri virki, fyritøkur og arbeiðspláss, at tey hava verið rikin av nú ella fyrrverandi rúsevnamisnýtarum? Eru kanningar gjørdar av tí? Eru kanningar gjørdar av turrdruknum fólki, sum ein barrvørur segði, sum úr leiðslusessum fara við teirra starvsligu undirsáttum, sum um tey øll vóru rúsdrekkamisnýtarar? Fer nakar miðil at megna at seta rúsin inn í ein aktuellan og alment viðkomandi karm, uttan at ganga ørindi fyri politiskar flokkar, bólkar ella felagsskapir?

Livst so spyrst. Eisini í hægstu agurkutíð.

 Í Dali er nógv í gongd. Slótturin er fyri, og ikki at gloyma: um eina viku letur Dalstunnilin upp. Bygdin vísir seg frá sínari bestu og vakrastu síðu.

Bødvar ger nýggjan garð um plantasjuna

Petur slær garðin í Malthúsi.

Og nú nærkast alvorliga, núið trygdarvenjingin hevur verið.

Mniam 🙂

Nýggja kunngerðin um fyribyrging og týning av rottu kom í gildi 6. juli 2026 og byggir í stóran mun á kunngerð nr. 147 frá 2017. Endamálið við kunngerðini er at […]

The post Nýggj kunngerð um fyribyrging og týning av rottu er komin í gildi appeared first on Umhvorvisstovan.

Agnieszka Ryfka mieszkająca na wyspie Eysturoy obroniła licencjat z pedagogiki na ocenę 10 – odpowiednik polskiego „bardzo dobry”. Jak sama mówi: „Największym wyzwaniem było to, że studiowałam i pisałam pracę…

Artykuł Polka absolwentką Uniwersytetu Wysp Owczych! Agnieszka Ryfka obroniła pracę licencjacką na wydziale pedagogiki Fróðskaparsetrur Føroya. To dopiero drugi taki przypadek w historii farerskiej uczelni. pochodzi z serwisu Wyspy Owcze - Klub Miłośników Wysp Owczych.

Á Umhvørvisstovuni eru umstøðurnar at súkkla til arbeiðis munandi bøttar, tí nú sleppa súkklurnar undir tak. Súkkluskúrurin hevur pláss fyri 20 súkklum og hevur leingi verið eitt ynski hjá starvsfólkum, […]

The post Súkkluskúrur er komin upp á Umhvørvisstovuni á Argjum appeared first on Umhvorvisstovan.

Rudziki są częstym gościem na Wyspach Owczych. Na archipelag migrują głównie latem, ale spotkać je tu można także w zimie.

Od roku 2000 #rudziki co sezon przybywają na Wyspy Owcze na lęgi. Pierwszego rudzika zaobrączkowano w 1960 roku w #Mikladalur na #Kalsoy.

O lotniczym kunszcie tych niepozornych ptaszków niech świadczy podróż, którą odbył #rudzik zaobrączkowany w październiku roku 1997 w pobliżu Sztokholmu. Dokładnie 46 dni później został on odnaleziony na Nólsoy. Niemal 1400 km od Szwecji!

#Farerska nazwa rudzika, podobnie jak polska, nawiązuje do jego kolorystyki. #Bringureyði powstało ze zbitki słów #bringa (brzuch, pierś) + #reyður (czerwony).

Rzadziej używany jest synonim #reyðbrystingur. Słowo #bryst nawiązuje do chusty, którą używają Farerki jako część tradycyjnego stroju. Czerwonochustny?

"Czerwone brzuszki" najłatwiej wypatrzeć w havnarskim parku #Viðarlundin. Bogactwo drzew pozwala rudzikom pozostawać w nim przez cały rok. W innych miejscach archipelagu wypatrzenie ich jest już sporym osiągnięciem. ______________________________

#wyspyowcze #farerski #fauna #lingwistycznie #føroyskt

Rudziki są częstym gościem na Wyspach Owczych. Na archipelag migrują głównie latem, ale spotkać je tu można także w zimie.

Od roku 2000 #rudziki co sezon przybywają na Wyspy Owcze na lęgi. Pierwszego rudzika zaobrączkowano w 1960 roku w #Mikladalur na #Kalsoy.

O lotniczym kunszcie tych niepozornych ptaszków niech świadczy podróż, którą odbył #rudzik zaobrączkowany w październiku roku 1997 w pobliżu Sztokholmu. Dokładnie 46 dni później został on odnaleziony na Nólsoy. Niemal 1400 km od Szwecji!

#Farerska nazwa rudzika, podobnie jak polska, nawiązuje do jego kolorystyki. #Bringureyði powstało ze zbitki słów #bringa (brzuch, pierś) + #reyður (czerwony).

Rzadziej używany jest synonim #reyðbrystingur. Słowo #bryst nawiązuje do chusty, którą używają Farerki jako część tradycyjnego stroju. Czerwonochustny?

"Czerwone brzuszki" najłatwiej wypatrzeć w havnarskim parku #Viðarlundin. Bogactwo drzew pozwala rudzikom pozostawać w nim przez cały rok. W innych miejscach archipelagu wypatrzenie ich jest już sporym osiągnięciem. ______________________________

#wyspyowcze #farerski #fauna #lingwistycznie #føroyskt

Drużyna Gaśnicza - bo tak należałoby dosłownie przełożyć #farerski wyraz #sløkkilið - powstała w Tórshavn w roku 1933.

Jednak dopiero w 1948 roku havnarscy #strażacy otrzymali pierwszy wóz bojowy - zakupionego w Anglii Bedforda typu K. Wyposażony w dwudziestometrową drabinę i półkilometrowy wąż gaśniczy, zabierał on na pokład dziesięciu strażaków.

Wóz widoczny na zdjęciu - przebudowany z ciężarówki - trafił na Wyspy Owcze z Danii w roku 1962 roku.

Śladami po pierwszych latach działalności farerskiej straży ogniowej są... zbiorniki przeciwpożarowe utworzone w Tórshavn w miejscach znacznie oddalonych od brzegu. Dwa z nich zachowały się na strumyku Havnará.

Dawne farerskie wozy strażackie i pompy zostały uwiecznione w serii znaczków wydanej przez @postafaroeislands w roku 2016.

#Farerskie określenie na straż pożarną - #sløkkilið - powstało z połączenia czasownika #sløkkja (gasić) i rzeczownika #lið (grupa, zespół). ______________________________

#wyspyowcze #farerski #farerskiekadry #lingwistycznie #føroyskt

Frá mánadegnum 20. juli til og við fríggjadag 7. august hevur Umhvørvisstovan avgreiðslutíð millum klokkan 10 og 12. Opið er aftur sum vant mánadagin 10. august 2026.

The post Niðursett avgreiðslutíð í summar appeared first on Umhvorvisstovan.

Hækkandi vatnstøða, broytt gýtingarmynstur hjá toski og at tað regnar meira tá tað regnar eru nøkur dømi um, hvussu Føroyar eru ávirkaðar av veðurlagsbroytingum. Hesi og onnur dømi vórðu løgd […]

The post Veðurlagsbroytingar í Føroyum appeared first on Umhvorvisstovan.

Wśród atrakcji dla turystów na Wyspach Owczych, ta jest – zdaniem wielu – najbardziej niezwykła i ekscytująca. Z racji swojej wyjątkowości wymyka się łatwym opisom – po prostu trzeba doświadczyć…

Artykuł Rejs z RIB62 – dzika przyroda i niezapomniane emocje pochodzi z serwisu Wyspy Owcze - Klub Miłośników Wysp Owczych.

Zarobki na Wyspach Owczych: średnie pensje w DKK, stawki godzinowe, podatki i koszty życia. Konkretne dane i ile zostaje netto.

Artykuł Zarobki na Wyspach Owczych pochodzi z serwisu Wyspy Owcze - Klub Miłośników Wysp Owczych.

Tá eg síggi myndina omanfyri, reika tankarnir um barnaárini, tá leiðin heim í býin gekk eftir Gríms Kambandsgøtu ella rættari sagt Konradsbrekku, sum vit róptu gøtuna. Hyggja vit nærri at myndini, síggjast hvít stór valahús mitt í myndini. Hetta eru … Læs resten →

The post Úr myndasavninum – Frants A. W. Restorff læt í 1880-árunum valahús byggja á Skálatrøð appeared first on Hvannrók.

Hodowla świń to współcześnie nisza w farerskim rolnictwie. Znaleziska archeologiczne wskazują jednak, że w epoce wikingów i wczesnym średniowieczu świnie na Wyspach Owczych były znacznie ważniejsze. Podobne, wyraźne ślady znajdziemy także na mapie.

Hodowla świń to współcześnie nisza w farerskim rolnictwie. Znaleziska archeologiczne wskazują jednak, że w epoce wikingów i wczesnym średniowieczu świnie na Wyspach Owczych były znacznie ważniejsze. Mapy archipelagu wypełniają tuziny „świnkowych” śladów. Łatwo znajdziecie na nich słowa takie jak svín (świnia), grísur (świnia), súgv (locha), gøltur (wieprz) czy purka (locha). Warto również wspomnieć, że wśród […]

Artykuł Mapy / świnkowe toponimy pochodzi z serwisu Farerskie kadry.

Á Umhvørvisstovuni hava vit nýliga havt eitt hugnaligt hátíðarhald fyri trimum starvsfólkum, sum hava nátt ein serligan varða í arbeiðslívinum. Eitt starvsfólk hevði 40 ára starvsdag, og tvey starvsfólk høvdu […]

The post Hátíðarhald fyri rundum starvsdøgum á Umhvørvisstovuni appeared first on Umhvorvisstovan.

W niektórych miejscach na Wyspach Owczych zatrzymać się warto. W innych - zwyczajnie trzeba.

Kontynuując nasz kartograficzny #niezbędnik, tym razem spojrzymy na farerskie #toalety.

W niektórych miejscach na Wyspach Owczych zatrzymać się warto. W innych – zwyczajnie trzeba. Niektóre z publicznych toalet (far. vesi) znajdziecie w centrach farerskich miejscowości, inne trzeba będzie nieco poszukać. Panujący w środku klimat nierzadko zabierze was w podróż do lat 70-tych… Intrygujący ranking farerskich toalet prowadzi Klub Miłośników Wysp Owczych faroe.pl. W Gjógv publiczna […]

Artykuł Mapy / toalety publiczne pochodzi z serwisu Farerskie kadry.

Pierwsze stacje benzynowe na Wyspach Owczych - oznaczone logo Esso - pojawiły się w latach 50-tych.

Współcześnie Farerów w paliwo zaopatrują stacje działające pod dwoma szyldami: należącym do islandzkiej firmy Skeljungur Magn i oraz w pełni farerskie Effo.

Pierwsze stacje benzynowe na Wyspach Owczych – oznaczone logo Esso – pojawiły się w latach 50-tych. Współcześnie Farerów w paliwo zaopatrują stacje działające pod dwoma szyldami: należącym do islandzkiej firmy Skeljungur Magn i oraz w pełni farerskie Effo. Na farerskich stacjach, oprócz napełnienia zbiornika w aucie, zaspokoimy także nasz głód. W menu burgery, sajgonki oraz […]

Artykuł Mapy / stacje benzynowe pochodzi z serwisu Farerskie kadry.

Í ár eru 50 ár liðin, síðani eg kom í Neistan. Og tá ið eg hyggi aftur í tíðina, standa øll hondbóltsupplivilsini kring landið og uttanlands sjálvandi sum tað allar størstu, men tiltakið Aftur í 60 árini, sum vit skipaðu … Læs resten →

The post Tiltakið Aftur í 60 árini var ótrúliga gevandi at fyriskipa og styrkti um felagsskapin appeared first on Hvannrók.