TÓRSHAVN — The Faroe Islands opened their UEFA Nations League campaign with a hard-fought 1-1 draw against Kazakhstan tonight, as a vibrant Tórsvøllur Stadium played host to what proved to be a captivating, if at times erratic, clash. From the first whistle, the home side was fueled by a relentless atmosphere. The core Faroese fan […]

The post Faroese hold Kazakh visitors to gritty draw in Nations League opener appeared first on Local.fo.

"Tríggjar systrar" er í mínum optikki ein leikur um tað, ið øll leingjast eftir, men sum ikki fæst, tí tað er ófáiligt, møguliga persónifiserað við rørslutarnaða Kulygin (Bjørn Mohr), ið er latínlærari, og meir enn einaferð fekk meg at hugsa um góðsliga Timmermann, men eisini tá hann syngur "Góða bamsa" hjá Jensinu meir enn einaferð.

Hann ger ein góðan figur, hóast hann leggur seg út við bæði rørslutarnað og talubrekað. Veit ikki, hvat Tóra, sum sat frammanfyri meg, sigur til tað. Hjá mær víðkaði tað um palettina av leiklutum.

Mítt absurda parametur, sum í "The Party", fór skjótt í topp, ja í zenith, við Kulygin. Kanska tí, hann kjølfestir Hoydalar sum eitt meta-lag í leikinum.

Tær vilja til Moskva, at fáa stilla trongd, ynski, status og allan longsul, systrarnar Masha (Súsanna Tórgarð), Olga (Ria Tórgarð) og Irina (Kristina Sundar Hansen), har Masha hevur hin mest eksplisitta leiklutin saman við Vershinin (Kjartan Hansen).

At verða realiseraðar og livað eitt meiri nøktandi lív, enn tað, tær í smáum stillum stovum, burt frá høvuðsstaðnum, liva nú, hvør í sínum innistongda lagi, og í royndum at skapa relatiónir við hinar báðar, og so tey, sum koma á gátt, serliga menninar, sum stýra øllum tankum og lívi.

Frá føðingardegi eru vit nú í jólaveitslu.

Ein burturhugaður lívslongsul, ið tó er so innilæst heimkærur, at hann ikki fer av fetanum, og eitt tvey trý fer lívið framvið sum ein tragikomiskur skemtileikur við hugtakandi ljós- og filmeffektum, men eisini ektaðum repeterandi rørslum, sum tá Irina situr undir Tusenbach (Hjálmar Dam), ið verður ein visuell kjarnasena. Og millum menninar omanfyri, ein farri av homoerotikki.

Sum áskoðarar verða vit drigin nærri og nærri, eg sigi ikki hvussu, at leikgongdini undir snarandi diskokúluni, so tú missir rúmsansin eina løtu. Júst hetta er sjálvt momentið í upplivingini av leikinum, sum endar við eini messu fyri Moskva og øllum dreymum fyri lívi og eydnu beint her og nú.

Í gongini tekur Mikkjal, fyrrverandi rektari ímóti, kannar atgongumerki og selur eitt glas, sum vit njóta í umklæðingarrúminum. Tað er útselt, og Kristian, sum var lærari í 75, er millum áskoðararnar. Í rúminum skifta vit orð um fimleikatímarnar beint her, og einar boksihandskar, sum Svenning og eg funnu í einum amboðskassa. Serstaki skúlalukturin av fimleikarhøll, breiðir seg eitt bil, kanska billi eg mær tað bara inn, og vit seta okkum upp eftir stólarekkjum inni í høllini, sum meistarliga skiftir frá ljósi til myrkur, og eingin rekvisittur verður óbrúktur. Rúmið, skalluta fimleikahøllin, sum tá vit spældu sjórænarar, og alt er drigið fram, verður ein organisk heild um kollektiva leikverkið og hvussu elegant leikarar koma inn og fara út.

Mikkjal hevur ein diskleymar um dagsins Russland, og at tey hava vent og snara hesum krígsgalskapi, sum ikki bara er russiskur, men í hesum føri hevur listaliga innihaldið intakt og heilskapað umborð.

Meðan tað er skjótt at ganga niðan í Hoydalar, er longri at leita aftur til fyrstu av mongu ferðunum, vit fingu at vita fyri vist, at nú var Tjóðpallurin tryggjaður í øllum sínum veldi. Árið var 2015 og eg var sjálvur á staðnum, fekk myndir og sitat, tá mentamálaráðharrin greiddi frá um mentaða arbeiðsbólkin, hann setti í 2013, ið skuldi síggja til, at í 2019 høvdu vit nýggjan og glæsiligan Tjóðpall á Skálatrøð.

Tað reina gykl og ein messa fyri hugsaða Moskva.

Tí skjótt vísti tað seg, at handlar í Havn kundu ikki selja seym uttan tveyhundrað kommunal parkerings pláss beint uttanfyri.

Ein hondføst ímynd av, hvat føroyskur mentapolitikkur er, hevur verið og altíð fer at verða.

Tað reina gykl og í mínum huga ein messa fyri Moskva.

Men aftur til veruleikan.

Ein russisk jólauppliving mitt í Føroyum í septembur. Ja, í einum niðurlagdum studentaskúla úr fyrndini, sum hevur staðið tómur, hóast almennar kappingar hava verið um nýtslu, og listafólk hava fingið atgongd til alt, men ognarin, tað almenna Landstýrið, helt ikki at nakað skuldi setast í stand, tí treytin fyri føroyskari mentan er, at hon ikki kostar. Tí er heimligur mentapolitikkur jú so fátæksligur. Hann skal vera har. Haldast niðri og bara dúva uppá einstaklingin, sum tímir og vil syngja ella skriva.

Men nú eru øvut. Listafólkini eru flutt inn. Meðan gula Meiaríið í miðbýnum verður umvælt, eru leikarar av Tjóðpallinum fluttir herniðan at leika Tjekhov í fimleikahøllini, har vit einaferð boksaðu, og í hinum endanum er annað umfar av sjónvarpsframleiðsluni, Hoydalar, í fullari gongd.

Nú er vert at leggja stilt og halda eina messu fyri fiktiva Moskva, sum er mín hugmynd av stadnaðum føroyskum mentapolitikki.

Tí listin grør og blómar í egnum navni, innan og uttanlands, hóast tað almenna floksapparatið ikki hevur rørt fingur frá síðu at definera og seta á skrá ein menta- og listapolitikk.

Hesar tríggjar russisku Tjekhov systrarnar frá 1901 hava í 1980 kveikt Vladimir Menshov at gera sovjettiska filmin "Moskva trýr ikki tárum", ið fekk altjóða Oscarvirðislønina og sást í Leikhús Bio um hetta mundið. Tríggjar vinkonur, sum øvut av systrunum, veruliga fara til Moskva og í realistiskum samtíðarhøpi uppsøkja og lukkast at finna eitt slag av eydnu. Tá lá mentapolitikkurin hjá Paula. Eitt fólksligt samtíðargjørgnumbrot í filmiskari fatan av russiskum lyndi og dreymum, ið ikki eru stórt annarleiðis enn hjá okkum, hvørki nú ella tá. Ein samhugakomedia fyri øll fólk í allari verðini. Ikki minst tá kríggj er. Men eg kenni einki listafólk, sum fer í vápnað kríggj. Tí er tað heiðurligt, at Tjóðpallurin herheima setur ein russiskan leik í góðari og munnrættari týðing á pall við russiskum leikstjóra.

Og so eri eg meir og meir sannførdur um, at týskir sosialpedagogar og filosoffar hava nakað at siga okkum, tá vit uppliva list. Nakað, ið púra óvæntað resonerar, og gevur afturljóð, ikki at blanda við yvirflatiskan og løtubundnan harmoni og tað øvuta, nei, resonerar, sum mótsetningur til burturblakandi fremmandagerð, ið kann møta tær eins og eitt óinnbjóðandi myrkatjald.

Hartmut Rosa er hann, sum nú er nógv frammi við júst hesum sjálvsagda og tó djúpa tanka um resonans. At raka við nakað, sum akkurát í løtuni gevur tær eina meining, sum ein útrás úr skjóttgangandi verðini, har eingin tanki fæst at lenda, tíansheldur krøkja í nakað meiningsfult millum sleyg, feyk og tíðindi.

Tá resonansurin millum teg og verkið, ið skapti upplivingina, er íkomin, peikar Rosa á eitt sveiggj um tríggjar ásar, horisontalar, vertikalar og diagonalar, sum binda til fólk, mentan og arbeiði. Hvørva hesir ásar, og vit missa førleikan at uppliva resonansin frá verðini, er tað, sambært Rosa, eitt ávaringartekin um at vera uppsteðgaður og útbrendur.

Her blinkstar russiski leikurin hjá Tjekhov, "Tríggjar systrar", ovast á ljóstalvuni. Beinir Bergsson hevur umsett, russiska Evgeniia Gromova leikstjórnar og fremsta sjónliga pallkarmin í fimleikahøllini uppi í Hoydølum eigur Sámal Blak.

Framúr resonerandi messuuppliving í eini krígstíð.

Eg sigi sum enn ein russiskur filmur, sum sást í Leikhús Bio í 80'unum: "Kom og hygg". Hann gjørdi Elim Klimov í 85. Tað stendur við. Far og hygg.

Myndirnar tók Gwenaël Akira Helmsdal Carré.

Flight operations are gradually normalizing at Vágar Airport following yesterday’s severe weather disruptions that grounded nearly all air traffic. According to the airport, ground crews and airlines are currently working through a backlog of delayed flights and rebooking stranded passengers after a day of gale-force winds and unfavorable weather conditions cut off the islands. Among […]

The post Kazakhstan squad lands safely at Vágar as airport flight operations resume appeared first on Local.fo.

Í halgidóminum

Eitt kvøldi í býnum

fari eg aftur í handilsgøtuna

at keypa vatn og vín

Eingin er við kassan

Men innast í smoguni

hómi eg umhvarvið

meðan hann brettir eina pappeskju

út á gólvið

Aftri meg

og trýni burturfrá

so langt eg kann

í trongu búðini

ið er opin allan kringin

Tí í fremmandameldrinum er hann

burtur

sokkin inn í seg sjálvan

at dyrka tað

sum hægri er

enn tú sjálvur

Tá hann reisir seg

faldar hann eskjuna saman

sum ein flytikassa

hann ofta hevur handað

og hyggur uppá meg

Í øðrum heimi

havi eg lagt høgru hond

uttan á vinstru hjartasíðu

og eg síggi

og kenni

at hann virðir okkara

orðleysa fund

í óvardu blinkstursbúðini

Eg hava eisini eina kalda chardonnay

sigur hann

og tekur lunkaðu vøruna frá mær

opnar svalliga skápið

og sum jatakk tilboð

fái eg framíhjá

katalanskt vichy vatn

beint úr

halgidóminum

Færri ferðamannaskip í Barcelona. Tað eru greiðu boðini frá José Antonio Donaire Benito, omanfyri, sum eg fríggjadagin hitti á ráðhúsinum, har hann er kommisserur fyri burðardyggari ferðavinnu í býnum.

Ovast á bunkanum eru tøl og frágreiðingar um javnt høga ferðafólkatrýstið í søguliga fleirmilliónabýnum í sólskránni hjá Atlantsflogi, nú summarið fer at lækka og septembur er meir enn hálvrunnin.

Nýggjastu uppskotini á skrivstovuni hjá José eru fyrst og fremst at leggja 24 evrur á hvørt ferðafólk umborð á skipi, at færri ferðafólkaskip sleppa til býin, at einki nýtt hotel verður bygt og at dagferðandi frá øðrum støðum, daytrippers, ikki sleppa ótarnað inn í býin.

Ferðavinnuligu avbjóðingarnar eru mangar í Barcelona. 

Marta Salicrú, til vinstru niðanfyri, ið er kommiserur fyri at fremja katalanskt mál - og hevur skannað føroysku tekstirnar á hesum staði, serliga filmsummælini - er hugtikin av lívliga virkseminum í føroyska máløkinum, og mælir til talgilt málsligt samstarv við Substack. 

Hinvegin er Marta serstakliga stúrin um gongdina, at færri og færri brúka katalanskt mál, ið saman við tónleiki, eru hennara fyrisitingarligu virkisøki.

Í løtuni rinda escala-ferðafólk, ið eru tey, sum koma við skipum, ið liggja við kai í tólv tímar í Barcelona, ellivu evrur í ferðafólkaskatti. Fram til 2030 vilja tey á skrivstovuni hjá José hækka skattin upp í 30 evrur, har býarins egni partur skal vaksa úr fimm upp í 24 evrur.

Uppáhaldið er, at eftir at hava gingið allan dagin í býnum, sova, eta og brúka tey mest sum allar pengarnar umborð á ferðafólkaskipinum og ikki í býnum. Tey fylla trongu gøturnar og elva til stórt trýst á almennum økjum, uttan at geva serliga nógv, mest sum einki, aftur til lokalu vinnuna.

Síðani eg fyri tíggju árum síðan vitjaði Barcelona fyrstu ferð, og skrivaði greinarnar Skal ferðavinnan oyðileggja besta býin, Barcelona- reinur býur og Ferðing sum spegil, at skilja teg sjálvan, havi eg, við føroyskum bakveggi, grundað yvir, hvar og hvussu mørkini eru fyri ferðavinnu.

Í fjør segði Rachel Dodds úr Kanada, sum sæst til vinstru omanfyri, at føroyska ferðavinnan kann veruliga fara at broyta samfelagið, um hon veksur ov nógv meir. 

Hon var komin higar at standa fyri verkstovum við føroyskum fólki - vinnulívi, íbúgvum, kommunustýrum, ferðavinnuídnaði - at fáa eina fatan av ferðavinnu, bæði avbjóðingum og framstigum, sum aftur eru partar av eini royndarverkætlan, sum hon arbeiðir við, at hjálpa og stuðla ferðamálum, at flyta seg frá mongd, volume, til virði, value, sum mát fyri væleydnaðari ferðavinnu.

- At tað eru færri ferðafólk í septembur broytir einki, sigur José, tá eg spyrji hann um støðuna við hópferðavinnu, nú hásummarið er av.

- Barcelona hevur nátt markinum fyri yvirturismu fyri fleiri árum síðani. Tað segði eg longu tann dagin, eg tók við hesum starvi, og einki, sum er farið fram í summar, hevur fingið meg at broyta ta støðuna. Katalonia endaði árið 2025 við 20 milliónum vitjandi, og heldur fram at vaksa. Gistingarprosentið í august var aftur á metstøði. At La Rambla er friðarligari triðju vikuna í september, skyldast veðrið og vegarbeiði, og ikki at politikkurin virkar.

- Sostatt er støðan nú henda. Loyvini til ferðafólkabústaðir verða avtikin innan 2028, og tað verður uttan undantak. Øll tey umleið 10.000 loyvini, sum eru virkin í dag, fella burtur. Vit nærum tvífaldaðu ferðafólkaskattin í ár fyri at tryggja, at pengarnir ikki longur hvørva í marknaðarføring, men í staðin fara til at loysa tær avbjóðingar, sum borgararnir í veruleikanum liva við her í býnum. Vit trýsta á havnarmyndugleikarnar við at skerja talið á transit-cruise ferðafólkum við einum fjórðingi innan 2030 og við eini helvt innan 2035, og vit hava sett ítøkilig tøl á. Hvørt av hesum ferðafólkunum kostar býnum nógv meira í veruligum umhvørvisligum og sosialum avleiðingum, enn tað eykagjald, sum í løtuni verður kravt inn, nakrantíð fer at dekka. Júst tann munurin er høvuðsorsøkin til, at vit vilja tvífalda gjaldið einaferð enn.

- Eg kann siga tær beint út, hvør setir seg ímóti hesum ætlanum. Tað eru partar av hotell- og ferðaskipavinnuni, ið framvegis tosa, sum um málið er at stýra almennu fatanini, perception, heldur enn at stýra volume, sjálvum ferðafólkatalinum. Tað er tað ikki. Arbeiðið við at áseta burðarevnismarkið, the carrying-capacity work, sum eg havi víðkað nógv í ár, fevnir um alt økið, ikki bert sjálvan býin. Orsøkin er, at tað er eingin loysn at flyta trupulleikan út í høvuðsstaðarøkið; tað er bert ein máti at sleppa undan honum.

- Og novembur hevur størri týdning enn septembur. Tá fara vit at leggja fram handilsligu skipanina the commercial right-of-first-refusal mechanism og Barcelonsku Menningarstovuna fyri Mentan. Hesi bæði tiltøkini skulu forða fyri, at ferðavinnan endaliga oyðileggur tað, sum eftir er av grannalagslívinum, tá ferðafólkini eru farin heim.

Dømið býin heldur eftir, hvussu hann stendur seg komandi august, ikki eftir, hvussu friðarligt tað kennist í honum beint nú, sigur José og vísur runt í søguligu katalansku hølunum hjá býarstjørnini innan vit flúgva heim aftur við Atlantsflogi.

José, sum er kommisserur fyri burðardyggari ferðavinnu í Barcelona, er serstakliga livandi persónur, og kundi givið øllum pørtum í føroysku ferðavinnuni nógv at hugsa um.

As October draws close and most oystercatchers have flown south for the winter, this fall’s Faroese stormy season kicked in on Thursday, with several flights canceled at Vágar Airport. High winds triggered cancellations across major regional connections, grounding scheduled departures to Copenhagen, Billund, and Reykjavík. Notably, a Scat Airlines charter flight from Astana carrying the […]

The post Strong winds disrupt air travel at Vágar appeared first on Local.fo.

Við Vísindavøkuni ynskja Granskingarráðið og stovnarnir at skapa øktan kunnleika til og áhuga fyri tí, sum fer fram innan føroyska granskingarheimin. Høvi er hjá stórum og smáum at hitta granskarar […]

The post Umhvørvisstovan á Vísindavøku 2026 appeared first on Umhvorvisstovan.

Farerofile z wszystkich zakątków kraju, łączcie się 🙂

The Faroe Islands’ total export value reached nearly 14.5 billion DKK (1.94bn EUR) between August 2025 and July 2026, marking a 1.5bn DKK increase on the previous 12-month period, a nearly 12-percent growth. The increase is primarily driven by a surge in seafood exports, rising by as much as 1.8bn DKK, or almost 15 percent, […]

The post Value of Faroese salmon exports surges by one billion DKK appeared first on Local.fo.

Sandur - farerska stolica ziemniaka - ponownie będzie gospodarzem Eplafestivalur. Miłośnicy pyry, ku Sandoy marsz! 🙂

SPONSORED. Welcome to Hotel Runavík, the homey retreat in the heart of Runavík, overlooking the gorgeous Skálafjørður fjord! Our beautifully appointed, modern rooms offer a peaceful sanctuary after a day of exploring, while our dedicated staff ensures warm, attentive service from the moment you arrive. The location is ideal as the hotel is situated right […]

The post A cozy hotel in a lovely setting appeared first on Local.fo.

Kunngerð frá útskiftingarnevndini fyri Norðtoftahaga Samb. Lóg nr. 147 frá 27. mars 1939 um útskifting, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 91 frá 7. juni 2020, verður boða til útskiftingarfund […]

The post Frá útskiftingarnevndini fyri Norðtoftahaga appeared first on Umhvorvisstovan.

Umhvørvisstovan hevur hin 14. september 2026 góðkent nýggja vælveruøkið við svimjihøllina í Leirvík við heimild í § 13, stk. 1, og § 31, stk. 2, í kunngerð nr. 53 frá […]

The post Vælveruøkið við svimjihøllina í Leirvík góðkent appeared first on Umhvorvisstovan.

Tá eg síggi myndina omanfyri, komi eg at hugsa um frálíku bókina Tórshavnar Skipasmiðja 50 ár, sum kom út í 1986, og sum Jógvan Arge skrivaði. Havi mangan hugsað um, hví skipasmiðjan var løgd júst í Sjapholinum, tí har var … Læs resten →

The post Úr myndasavninum – Hví var skipasmiðjan løgd júst í Sjarpholinum appeared first on Hvannrók.

Surowe klify wyrastające z Atlantyku, niewielkie osady z kolorowymi domami, wodospady spadające bezpośrednio do oceanu i góry pokryte intensywnie zieloną trawą – Wyspy Owcze są kierunkiem, w którym największą atrakcją…

Artykuł Wyspy Owcze – co zobaczyć? Najciekawsze miejsca i atrakcje archipelagu pochodzi z serwisu Wyspy Owcze - Klub Miłośników Wysp Owczych.

Vágar jest dla większości turystów pierwszym miejscem kontaktu z Wyspami Owczymi. To właśnie na tej wyspie znajduje się jedyny międzynarodowy port lotniczy archipelagu, a w niewielkiej odległości od niego położone…

Artykuł Pogoda na Vágar – czego spodziewać się na Wyspach Owczych? pochodzi z serwisu Wyspy Owcze - Klub Miłośników Wysp Owczych.

Wyspy Owcze kojarzą się przede wszystkim z niewielkimi miejscowościami, zielonymi zboczami, wodospadami i klifami wyrastającymi bezpośrednio z Atlantyku. Archipelag nie jest typowym kierunkiem wypoczynkowym z rozbudowanymi kurortami i dziesiątkami dużych…

Artykuł Wyspy Owcze hotele – gdzie nocować i jaki hotel wybrać? pochodzi z serwisu Wyspy Owcze - Klub Miłośników Wysp Owczych.

EcoFar savnar og greinar søgulig og nýggj vísindalig data og knýtir tey saman við staðbundnari vitan úr Føroyum. Endamálið er at fáa eina betri heildarmynd av, hvussu føroysku firðirnir hava […]

The post Vísindavøka á ferð: Hvussu eru føroysku firðirnir broyttir? appeared first on Umhvorvisstovan.

Wizja przyszłości wg Polonia Farerska 😉

Frá útskiftingarnevndini – Depil fyri Norðan. Boðað verður til útskiftingarfundtýskvøldið 15. sept. 2026 kl. 19.00 í skúlanum á Fossánesi. Metingin av ognartøkuni og endaligi útskiftingarplanurin verða løgd fram og úrskurður […]

The post Útskiftingarfundur – Depil fyri Norðan appeared first on Umhvorvisstovan.

Tað var ein opinbering av teim heilt sjáldsamu at síggja "Klokkaran frá Notre Dame" í Norðurlandahúsinum fríggjakvøldið, har Gekkadagur er. Ja, Gekkadagur fyri April Fool's Day.

Leikarar eru teir fimm konservatoriuútbúnu Bergur Fonsdal Johannesen sum maktfullkomni kirkjumaðurin Frollo, Maria á Lakjuni Djurhuus sum vakra sigoynaragentan Esmeralda, menninir hava hug á, Borgfríð Fonsdal Johannesen sum mishátti Quasimodo, burturgoymdur og desimeraða ímyndin av útskúgvan uppi í klokkutorninum, Aksel Dánjalsson Remmel sum rættskafni hernaðarleiðarin Phoebus og Ári Berghamar Danielsen sum frásøgumaðurin og barnsins umbosmaður á palli, Clopin.

Ein samansjóðaður bólkur, sum lýtalesur í sangi, tóna og leiki alla tað drúgvu tíðina, sangleikurin vardi, kundi leverað pitch perfect í akrobatiskum og komiskum rørslum, og ganga inn og út um gluggan, sum børnini syngja, framhaldandi og óbrotið, og spæla uppá rullandi ljóðføri frá marimba og klaver til kontrabass og gittar, sum bráddliga eru skótvápn, og syngja liggjandi, sum hin doyggjandi Esmaralda, ið øll eru forelskaði í, í endanum.

Og á bakvegginum at skapa sannførandi perspektiverandi kirkjudýpd, this is it - the buck stops here, er høga pípu- og pumpuorglið við spegli, sum eg hugsi, at øll uppá skift sita við. Tú mást fylgja væl við hesi tour de force økt at sanna, hvør akkurát nú er hvør.

Jákup Veyhe, sum í 2015 fekk mentanarvirðisløn frá Tórshavnar Býráð fyri mentanaravrik, er leikstjóri. Hann er ein heilt egin søgusigari frá satiruni Pipar og Salt, útvarpssøguni úr Mórugøtu og nýliga við Listaleypabólkinum hettarher. Skúlin er hugsaður inn í tematikkin og boðskapin, sum aktuelli leikurin tekur upp og viðger, sum eg síggi og fati hann.

Birgit Remmel hevur týtt til konsist og munnbart liberalt føroyskt, og litríku búnarnar, sum alla tíðin eru lættir at skifta og representativt greiðir, serliga krossarnir hjá Frollo, hevur Anna Kristin Bæk gjørt.

Rørslur og svingandi akrobatikkur, ið onkuntíð er á markinum til at verða vandamikil, og heilt vist júst tí ger tað stuttligt hjá skúlabørnum at síggja í einum suspens høpi, tryggjar koreografurin Jakup Pesek.

At krevjandi ljóðið samstundis er nærverandi og rætt transmittera - hetta er fremsta laiv kravið at lúka frá medlivandi áskoðaranum - stendur Baldur Kampmann fyri.

Suni Joensen skapar og gandar fram ljósið, og so má eg nevna, nú vit nema við eyguni og visuella partin av ferðandi pakkakonseptinum, sum eg giti at leikurin er. At fata hann og fysiskt taka hann inn í barnasinnið, hevur Sámal Blak gjørt risa stórar flutningskassar, við pílum, sum stuðla upp undir sangtekstin og beint úr logistisku flutningsvinnuni vísa við speditøráskrift, hvat er upp og niður. Men hetta er ikki bert ein pakkaloysn til instrumentini, at verja tey í kassum og savna tey í bólkar og senografiskt taka tey fram, lyfta og lýsa upp so hvørt, sum í sjálvum sær er funktionelt væl frágingið. Men hetta er í mínum eygum eisini ein estetisk siping til japanska leiklist av no-slagnum, sum eg ikki havi sæð síðan amerikanski Benjamin Bagby og hansara fólk undir navninum Sequentia framførdu "Edda" á sama gólvi á Listastevnu Føroya í 2003. Hetta, hugsi eg, var besti senubygnaður og estetiska innramming av eini djúpt humanistiskari verðinssøgu, sum vit nú skriva okkum inn í, síðan ta framførsluna.

Persónliga, politiska og religiøsa maktin yvir øðrum - júst sum vit í tíðindunum uppliva úr landstýri og útnorðurráðnum beint nú - happing og útihýsan, sum polariseraða nútíðarsamfelagið greitt leggur upp til, beint her hjá okkum, tað er kjarnuevnið í leikinum.

Ein gamaní brandpolitisk, men eisini samhugapoetisk forering til undirvísingarverkið at viðgera í hóskandi eygnahædd saman við næmingunum í hesum ófriðarligu tíðum, ið júst var heitið á leikinum hjá Kristin í Geil í 1908, sum viðgjørdi hendingar hundrað ár fyri, ið sum einki er at meta í tíðarinnar wide screen alin, tá vit fara til Victor Hugo og hansara visualisering av meginkirkjuni Notre Dame.

Øll søgubrotini kunnu uttanífrá tykjast stokkut, men hildin sum gjøgnumskygd tapet millum øldir, sum Jóanes sigur, er kjarnusøgan hin sama. Samhugi og at taka sær av teim veikastu, ið er beint móti teim sterkastu politisku signalum og útmeldingum, ofta framsettar í grunnum og barbariskt ómentaðum sinnismuni á talarstóli hins hægsta, her og aðrastaðni, meðan øll hyggja og hoyra, og eingin letst um vón. Tað er løgna tingið í dag.

Representantiva valdið, sum vit velja á ting fjórða hvørt ár, er so langt frá fólkinum, at samhugavirðini kámast og standa til at falla. Loysnin er, sum Dario Fo, segði, at ganga til sjónleik. Annars er deyðin í durinum.

Við sama skálkabrosi og blinkstri í eyganum er nýggi fimmmannabólkurin, sum ber níggjustavilsisorðið, Fjøltáttaða Dramaverkstovan, lendur bent her og nú, sum tey syngja. Heilt vist fer fyrsti flokkur at halda tað verða stuttligt at klappa níggju ferðir eftir navninum heima í skúlastovuni.

Zooma vit inn, er tað maktkristindómur, sum í optikkinum stendur fyri skotum í hesum nýskapandi og út í odd og egg professionella føroyska sangleiki.

Við sangum hjá Oscarvinnarunum Alan Menken og Stephen Schwartz, sum í hálva øld hava vælsignað okkum við leikum, har hesin er millum teir álvarsamastu, tekur sangleikurin - sum í veruleikanum er ein sniðfundig listakonsert við klappi og floytan, sum millum hvønn sang skapar dynamiska interektión við fjøldina sum í Last Night of the Proms - støðið í søguni hjá stóra evropeiska humanistinum, Victor Hugo (1802-1885), "Notre-Dame de Paris. 1482", sum kom út í 1831.

Og so er tað tað við resonansi, hvat vit longu kennast við og hvat nemur okkum, sleppa vit ikki takinum undir nýggjum avbjóðingum, meðan vit ganga inn og út um gluggan.

Mariu á Lakjuni Djurhuus kenni eg sum eina ekvilibristiska rødd, ið við perfektión, valøri og klangstyrki kann lyfta allar uppgávur og røkka út í hvønn krók við ágangandi styrki, men eisini teim mest fínføldu innvendu kenslum, alt eftir høvi, karmi og ætlan.

Helst er hetta tí, at mín resonansur ella klanggevandi lurtarabakgrund, er fyrst brøðrasamkoman og síðan rokktónlekur, har Beatles og Beach Boys eru fremstir við konseptplátum sum Sgt Pepper og Holland, og síðan Byrds sum skreytsukur omaná plátusavnið, ið altíð letur upp fyri nýggjum harmoniskum lurtingum, Pet Sounds or not.

Soleiðis eru føstu og hevdvunnu demarkatiónslinjurnar, sleppa tær ikki at brýnast, sum við tílík kærkomin høvi. Har prædikað verður til onnur, enn kórið, so vit sleppa burtur úr tí sjálvsagda.

Harafturat havi eg øll míni arbeiðsár, so ella so, fingist við tilfar til skúlaøkið, sum er hitt resonansumráðið, har tónleikur og myndlist ofta verður brúkt sum andstøða upp móti orðasterku mest sum monolitisku bókstavamentanini at finna, sanna, friðhalda og friðhalga 'identitetsmæssige søgebevægelser' sum lærdi lærarin, hann var kvinna, á Danmarks Pædagogiske Universitet segði, tá skúlanæmingar sleppa at boltara sær í tónleiki frá Spice Girls og Beach Boys.

Tí var tað ein opinbering av teim heilt sjáldsamu, sum bráddliga gav hesum gamla gnagandi skúlatanka um stoisku bókstavatrúnna, at hoyra Berg Fonsdal Johannesen opna munnin, og langleittur sum kliptur úr Alman Brothers á motorsúklu í hálvfjerðsunum við krúllaðum yvirskeggi, teatralskt spælandi eygnakúpum og anarkistiskum kropsmáli millum komikk og tað strangt seriøsa - sum tað eftir librettobókini eyðkennir eina operaariu - rulla seg út á pallinum, so eg við fyrsta andadrag hoyri fyrst ómiskenniligt eysturoyarmál, ikki norðarlaga, men syðri, og innlagt í málførið, eftir einum millisekundi hoyri ein spælandi, kanska argandi, religiøsan tóna við passandi luft á stemmuni, og so í tekstinum, sum í triða lagi er akkurát prestaskapur, ovast á bunkanum úr fílabeinstorninum á Notre Dame kirkjuni, ferðamálinum í París, so vit ferðabúgvin í lívsins dannilsi standa millum kitsj og álvara, skúla og kirkju, forvitin, tí hetta havi eg ongantíð sæð fyrr.

Samvirkandi aktørar og upployst markamót á hægsta støði. Tað er tað nýggja. The New Black. I'm speechless. Málleysur. Og tað er gott tað sama, tí á pallinum hava tey øll fimm málið og ætlanina í varðveitslu, okkara vegna, hesa lívsfrísku fragdarløtu eitt fríggjakvøld við frumframførslu í Havn.

Statt so. Neyvan hevði henda samanrenning verið møgulig, leita vit aftur móti aldarskiftinum, sigur ein í steðginum. Eg kann bara nikka.

Ein ynskisøga at eygleiða og njóta, og kanska eisini viðgera í professionellum arbeiði eftir føroysku frumframførsluna í Norðurlandahúsinum. Ynskisøgan verður tá ein ynskistøða, tí hon viðger so stór og grundleggjandi viðurskifti í okkara søgu og mentan.

Nú er leikurin við teim fimm, ið spæla út sum eitt, at síggja og uppliva í høllini í Norðurlandahúsinum, fyri stór og smá, kanska við børnum í triðja flokki sum yngsta marki, vildi eg mett, men tað velst, hvussu lærarar á staðnum kunnu fyrireika hesa uppliving, sum øll eiga at fáa í boði.

Leikurin er drúgvur, varir hálvt annað hundrað minuttir íroknað ein steðg, har kaféin í forhøllini er opin. Tað er sjálvsagt, at størsta mentanarhúsið hevur opna og tænastusinnaða kafé við málrættaðum úrvali, so vitjandi kring mentanaraktivitetir og tiltøk í friði og náðum kunnu seta seg at skifta orð um tað upplivaða. Júst tað er mangulvøra, fullkomin manko, sum bókhaldarar siga, á teim støðum eg vanliga frekventeri niðri í miðbýnum. Tað er ikki nóg gott fyri mentabýin Tórshavn.

Hóast tað er drúgt og leingi, keddi eg meg ikki eitt sekund. Tað, sum er gott, verður væl betri, tá góð fólk koma saman, at lurta eftir tí, sum longu í fyrndarføðingini varð gott og greitt, og síðan væl hugsað og enn betri eksekverað. Tá rakar tú ikki ein einasta skeivan tóna. Soleiðis søgdu míni oyru.

Síðan Notre Dame kirkjan brendi eru helst fleiri, ið halda leikin vera enn aktuellari og týdningarmiklan at taka fram og seta á pall. Eg eri avgjørt ikki ósamdur. Tí polariseringin millum ilt og gott, vakurt og ljótt, djeuvul og eingil, okkum her og hini uttan úr heimi, er aldri aktuellari enn beint nú.

Danska forlagið Gyldendal gav í 2007 út "Børnenes Ænsyklopædi" við barnavendum uppsløgum eftir bókstavaraðnum um eingil og djevul, og "Aschehougs Biografiske Leksikon" kom fyrstu ferð út fyri aldarskiftið at lýsa hundraðvís av alment kendum persónum, sum aldri hava livað, teirra millum Quasimodo í eini vaksnamannayrking eftir Peter Langdal, um at varða sær, hvat kann koma úr kúluni á rygginum, tá Gekkadagur er.

Hetta er framførðsla, konsert og leikur av aktións slagnum, aktiverandi aktións teatur, beint framaná, hóast bundið at einum tí sterkasta umsorganar bókaverkinum í øldir.

Hetta varð mín resonerandi opinbering úr torninum.

Hvat er títt torn, og hvør varð tín opinbering?

Tað er dannandi avbjóðingin eftir at hava sæð henda leikin. Sterkari og innihaldsríkari kann tað valla verða.

Takk fyri ómakin, óhoyrt høga listarliga støðið og pallsetingina, sum í mínum føri resoneraði perfekt og tí skapti eina sjáldsama hugvekjandi løtu í Norðurlandahúsinum, sum fer at liggja leingi á, í hvussu er alt hetta valskeiðið.

Allir góðir einglar fylgið tykkum í framhaldandi virkseminum.

Myndirnar tók Gwenaël Akira Helmsdal Carré.

"No Rest for the Wicked" er bíbilska heitið frá Jesaja, sum nýggi romantiskt vampyriski ræðufilmurin tekur á seg við einum nýggjum sjangrukvinki, tá hann á føroyskum og donskum vil lýsa kærleika og knýtið millum menn við Føroyum sum palli og søguligum baksýni.

Tað er ikki bara blóðsúgvandi vampyrar, ið hótta lívið millum gudsóttandi útróðrarmenn, ið, orðaleysir og bundnir at báti, tráa eftir sama kyni. Við vágvillum havi og stormandi regni er vatnið og vætan ein frásagnarliður, sum bæði er hóttan og reinsan, í hesum berliga samfelag, har eingi trø eru.

Filmurin byrjar við ungu mandigu stjørnuni, Egor Venned, sum er Baldur, einsamallur á útróðuri, ið millum trøllsligu skerini inni undir landi hoyrir onkran rópa í tokuni. Hann fer at hjálpa, men kemur sjálvur í óføri og verður bjargaður av fremmandamanninum, Pilou Asbæk, ið er danskur hvalastingari, Helgi. Teirra samstarv og kollektiva leikaravrik er allan vegin framúr.

Sekvensurin er mest sum eitt tableau úr "Don Juan fra Tranhuset" hjá Williami Heinesen, har hin fremmandi rekur inn á fjørðin úr mjørkahavinum, og gerst ein eksotisk attraktión í tíðarstilla samfelagnum.

Fyrst í sjónum og síðan í songini verða teir sjónliga knýttir at hvørjum øðrum, men mamman, Sofia Nolsøe Mikkelsen, sum er einkjan Ásla, vil ikki missa sonin, og forðar fyri, at hann fer út at sigla við fremmandamanninum.

Leggið til merkis, at upprunasøgan kom fram í Leipzig í 1885 í einum samtíðarmerktum homoerotiskum savni við heitinum "Matrosengeschichten", har eisini søgan "Der Mönch von Sumbö" var við.

Úr gjónni í effektivt sannførandi konstrueraðu føroysku vampyr-bygdini kemur róp í, tá ein smágenta sær deyðar kroppar, sum burturgingnir eru komir upp at flóta. Hetta er onnur av visuelt sterkastu senunum í filmunum. Kanska hevur myndamaðurin sæð kappróður, filmaður úr dronu, har bátarnir síggja út sum Grátt undir steini meðan teir stevna fram við árunum úti. Júst hetta ikoniska smámerki, róðrarbáturin úr erva, hómast úr tokuni í sjálvari byrjanini í filminum.

Hin senan, eg fati sum ta sterkastu, mest heilrunnu og samanfatandi symbol-løddu, er tá mamman einsamøll skilur og fatar sonin, tekur hann á seg og skal einsamøll bera hann heim, tí bátsfelagarnir rýma og lata hana verða eftir einsamalla í stormfulla regninum. Her er tað at forteljarastyrkin rakar universellu "Søguna um eina móðir" hjá H.C. Andersen.

Aftur síggja vit, sum í yrkingini "Vætan" hjá Rikardi Long, eina vampyr transformatión, ið er eins nógv týnandi og lívgevandi, seyra bæði oman og upp úr jørðini, og gera enda á jarðiska gerandislívinum hjá útróðrarmonnum, og flyta teir í eitt annað homo erotiskt ljós, ið Kjartan Hansen sum Suni, meistarliga vísur okkum beint fyri kamera.

Myndamaðurin, Jacob Møller, fekk í 2023 Sven Nykvist Cinematography Award í Göteborg fyri avrikið í filminum "København findes ikke" hjá Martin Skovbjerg, sum bygdi á norsku søguna "Sander" við handritið eftir Eskil Vogt. Natúrljósið, bara tað ljós, ið er á staðnum, er kjarnini. Eitt varisligt brá av Robert Eggers og hansara filmum, men serliga hjá trífalt Oscarvirðislønta Emmanuel Lubezki úr Meksiko, sum eg hefti meg við í ikki ólíka afturgongufilminum, "The Revenant", har høvuðspersónurin í natúrljósi vendir aftur frá teim deyðu í filminum hjá landsmanninum Alejandro G. Iñárritu.

Heilt frá byrjanini við tokuni og seinni við trøllsligu monnunum, sum í løtum og brotum síggjast, við vanda fyri at detta oman, tí har gongur ongin rætsiktaður, sum ávarað verður um, tá teir eru á fjalli.

Og so eru tað myndaligu kompositiónirnar, ið javnan fáa meg at hugsa um fremsta føroyska málaran, Mikines, men eisini Krause, sum sæst í tátíðar natúrligum innanduraljósi á Viðareiði.

Og ikki minst litríku sólmyndirnar av hvíta sandinum og bláa havinum, við Egor í summarglamu, sum ein turist pastisja, men eisini ein greið visuell peiking til filmsfotografarnar, Poul Pedersen og Erik W. Williamsen, ið við litríkum panorama heildum og funktionellum smálutum góvu donsku fólkakomediuni nýtt lív úr Føroyum við "Tro håb og trolddom", tá Nordisk Film fylti 50 ár.

Gjøgnum filmin er stemningsmettaður upprunatónleikur hjá Hettarher og hjartanemandi out of this world sangur hjá Brimheim, sum eisini er Beinta. Afturvið navngivnu krossunum á veðurbardu heiðini, danska prestinum, Klaus Søndergaard, og trúarorð og signingarnar, at verja seg frá øllum illum, ið mamman, sonurin og fremmandamaðurin bera fram fyri seg, er Brimheim hon, sum beint í kamera setur hetta fjara og avbyrgda ævintýrasamfelag í karm við egnum sakralum sangi um havið, sum leikar í, men ikki við instrumentum. Einsamøll sker Brimheim stemningin og drúgvu filmisku løtuna inn á bein og nemur okkum langt eftir at filmurin er liðugur. Tí hann liggur leingi á, listarligi arthaus filmurin um vampyrar í Føroyum, "No Rest for the Wicked".

Tá filmurin varð sýndur fyri fulsettum hølum í Filmsfelagnum, innleiddi Eiler Fagraklett við fyrilesturi um týska upprunahøvundan, sum danski handritahøvundurin, Rasmus Birch, leikstjórin, Kasper Kalle, og framleiðarin, Lars Bredo Rahbek, hava latið seg inspirera av, í samstarvi við Outlier Projects hjá Jón Hammer í Føroyum og Truenorth í Íslandi.

Her eru nøkur brot úr innganginum, sum í mínum hugaheimi víðka um fatanina av søguni, ið filmurin, vit sóu í seinasta biografinum í Føroyum, byggir á:

- Í 1862, sum er sama ár, sum filmurin í kvøld gongur fyri seg, tók Ulrichs eitt óvanligt og slóðbrótandi stig, tá hann fortaldi fyri familju, vinum og almenninginum, at hann var samkyndur. Hetta var púra óvanligt at gera alment í hansara samtíð.

- Søgan viðgerð samkyndar føroyingar síðst í 1800-talinum, tá samkyndleiki enn var ólógligur bæði í Føroyum og Týsklandi. Ikki nokk við tí. "Manor" lýsir eisini kærleikan millum menn sum romantiskan, virðiligan, ósmædnan og uttan skomm ella niðran og uttan at biðja um umbering, sum annars alt ov ofta er vanligt í bæði nýggjum og klassiskum bókmentum, ið viðgera LGBT viðurskifti.  

- Tørvurin á at verða sæddur og góðtikin sum tann, ein er, er universalur. Og tá ið vit lata okkum upp og av sonnum royna at skilja hvønn annan, eru vit, tá samanum kemur, als ikki so ymisk, sum vit ofta halda. Søgur um forbodnan kærleika og óttin fyri tí ókenda, kunnu vit tí øll kenna okkum aftur í.

- Í dag hevur Ulrichs fingið fast pláss í altjóða søgubókunum, og gøtur í München, Bremen og Hannover eru uppkallaðar eftir djarva stríðsmanninum, ið gekk á odda og slóðaði fyri tí arbeiði, sum eitt nú LGBT+ Føroyar virkar fyri í dagsins Føroyum.

- 142 ár eftir, at hann einsamallur sat í lítlari italienskari bygd og droymdi seg burtur til Føroyar og skrivaði um ungar samkyndar menn og teirra lív á hesum fjarskotnu og vøkru oyggjum, fáa føroyingar endiliga høvi at síggja hansara søgu á hvíta løriftinum - tó við ávísum tillagingum í filmsútgávuni.

- Nú vit um eitt bil fara at lena okkum afturá og eygleiða hugtakandi kvir ræðusøguna um kærleikan millum tveir menn, so kann man ikki lata vera við at hugsa um ein líkandi film, sum eisini er bygdur á eina stuttsøgu og snýr seg um ástarleik manna millum. Tað er "Brokeback Mountain". Oscar-vinnandi filmurin, sum fyri bara 20 árum síðani varð bannaðar av Havnar Bio. Tíbetur kunnu vit øll mennast, og tí er tað gleðiligt at uppliva, at Havnar Bio nú leggur høli til frumsýningina av hesum filmi, eins og tey fara at vísa hann alment næstu dagarnar. Tað er ein jalig broyting og týðandi menning, sum vit bara kunnu frøast um.

Fari at enda ummælið við hesum orðum hjá Claus Nygaard Petersen í danska miðilinum Cinefil: - "No Rest for the Wicked" er sexet god gotisk vampyrhorror, som man skal være en virkelig kold skid for ikke at fælde en lille tåre over, når filmen slutter.

Takk fyri sýningina, sum ikki bara er vampyr og horror í søguligum bakljósi, men í fleiri løgum eisini er hugvekjandi í heimligum nútíðarljósi!

Tá eg var smádrongur við Landavegin, kendust vit við øll fólkini bæði ung og eldri frá Kinabrekkuni og oman til handilin hjá Poul Restorff. Summi sjálvandi meira og summi minni. Eg havi av og á í huganum roynt at minnast … Læs resten →

The post Sofus Andreasen doyði 33 ára gamal av krígsávum í 1940 appeared first on Hvannrók.

Na kolejnym farerskim szlaku wprowadzona została opłata - od teraz za marsz na szczyt #Slættaratindur zapłacimy 200 koron 💸⛰💸

Zebrane środki pomogą między innymi sfinansować budowę nowego, zrównoważonego szlaku turystycznego na najwyższy szczyt archipelagu.

Co ciekawe, na stronie slattaratindur.fo można również wykupić bilet parkingowy dla kampera. Tym samym możliwy staje się legalny nocleg w samochodzie u podnóża "Płaskiego Szczytu".

Na początku szlaku na najwyższy szczyt Wysp Owczych postawiono właśnie tablice informujące o konieczności zapłaty za wstęp. Trekking na Slættaratindur kosztuje od teraz 200 DKK. Dzieci i młodzież do 15.…

Artykuł Nowa opłata za wstęp na Slættaratindur pochodzi z serwisu Wyspy Owcze - Klub Miłośników Wysp Owczych.

Odkrywanie Wysp Owczych z pomocą błękitnych autobusów Strandfaraskip Landsins. To co, kto wybiera się do Czotnowca? 😉

Pierwsze duże centrum spa na Wyspach Owczych otwarto latem 2025 roku przy Hotelu Føroyar w Tórshavn. Sam hotel funkcjonuje już od maja 1983 roku, ale w ostatnich latach przechodził gruntowną…

Artykuł Ress Spa na Wyspach Owczych – pierwsze duże spa w Tórshavn pochodzi z serwisu Wyspy Owcze - Klub Miłośników Wysp Owczych.