Uni Arge í studio trý í Kringvarpinum. Bjarni Árting Rubeksen tók myndina.

Mikudagin fjórða novembur verður Vágskálin nummar hundrað send í Útvarpinum. Tá verður spurt, hvussu til stendur hjá føroyskum bókmentum beint nú. Umframt at ynskja vertinum, Una Arge, tillukku við avrikinum, er vert at gáa um tað sjáldsama í, at sendingar halda sær á lívi so leingi uttan at missa skap, innihald og títtleika, fyri ikki um at tala vert.

Ummæli av aktuellum bókum er kjarnin í Vágskálini.

- Sendingarnar eru gjørdar soleiðis, at tær í fyrsta lagi eru ummæli av bókini, í øðrum lagi ein gluggi inn í bókina við upplisnu brotunum og í triðja lagi ein upplýsandi útvarpssending um tað, sum bókin snýr seg um. Hetta er eisini eitt høvuðspoeng, sigur Uni, sum er journalistur og í mong ár hevur arbeitt free-lance við útvarpssendingum, filmum, bókum og hópin av sangum.

Hann hevur mest sum altíð hildið, at gott skrivað tilfar kundi verið grundarlag undir upplýsandi og hugvekjandi útvarpssendingum.

- Í sendingini royni eg at gera tann tankan til veruleika. Tað er jú stórt spell, um ljós als ikki verður varpað á tað nógva, væl umhugsaða tilfarið, ið kemur út millum ár og dag.

Um bygnaðin og samansetingina í Vágskálini, sigur Uni, at umráðandi hevur verið at syrgja fyri, at prát og upplýsingar um bókina ikki verða innforstaðin.

- Tí er altíð ein inngangur í byrjanini, sum greiðir frá í síni heild, hvat bókin snýr seg um. Verður prátið innforstaðið á leiðini, er tað vertsins uppgáva at siga lurtarunum, hvat nú verður tosað um, so øll, eisini tey mongu, sum ikki hava lisið bókina, kunnu vera við. Upplisin brot eru altíð við, so høvundurin fær skinið við síni sjálvstøðugu rødd. Skuldi ummælari til dømis sagt, at bókin er illa skrivað, so kunnu lurtarar við upplisnu brotumum hoyra, um hetta er rætt, sigur Uni um egnu sendingina.

- Sending nummar hundrað er kjaksending um bókmentir sum heild. Mikudagin steðga vit tí á og spyrja, hvussu stendur til hjá føroyskum bókmentum í 2026. At skifta orð um hetta, verða Malan Marnersdóttir, professari í bókmentum, Sanna Klein, bókmentfrøðingur, og Hans Jacob Kollslíð, yrkjari, lærari og ummælari, við í sendingini, sigur Uni.

- Bakstøðið fyri kjakinum er, at akkurát fýrs bøkur eru ummæltar í teimum hundrað sendingunum. At talið er ikki hundrað, kemst av, at summar Vágskálir hava snúð seg um annað enn bøkur. Viðhvørt hava sjónleikir verið ummæltir, og í øðrum førum hevur sendingin umrøtt onnur verk og hendingar í mentanarlívinum, í fleiri førum sum reportasjur á staðnum ella sum kjak. Men fýrs bøkur hava so verið lagdar undir luppin, og um vit flokka tær, sær býtið soleiðis út:

Ummælt eru átjan yrkingasøvn, seytjan vanligar skaldsøgur, trettan søgubøkur, tólv ævisøgur, seks yrkisbøkur, fýra krimiskaldsøgur, fýra ungdómsskaldsøgur og fýra stuttsøgusøvn. Tvær vanligar skaldsøgur hava verið danskar og ein íslendsk.

Summar av bókunum, ið eru ummæltar, komu út áðrenn september 2023, tá sendingin varð send fyrstu ferð, men tær allar flestu eru komnar út farnu trý árini, so hesi tølini siga heilt nógv um virksemið á bókamarknaðinum. Og tá hava vit ikki nevnt barnabøkur og skúlabøkur yvirhøvur, sigur verturin Uni Arge, sum einsamallur varar av sendingini.

Vágskálin varð fyrstu ferð send 6. septembur í 2023, og í teirri allar fyrstu sendingini vórðu tvey yrkingasøvn ummælt. Talan var um ”Protesur” hjá Jóan Paula Dahl Jacobsen og ”Lívfrøðiliga samansetingin í einum dropa av havvatni minnir um blóðið í mínum æðrum” eftir Kim Simonsen.

Onnur sendingin varð send eina viku seinni, og tá var stuttsøgusavnið ”Tíðarhylkið” eftir Ben Arabo lagt á vágskálina. Tann triðja sendingin snúði seg um eina skaldsøgu, og tað var skaldsøgan ”Hálvur máni hálv sól” eftir Jóanes Nielsen.

- Í trimum teimum fyrstu sendingunum vórðu sostatt ummælt tvey yrkingasøvn, eitt stuttsøgusavn og ein skaldsøga, og hetta hevur ofta eyðkent Vágskálina - fagurbókmentirnar hava fylt mest. Men í sendingini hava eisini aðrar bøkur verið ummæltar, eitt nú søgubøkur, ævisøgur og yrkisbøkur, so tilsamans hevur bókarúgvan verið rættiliga blandað hesi trý árini, ið sendingin hevur verið á skránni, sigur Uni.

Tað liðið av ummælarum, sum hevur verið við í sendingunum, er ikki so lítið. Tilsamans hava seksogfjøruti fólk ummælt í sendingini hjá Una, og trý teirra eru gestirnir í sending nummar hundrað mikudagin. Tey nevndu seksogfjøruti eru bara tey, sum hava ummælt, uppaftur fleiri fólk hava verið í sendingunum í øðrum ørindum, sigur Uni og heldur nøvnini á ummælarunum fram:

Sanna Klein
Sámal Soll
Marna Jacobsen
Eilen Anthoniussen
Malan Marnersdóttir
Hans Jacob Kollslíð
Urd Johannesen
Beinir Bergsson
Ben Arabo
Rakel Helmsdal
Ólavur Jakobsen
Uni Leitisstein Hansen
Eirikur Lindenskov
Erling Isholm
Gulla Øregaard
Kinna Poulsen
Gunnvá Zachariassen
Helena Lamhauge-Mortensen
Hans Andrias Sølvará
Sámal Matras Kristiansen
Ivan Niclasen
Pál Weihe
Turið Sigurðardóttir
Allan Dalsgarð
Jákup Reinert Hansen
Helgi Eidesgaard
Eyðun Klakkstein
Barbara Holm
Finn Jensen
Tóta Árnadóttir
Rakul í Gerðinum
Michael Koba
Jensina Olsen
Bergur Djurhuus Hansen
Helgi Jacobsen
Erland Viberg Joensen
Andras Mortensen
Súsanna Olsen
Suni Poulsen
Beinta Løwe
Bergljót av Skarði
Anna Maria Dam Ziska
Sigrun Mohr
Naina Túgvustein
Kim Simonsen
William Simonsen
Tóra við Keldu

Eitt nú varð sagt um yrkingasavn, at yrkingarnar høvdu potentiali, men at skrivihátturin kundi verið hvestur. Um onnur søvn varð sagt, at tey vóru misjøvn.

Í sambandi við eina søgubók varð nevnt, at ov lítið varð nevnt um høvuðspersónin, tí nóg mikið var ikki funnið fram um hann. Um eina skaldsøgu varð sagt, at høvundurin avdúkaði ov nógv fyri lesaranum, og um aðrar varð sagt, at tær vóru ov tunnar.

Harafturat varð nevnt um skaldsøgu, at hon var óneyðuga drúgv og kundi verið stytt 80-100 síður.

Ævisøgur eru eisini komnar út. Um eina varð sagt, at hon hevði javnt góðan stíl leingi, men brádliga fór høvundurin heilt aðra leið, og teksturin gjørdist uppreksandi.

- Nógv ymiskt er komið fram í sendingunum, sum er meint sum uppbyggjandi vegleiðing, sigur Uni Arge um Vágskálina, nú sending nummar hundrað fer í luftina mikudagin.

Til lukku við teim fyrstu hundrað. Tað er ein sjáldsamur hornasteinur í føroyskari útvarpssøgu.

Wyspy Owcze utrzymują stabilny ruch turystyczny, a przychody branży wciąż rosną. W 2025 roku turystyka przyniosła 1,3 miliarda koron farerskich, a kolejne 150 milionów wygenerował wynajem krótkoterminowy. Najnowszy raport branżowy pokazuje jednak, że sektor nadal mierzy się z wyzwaniami. 130 tysięcy turystów i 1,3 miliarda koron przychodu W 2025 roku Wyspy Owcze odwiedziło około 130 […]

Artykuł Turystyka na Wyspach Owczych przyniosła 1,3 miliarda koron w 2025 roku pochodzi z serwisu Wyspy Owcze - Klub Miłośników Wysp Owczych.

 Eitt serligt tiltak í Dali - søgugonga. Íblásturin er úr Oyndarfirði, men í Dali hava tey sett sítt egna merki á. Skráin byrjaði kl. 18 við konsert í kirkjuni, síðani verður gingið um bygdina og søgur sagdar, summar eru sagnir og aðrar um hendingar og fólk í bygdini, síðani hittast øll við Gylta hanan, áðrenn farið verður aftur í Eiriksgarð til uppboðssølu og súpan og dans.

Tað vóru eini 170 fólk, og tað hevur verið ein ordans logistisk avbjóðing at skipa tiltakið. Væl bar til, vit vórðu býtt sundur í bólkar, og hvør bólkur hevði sín vegvísara.

Bygdin var pyntað við ljósum og gøtulyktir sløktar, regnskjólatúnið í Gylta hananum lýsti.  

Gylti hanin

Nýggir leiðbeinandi pílar

SØGURNAR

Malthús Miriam segði frá.

Søgan um Maltu og hennara ósemju við Klæmintstovu er nokso kend, men søgan um Ebbuna og hennara ævintýrliga lív er minni kend. Vitus í Malthúsi fekk koyristól frá Rockefeller, sig so tað.

Stórhús. Jónleif segði frá.

Stórhús stendur á elstu grund í bygdini. Vit sótu í køkinum, har tann stóri svarti plagdi at brima. Mær kom tað fyri, sum ein kvøldseta í roykstovuni í gamlar dagar. í 600 ár hava fólk trúð, at meira er millum himmal og jørð enn vit síggja. So kom ravmagnsljósið til bygdar.....og ljósið blindar okkum, so at vit síggja ikki teir gluggar, sum fyrr vóru sjónskir. Eisini nýggjari huldusøgur vóru á skránni.

Tað var pinnastilt inni, og Jónleif fór at njóra skjaldrið, sum huldukonan njórar, tá ið hon telur kýrnar :

Ýla og Ála, Esja og Kála........

Kvøldseta í Stórhúsi

Rennan Símun Erik segði frá

Í Rennuni hoyrdu vit um fyrstu ídnaðargerðina í Føroyum: teir høgdu royðugrót, sum varð selt til fyritøku í Danmark. Sera áhugaverd frásøgn um brotið við Stórastein og brotið í Reyðanum og seinni aðrastaðni. Símun Erik dugdi at dramatisera hending í 1954, tá ið ein ovurstór fylling holvdi bátin og rak menninar heim eftir gøtuni, tað var ikki nátúrligt - men ein ávaring frá hægri stað. Har varð eisini verfaðir nevndur, sum ein frágera djarvur gongumaður. Hetta var gott arbeiði og nógv betur lønt enn arbeiðið í vegnum. (Meira sæst um Royðugrótarbeiði í vangamyndini av Sam í Haskátrøð á hesum bloggi).

Klæmintstovuhoyladan Róaldur segði frá

Við hoyladuna stóð Kristina og bjóðaði ein heitan drink. Og Róaldur segði frá huldusteininum Hattarsteini. Eisini søgu um prest, sum hevði formanað teimum fornisku at tiga! Men hann mátti taka orðini í seg aftur, tey vóru honum ov sterk.

Í Dali er ikki so galið!

Skúlin Sólvit segði frá

Tann syrgiliga hendingin, tá ið tríggir ungir menn doyði av einari minu, sum brast á skúlaloftinum. Sólvit er uppvaksin í Dali, men hoyrdi ikki um hesa hending , fyrr enn hann var 20 ár. Men tað merkir ikki, at teir ella hendingin var gloymd. 14. juli í 1941 rak ein mina upp í Dali, og tá ið hon brast doyðu tríggir ungir menn. (Meira sæst um hesa hending í Vangamyndini av Sam í Haskátrøð á hesum bloggi)

Óla Jákup á Toft 29, Jógvan í Toppi 19 og Kjartan á Hvanngarðinum 15

Túnið í Malthúsi Jónleif segði frá

Løgmaður sat í Dali í miðøld, hann æt Róaldur. Ikki hevur tað verið lítl garður, Løgmansgarðuin. Kanska hevur Malthús verið teirra bryggjarí. Jónleif dugdi sera væl at flætta fortíð og nútíð saman soleiðis at bryggjaríið Gylti hanin hjá Johild er beinleiðis framhald av fyrndargomlum mjaðarbryggi. Eisini fundurin hjá Charles av Hananum, krananum í Malthúsgarðinum varð flættaður uppí. Sera skemtiliga sagt frá, hvaðani allar rabarburnar, sum Johild brúkar, eru. Ikki er torført at gita, hvør man hava yrkt táttin um rabarbusnapsin:

Í Dali er ikki so galið

Rabarbusnapsurin  / Lag: Eg búgvi í Nólsoy ein fitt lítil bygd

1.Eg búgvi í Dali, og hárið er reytt,

Petur mín hevur so mangan tað sett.

Tann gylti hanin er barrin mín,

inni har geri eg rabarbuvín.

Níðurlag:

Rabarbusnapsur tann besti í verð,

so søtur angi í nasarnar fer.

Hann smakkar av friði gleði og fest,

kann brúkast á vetri, vár, sumri og heyst’.

2. Eg klúgvi so stillan har inn í hvønn garð,

rabarbur í posan eg skjótt stjali mær.

Blandi tað saman við vodka og ger.

Mín snapsur, ja hann er tann besti í verð.

3. Tann Gylti hanin er mítt bryggjarí.

Har hugni eg mær, tá eg havi frí.

Dagarnar, tá  eg ei koyri bil,

siti eg still har og smakki snaps til.

4. Dalbingar nógvir teir vitja á gátt,

spyrja og bøna meg um okkurt vátt,

ein lítlan snaps, eg bjoði teim tá.

Syngjandi fara teir Malthúsi frá.

5. Hjá læknanum dalbingar síggjast ei meir,

Rabarbusnapsurin kann grøða teir.

Gikt, høvuðpínu, so vatn- og flogskrekk

rabarbusnapsurin kann fáa vekk.

Eiriksgarður  Sámal Petur varð uppboðshaldari. Til sølu vóru lutir, sum vóru tilevnaðir í Dali.

Seinast var súpan og dansur á skránni

Í Dali er ikki so galið

Í Dali er ikki so galið

Í Dali er ikki so galið

Tá ið eg um páskirnar spákaði við skipasmiðjuna í Havn og sá fýra skip á sleipistøðuni, reikaðu tankarnir. Trolararnir Brestir SA 705 úr Sørvági og Sjagaklettur TG 964 úr Hvalba, síðani Ågot KG 244 úr Klaksvík, sum var ásiglt í … Læs resten →

The post Gomul og nýggj fiskivinnusøga lið um lið á sleipistøð appeared first on Hvannrók.

The Faroese chamber choir Tarira, conducted by Bernharður Wilkinson, achieved a resounding international victory at the 6th Kalamata International Choir Competition & Festival in Greece earlier this month. Competing against 36 choirs from 16 countries, the ensemble returned home with three top honors, securing their path to the prestigious World Choir Games in Austria next […]

The post Faroese choir Tarira triumphs with three major awards at int’l competition in Greece appeared first on Faroe News.

#Skúvoy - sąsiadka #Sandoy - to chyba jedna z najbardziej niedocenionych wysp archipelagu.

Liczne ptasie kolonie zamieszkujące wysokie klify sprawiły, że wyspa (obok #Nólsoy i #Mykines) trafiła na listę obszarów chronionych Konwencją Ramsarską.

Ptakom - a dokładnie wydrzykowi wielkiemu (far. #skúgvur) - wyspa zawdzięcza także swoją nazwę. Od tego #farerskiego słowa pochodzi również angielska i łacińska nazwa gatunkowa tego masywnego ptaka - #skua. To jedyny ptasi gatunek, którego "międzynarodowa" nazwa czerpie z języka farerskiego. Stercorarius skua został opisany w 1764 roku przed duńskiego zoologa Mortena Thrane'a Brünnicha.

Co ciekawe, człon #Stercorarius pochodzi z łaciny i oznacza „związany z odchodami”. Wydrzyki praktykują bowiem kleptopasożytnictwo - ścigając mewy lub rybitwy odbierają im upolowaną zdobycz. Upuszczany podczas ucieczki pokarm uważano dawniej za ptasie odchody.

Cała ludność wyspy (30 dusz) skupiona jest w domostwach tworzących osadę o tej samej nazwie.

Z epidemii Czarnej Śmierci ocalały na Skúvoy jedynie dwie osoby. W malowniczej dolinie #Fagradalur w miejscu zwanym #Rannvátoft zachowały się ślady domostwa, w którym Zarazę przetrwała - skazana na wygnanie - dziewczyna imieniem #Rannvá. Związana z nią legend zainspirowała Dagmara Joensen-Næsa do wydania w roku 1971 powieści zatytułowanej "Rannvá".

Jeszcze surowsza była osiemnastowieczna epidemia ospy, która nie oszczędziła żadnego z mieszkańców.

Lokalny kościół wzniesiono w roku 1937. Jednak uważa się, że najstarszą świątynię w tym miejscu wzniósł w 999 roku Sigmundur #Brestisson - wikiński wódz wprowadzający chrześcijaństwo na Wyspach Owczych. Spoczywa on na pobliskim cmentarzu; jego grób przykrywa sporej wielkości głaz zwany #Sigmundarsteinur. Zaś w pobliżu świątyni znajduje się pomnik dłuta Hansa Pauli Olsena przedstawiający Sigmundura jako... małego chłopca.

#ramsar #farerskiemiasta #WyspyOwcze #fauna

#Skúvoy - sąsiadka #Sandoy - to chyba jedna z najbardziej niedocenionych wysp archipelagu.

Liczne ptasie kolonie zamieszkujące wysokie klify sprawiły, że wyspa (obok #Nólsoy i #Mykines) trafiła na listę obszarów chronionych Konwencją Ramsarską.

Ptakom - a dokładnie wydrzykowi wielkiemu (far. #skúgvur) - wyspa zawdzięcza także swoją nazwę. Od tego #farerskiego słowa pochodzi również angielska i łacińska nazwa gatunkowa tego masywnego ptaka - #skua. To jedyny ptasi gatunek, którego "międzynarodowa" nazwa czerpie z języka farerskiego. Stercorarius skua został opisany w 1764 roku przed duńskiego zoologa Mortena Thrane'a Brünnicha.

Co ciekawe, człon #Stercorarius pochodzi z łaciny i oznacza „związany z odchodami”. Wydrzyki praktykują bowiem kleptopasożytnictwo - ścigając mewy lub rybitwy odbierają im upolowaną zdobycz. Upuszczany podczas ucieczki pokarm uważano dawniej za ptasie odchody.

Cała ludność wyspy (30 dusz) skupiona jest w domostwach tworzących osadę o tej samej nazwie.

Z epidemii Czarnej Śmierci ocalały na Skúvoy jedynie dwie osoby. W malowniczej dolinie #Fagradalur w miejscu zwanym #Rannvátoft zachowały się ślady domostwa, w którym Zarazę przetrwała - skazana na wygnanie - dziewczyna imieniem #Rannvá. Związana z nią legend zainspirowała Dagmara Joensen-Næsa do wydania w roku 1971 powieści zatytułowanej "Rannvá".

Jeszcze surowsza była osiemnastowieczna epidemia ospy, która nie oszczędziła żadnego z mieszkańców.

Lokalny kościół wzniesiono w roku 1937. Jednak uważa się, że najstarszą świątynię w tym miejscu wzniósł w 999 roku Sigmundur #Brestisson - wikiński wódz wprowadzający chrześcijaństwo na Wyspach Owczych. Spoczywa on na pobliskim cmentarzu; jego grób przykrywa sporej wielkości głaz zwany #Sigmundarsteinur. Zaś w pobliżu świątyni znajduje się pomnik dłuta Hansa Pauli Olsena przedstawiający Sigmundura jako... małego chłopca.

#ramsar #farerskiemiasta #WyspyOwcze #fauna

#Skúvoy lies in the southern part of the #FaroeIslands, between #Sandoy and #StóraDímun. It is designated a #Ramsar site. There is only one village on the island, also named Skúvoy (pop. 30).

The island is named after the great skua, and the word “#skua” itself comes from the Faroese "#skúgvur". It is the only known #bird name of #Faroese origin to have come into regular use in other languages.

The Black Death killed every inhabitant of Skúvoy except one young girl.

#WordOfTheDay

John Johannessen til arbeiðis fyri Norðurlendska Ráðharraráðið í Helsingfors í vikuni. Mynd: norden.org

Í Sosialinum í dag ger John Johannessen kríggið í Evropa nærverandi. Tað gjørdi hann eisini við meistarligum hepni í Degi og Viku í 2022 saman við fotografinum Gesti Janusarson Lómstein í sonnum evropeiskum Wim Wenders klangi.

- Kríggið er ræðuligt, sigur Oleksandra Lysechko, sum saman við soninum fjaldi seg í krígsrakta Mariupol, ið er mest talandi evropeiski pallur fyri destruktivari krígsøði í okkara tíð, annan vegin kallaður hetjubýur og hinvegin helviti á jørð, og lýstur í Oscarvinnandi filminum Tjúgu dagar í Mariupol (2023).

- Ongin forseti og einki fólk í nøkrum land, kunnu gera tað, sum teir gera nú, sigur Oleksandra, beint í kamera hjá John Johannessen í drúgvari og samansettari grein í Sosialinum í dag. Hann hevur brotið veggin millum pappírsprentið og skíggjan á telefonini, sum tú tendrar við eini QR kotu, hvørja ferð eitt filmsbrot er lagt inn í greinina.

Greinin er við í verkætlanini "Vit føroyingar - úr øllum heiminum", sum eg fyrstu ferð varnaðist á Facebooksíðuni við sama heiti, og varð lýst sum "eitt savn av samrøðum við fólk úr øllum heiminum, sum hava valt Føroyar sum sítt heim. Her hitta vit menniskju við ymiskum bakstøði, lívssøgum og royndum, sum eru flutt higar." Næsta ár er ætlanin at geva tilfarið út í bók.

Í dag ger Oleksandra mat í einum føroyskum sambýli. Í Ukraina var hon varastjóri í einum stórum banka.

Í Føroyum eru 161 fólk úr Ukraina, sum hava fyribils uppihaldsloyvi til mars 2028, tí tey eru flýdd til Føroya. Heimssamfelagið bankar sum aldri áður á føroysku dyrnar.

Saman við starvsfelaganum Róa, gjørdi eg í allari eyðmýkt skúlauppgávur á pallinum Snar, tá Russland í 2022 leyp á Ukraina, og vit vórðu upplýst um, at nú er kríggj mitt í Evropa, hóast Russland longu í 2014 hevði tikið Krim. Og her eru vit við kjarnan í fólkaupplýsing. Brúki eg í dag sjálvstøðuga leitorðið "kríggj" í evninum Ukraina á føroysku Wikipedia, so fái eg einki svar. Skúlauppgávurnar um Ukraina nevna í dag "trygdarkreppuna í Ukraina" og tosa um "false flag álop". Upplýsing og vitan er í Føroyum í dag blivin alternativ og selektiv sum aldri áður. Tí er gott, at John við hesum eksakta avriki, gevur okkum breitt menniskjansligt innlit, lesihug og eina rúgvu av persónligari vitan, at byggja okkara kollektiva fatanargrundarlag á í einum krígsherjaðum Evropa, nú skúlatilfar tykist steðgað upp. Sum lesari í almenna rúminum eri eg virdur - og tað er flott.

Gott at miðlar hava dirvi og førleika at lata upp fyri einum nýggjum veruleika, og síggja út um egnar bøgarðar. Tað hava vit sæð, og aftur hoyrt í morgun, við nýggja tilfarinum í Kringvarpinum, sum burturav er um misbrúk, sum kanska er fari at fylla í so nógv.

Nýggja formatið hjá John í Sosialinum, at gera avísgreinar meira áhugaverdar, er eitt gott andevni, nú vitlíki er yvir okkum, og hevur fingið fastatøkur á danska marknaðinum við fyrstu ókeypis og journalistleysu avísini, ella bara miðilinum, Y, sum aftur verður yvirskipaða evnið á ókeypis og almennu ráðstevnuni Miðlar og vitlíki í Smæruni fríggjadagin 6. novembur. 

Nú er kanska bara eftir at sleppa pappírinum. 

Við hesum tanka fari eg á ráðstevnuna hjá Kringvarpinum og Mentamálaráðnum fríggjadagin í næstu viku.

Pasażerów z bez mała dziewięćdziesięciu krajów gościły na swych pokładach błękitne autobusy i promy Strandfaraskip Landsins tegorocznego lata.

Statystyki te oparte są na płatnościach kartami za bilety na trasach obsługiwanych przez SSL. Po Farerach i Duńczykach, czołowe miejsca w tym zestawieniu zajmują Amerykanie, Niemcy, Chińczycy, Włosi i Francuzi.

To co, może by tak mała wycieczka na Sandoy?

Public transport operator Strandfaraskip Landsins (SSL) has reported a historic 11.6-percent surge in summer passenger numbers, with credit card data revealing that travelers from 87 different nations utilized the Faroe Islands’ domestic ferry network. The figures, which align with record-breaking passenger traffic reported at Vágar Airport, highlight an unprecedented boom in Faroe Islands tourism during […]

The post International travelers fuel massive surge in Faroese inter-island transit appeared first on Faroe News.

Inngangur til sýningina við Taxi Driver í Filmsfelagnum 28. oktobur 2026. Rannvá Jónsdóttir tók myndina. 

Vit liva í tíðum við nógvum fokusi á bøkur, tí Bókadagar eru. Tí verður tú rímiligvís spurdur, hvørja bók tú lesur beint nú, og hvør var fyrsta bókin, tú minnist teg hava lisið.

Men óreinskutíð, síðsta bókin eg havi lisið, er so tunn, at hon telur bara 58 síður, so eg fari, undanstøkkandi og samvitskuraktur, í kvøld at gera mær tað tankaeksperiment, at svara bókaspurninginum: eg lesi ikki bøkur.

Í staðin fyri bøkur innbundnar í rygginum og við isbn tali, lesi og fordjúpi eg meg í staðin í vælskrivaðum essay líknandi tekstum hjá BBC, sum hvønn fríggjadag klokkan eitt sendir sjey tær bestu greinarnar út til haldarar.

Beint nú um ein mann á bygd í Avstralia, sum í bili koyrdi á lokalu parlamentskvinnuna, so hon mist annað beinið og kanska hitt eisini, tí bilførarin fanst at hennara umhvørvispolitikki - og so lesi eg um kenjanska prædikumannin, sum í skugganum av kristnu traditiónini vildi gera heimin í Afrika betri enn Jim Jones í Suðuramerika, við at fáa foreldrini at svølta børnini, so tey kundu fara undan og møta skaparanum fyrr enn tey.

Vit liva í so polariserandi og avbjóðandi tíðum, at sjálvt hin villasta bókmentanarliga fiktiónin, onkuntíð man kenna seg setta langt til viks. Hetta høvdu vit blakað frá okkum, lósu vit tað í eini bók á Bókadøgum.

Men EIN listagrein er, sum grípur niður í henda veruleika, skapar undran, og heldur henni upp fyri okkum á stóra løriftinum - íð sum listarligt prinsipp er nógv størri enn vit. Tað er filmur.

Mest upplagda í okkara útvarpstjóð hevði tí helst verið, at seta Moby Dick, sum varð gjørdur til film í 1956 á skránna. Men svarið frá eigaranum til biografin er í dag: Unfortunately, we do not hold a DCP for the title. Soleiðis fer tíðin við øllum. Men You Can See Everything fer at koma.

At møtast um film, og skifta orð um hann, er tað mest hugvekjandi, eg kann hugsa mær. Ikki minst at samanbera E.T. hjá fremsta filmspedagoginum, Spielberg, við Nýggja Testamenti, nú jólini nærkast. Innihaldsliga stig fyri stig um børn, sum síggja E.T., høvuðspersónin, sum finnur fyrsta og síðsta stavin í navninum, Elliot, granskarin, og nýggi pápafigururin, ið er ein av trimum vísmonnum, rúmdarveran, sum doyr, men reisir upp aftur, og so rúmdarskipið, ið gloymdi hann, men kemur aftur, tí tað er einki annað enn hin tilkallaði heilagi andin.

Eins og allar aðrar listagreinar eru bestu filmar so mótstøðuførir, at teir tola allar útleggingar.

Í dag er filmurin, vit skulu síggja í felag, 50 ára gamal, og eg vil halda, enn opin fyri útleggingum, samanberingum, tulkingum og lítið fjaldum, fyri ikki at siga opinbærum, boðskapum.

Nú til nakrar lyklar at deila út fyri sýningina, uttan at nema við og skala plottið í Taxi Driver.

Hvat er tað, ið ger, at fleiri halda henda fyrsta kenda Scorsese filmin vera millum teir bestu?

Er tað einsamalli method acting kovboylíkandi Robert de Niro fýrurin, sum kliptur úr klassisku John Ford filmunum, kanska The Searchers, eisini frá 1956, ið Havnar Bio sýndi her inni í seksti árunum, ið ger tað, og ber filmin?

Ella er tað sami macho manosferu fýrurin, sum dyrkar sín egna kropp, tí stórbýarsamfelagið fer at eksplodera, og álitið á politið er fokið, sum í Fugl Fønix hjá Jon Bang Carlsen, vit sýndu á Listafólkastevnu í skúlanum í Fuglafirði í 1984?

Ella rakar hann eina lind av avmegd og bangilsi, setta í karm av nervøsa jazzinum hjá Bernard Herrmann, tí seinasta í hansara meistarliga avrikslista, at føra okkum flótandi og dreymalíknandi gjøgnum neon náttina í stórbýnum sum eitt ekkó av restless dreams í Sound of Silence?

Ella er hetta ein samanrenning av samleikum í gula hýruvogninum, sum koyrir, svartblettutur í náttarskugganum, sum eitt villdýr, kanska ein suðuramerikanskur guerilla jaguarur, ið á nátt úr vegdekslunum er komin upp úr vjetnamesisku frumskógini, og í stórbýnum er vorðin eitt við føraran, Travis Bickle, og nú hóttir við at leypa á?

- Ella er tað einsemi, sum í málninginum Nighthawks hjá Edward Hopper, ið rekur marginaliseraða høvuðspersónin út í eitt einmanskríggj, við bíbilskum fyrimyndum at rudda í templum og gøtum, ið eru infiseraðar av lægri eksistensum enn tú sjálvur, sum vit síggja í evropeiskum høvuðsstøðum og mentametropolum, sum París, beint nú?

Helst liva vit í eins marginaliseraðum tíðum og hesin filmur fyri hálvari øld síðani lýsti.

Hóast táverandi temasangurin hjá undurfulla Jackson Brown eitir Late for the Sky, so er mítt uppáhald, at sangurin í hesum filmi enn hevur eitt tíðarbært og dagfest gildi, hóast heitið Late for the Sky. Ov seinur á sjóvarfallinum.

Við hesum hugsaðu lyklum og spjaddu inngangsorðum sum hvessandi inspiratión, fari eg at biðja operatørin tendra fyri Taxi Driver frá 1976, ein av mínum ótømiligu yndisfilmum, sum vit, eftir mínari hugsan, enn kunnu fara umborð á, og í einum lørifts spegli, sum her omanfyri okkum, enn kunnu halda upp fyri eyguni, og av baksetrinum í einum taxa bili dissekera ein mann í stórbýnum.

Góða sýning - og eftir hana eru tvey fyri eitt, double up, í Paname á Vaglinum fyri brúkta atgongumerkið í Filmsfelagnum í kvøld.

Í dag var podvarpssamrøðan hjá Sólvit, sum var einsamallur, um mentan og list á fíggjarlógini, og hví politikarar hava so torført við at játta pengar til mentan.

At tosa um evnið hevði Sólvit fingið oyggjafelagan Oddfríð M. Rasmussen, sum er lærari, rithøvundur, ritstjóri og var í mong ár formaður í LISA, ið er Listafólkasamband fyri ellivu feløg.

Við bakgrund sum politikari og formaður í mentanarnevndini í løgtinginum, útvarps og sjónvarpsmaður og viðmerkjari, er Sólvit heldur ikki nakar ársungi á økinum.

Hann heldur, málsøkin, at listafólkini skulu bera kjakið, og sóknast eftir virknari dialogi á økinum.

Útvarpsendingar eru eisini, leggur Oddfríður afturat, og nevnir Vágskálina og Kultura, men heldur, at tær hvíla á einstaklingum, og at tað er torført hjá øðrum at sleppa til mikrofonina.

Mann klappar ov nógv hvørjum øðrum á ryggin, tá talan er um mentan, heldur Oddfríður, sum ynskir, at entusiasman varð á støði við hana, sum hoyrist frá Tróndi Vatnhamar.

Eingin mentanarpolitikkur er orðaður og niðurskrivaður, hóast hann altíð fer í skuffuna beinanvegin. So tað nyttar heldur ikki, verður sagt. 

Her skilji eg ikki fráveruna av entusiasmu. 

Ein javnt og samt orðaður mentapolitikkur er alfa og omega, grundlóg og motorur fyri krav um játtan á fíggjarlógini, haldi eg. So leingi hetta samband er kvett, er lítið, fyri ikki at siga einki, at gera, sum kann optimera játtan og umsiting av mentan og list, tá læraralønir eru betaltar.

Besta gullkorn í sendingini, helt eg vera áminniligu orðini um allatíðina at diskutera mentan, so at politikararnir, sum sita á tingi, fáa at vita, hvat hetta snýr seg um, og at mentan er annað enn bara at vísa útlendskum gestum føroyska myndlist, uttan á nakran hátt at geva ella sjálvir fáa innlit í líkindini at skapa list.

Tá fimm minuttir eru eftir, verður nomið við stóra evnið, sum er fílurin í rúminum, ella roysningurin á tingi: Hví er tað so torført at fáa ein politikara valdan á ting, sum vil arbeiða fyri list?

Oddfríður sigur, at fekk hann mentanarliga makt í dag, so hevði hann trýst Tjóðpallin í gjøgnum, hækka starvslønirnar og givið teimum, sum søkja um játtan at arbeiða vit mentan, tað, sum tey søkja um. Tí tey skulu hava livilig kor at skapa list, sum altíð hevur stórt avleitt virksemi.

Lisa, sum virkar fyri ellivu ymisk feløg úti um landið, er nakað passivt, heldur Oddfríður. Tey hava spælt húsavørðar í Hoydølum, Tjørnuvík og aðrastaðni, heldur enn at vera eftir politikarum, at arbeiða við korunum hjá listafólkum, so tey fáa eina løn, sum livast kann av. 

Tosað verður um órímuligan ójavna á fíggjarlógini, tí summi duga betur. Endamálið má verða ein meira samanhangandi játtan á fíggjarlógini, so listafólk í størri mun verða javnt stillaði, semjast teir um.

Góða prátið kundi havt meira draiv, eins góðar mikrofonir hjá báðum og minni bakgrundslarm. Eftir stendur, at Sólvit er skarpur spyrjari og eygleiðari. Góð sending við neyðugum kjaki. Takk fyri tað.

VIENNA — The Faroe Islands Women’s National Handball Team delivered a statement performance on Saturday, defeating a seasoned Austrian side 32-27 on their home court. The resounding five-goal victory capped off a highly successful two-match friendly series in Austria, signaling that Claus Mogensen’s squad is in peak form just six weeks ahead of their historic […]

The post Faroese women secure convincing win over Austria in final Euro build-up appeared first on Faroe News.

Atlantic Airways has finalized an agreement with Airbus for the purchase of two new Airbus A320neo aircraft, marking a milestone in the airline’s long-term strategy to operate a fully standardized, next-generation fleet. The new aircraft are scheduled for delivery early next decade and bring the airline’s total backlog to four ordered A320neo aircraft. The acquisitions […]

The post Atlantic Airways orders two more Airbus A320neos in fleet overhaul appeared first on Faroe News.

Smyril Line passenger ferry Norröna has been significantly delayed due to severe weather conditions in Denmark, pushing its arrival in Tórshavn back by over 36 hours. The vessel, which departed from Hirtshals just before noon on Sunday, is currently taking shelter near Arendal in southern Norway to ride out gale force winds, state broadcaster KVF […]

The post Bad weather delays Norröna ferry arrival appeared first on Faroe News.

O może by tak to wszystko rzucić w chol*#@ i zaciągnąć się do kuchni na Teistanie? 😅

Czyżby szykował się powrót promowego połączenia z Szetlandami?

Pierwsze sygnalizacje świetlne (far. ferðsluljós) na skrzyżowaniach pojawiły się na Wyspach Owczych pod koniec lat 80-tych…...

https://farerskiekadry.pl/szorty/mapy-skrzyzowania-z-sygnalizacja-swietlna

Pierwsze sygnalizacje świetlne (far. ferðsluljós) na skrzyżowaniach pojawiły się na Wyspach Owczych pod koniec lat 80-tych…...

https://farerskiekadry.pl/szorty/mapy-skrzyzowania-z-sygnalizacja-swietlna

Varandi heimur, ráðstevna og framsýning um varandi orku, verður í Norðurlandahúsinum fríggjadagin og leygardagin 23. og 24. oktobur. Heitið hesa ferð er Grøn orka loysir seg.  Fólk við fremstu vitan […]

The post Ráðstevna: Varandi heimur appeared first on Umhvorvisstovan.

Trwają polityczne i społeczne dyskusje na temat budowy rekordowego tunelu drogowego na wyspę Suðuroy, a tymczasem na portalu Kvf.fo czytamy o konieczności dofinansowania promu Smyril łączącego południe archipelagu ze stołecznym Tórshavn. Państwowy operator transportu publicznego Strandfaraskip Landsins (SSL) szacuje, że potrzebnych jest 75 milionów koron farerskich na wymianę wszystkich czterech głównych silników promu Smyril. Wymiana silników promu Smyril Zarządcy […]

Artykuł Prom i tunel dla Suðuroy pochodzi z serwisu Wyspy Owcze - Klub Miłośników Wysp Owczych.

 Tað var útselt til sýningina í Dali 12. oktober. Hølið var tann gamla dansistovan, bróstið suðureftir var sett upp. Løgið at vera í dansistovuni, sum hon var, tá ið eg var ung.

Tað er stórfingið, at leikurin ferðast á henda hátt um alt landið.

Í Dali bjóðaðu tey drekkamunn við kaku afturvið eftir sýningina. Góður stílur! Og tað er ikki so langt síðani fotoframsýning var í Eiriksgarði. Eiriksgarður í Dali er eitt mentanarhús.

Nógv áhugavert eldri tilfar um Føroyar er skrivað av dønum. Kom fram á áhugaverda bók skrivað av Karen Sand, sum var mamma prestin Ejgil Sand, sum í 1935 kom til Føroya saman við konu síni Annu Tackmann at vera prestur … Læs resten →

The post Tá prestur Ejgil Sand kom til Fuglafjarðar í 1935 – Karen mamma prest skrivaði ferðafrásøgn appeared first on Hvannrók.

CPR-umsitingin í Danmark hevur staðfest eitt trygdarbrot. Óviðkomandi hava fingið óheimilaða atgongd til millum annað nøvn, bústaðir og CPR-nummur hjá umleið 8,8 milliónum skrásettum persónum. Umframt livandi persónar er eisini […]

The post Óviðkomandi hava fingið atgongd til CPR-upplýsingar appeared first on Umhvorvisstovan.