Vit eru í Klaksvík, Sólrun og Terje hava boðið okkum at gista eitt hanagleiv frá Varpinum, har vit hava loyst bilett at føra okkum aftur til tónleikaumhvørvið hjá Teimum av Kamarinum í Conradsbrekku í Havn, har eyðkendu húsini, vit innkomin síggja á stórskermi í gongini, enn standa. Dávur Winther hevur tikið myndirnar.

Væl upplagdur, bjóðar Ólavur, sum sjálvur er av Kamarinum, vælkomin, sniðfundigur og presist orðaríkur á hægsta kunningarstøði, púra uttan talubløð í útvið tveir tímar. Ein stuttlig nærvera, ið førir teg trygt gjøgnum alla konsertina, sum er fjøltáttað, ella versatile, sum enska orðabókin sigur, eisini við stuttligum tilsipingum, so hvørt tær koma, sum mentamálaráðharrin, ið kanska fer at bøta um korini hjá tónleikarum og hvørjir jólagávupakkarnir munnu verða til Beinir, Aksel og Bárð.

Fyrsta, hann bjóðar á pall, er Theresa, sum greiðir frá, at heiðurskonsertin fyri Teimum av Kamarinum er endabresturin á Várljóði, sum er tónleikavikan í Norðoyggjum, ið Visit Norðoy stendur fyri. So lyfta vit okkum á og verða førd inn í Kamarið, húsið, fólkini, bandupptakaran og mikrofonina, sum skjalfesti og goymdi okkum alt, so Klaksvíkar Hornorkestur blæsur í eina overturu akkurát sum á stevnum, har fólk koma saman. Og just tað er orsøkin til konsertina. At savnast um ein serstakan tulkingarfelagsskap í Føroyskari arbeiðaramentan, borin til okkara við transistorradio og nýbyrjaða Útvarpinum á Bryggjubakka og upptakaranum hjá Hansemann. 

At standa á egnum beinum kemur ikki av sær sjálvum. Tað hava Tey av Kamarinum lært okkum við egnum sangum úr heimligum karmum og viðurskiftum, frá Bacalao til Conradsbrekku, uttan fremmanda uppíblanding og innramming, so vit standa eftir sum cover bands av útlendskum tónleiki á einum pantsettum palli. Nei, tú, sum havnarmaðurin segði. Hetta gera vit sjálvi. Sami tráður, sum íslendski Benedikt Erlingsson tekur upp og brúkar í sjónvarpsrøðini Danska konan, har hann við hepnari hond brúkar Trine Dyrholm at gera gjøldur burturúr danskari kolonialismu, tá hon er mest smakkleys í Íslandi. Nú eg eisini sá føroysku sjónvarpsrøðina Hoydalar, gekk upp fyri mær, hvussu stóran týdning tað hevur, at dyrka sítt egna, syngja við og byggja á heimligan botn og harvið loysa seg frá tí mest forstýrandi partinum í ósminkaðari kolonialismu, sum vit eru alt ov von við. Tey av Kamarinum hava givið plátuskaldskapinum ljóð og innihald.

Rókur, sum eisini er ungur maður av Kamarinum við framúr reinari sangrødd, serliga í hæddunum, syngur russiskt ljómandi Í líðini á kvøldi, og megnar at føra tátíðar poppslagaran Mín fyrsta flamma til dags dato. Framúr.  Og vit skilja á frásøgumanninum, Ólavi, at Rókur er hann, ið hevur valt, vrakað og sett saman minnis- og heiðurskvøldið við sangum hjá Teimum av Kamarinum. Havandi enska orðið versatile í huga, hevur hann gjørt tað gott. Stak gott.

Inn á pallin kemur ídna og plátuaktuella Guðrið Hansdóttir við gittara í vøkrum bláum kjóla, sum matchar við blástemtu tjóðarsangirnar, sum í Kvøðuljómunum defineraðu longsul sjómansins, longsulin, sum av fiskifeltinum fer heim, og heima fer til bátsfelagarnar, og definerar hin kjølstrekta longsulin, meðan sólin setur yvir endaleysu víddirnar, og so sangin Teir sigla um havið so víða. Tú skalt verða av steini, um tú ikki fært eitt tár í eygnakrókin.

So er Hallur, býarinnar og landsins countrykongur á palli, ikki bara saman við góða húsorkestrinum, men eisini við teimum báðum av Kamarinum, Aðalgunn og Olevina, sum solistum, kórsangarum og frásøgufólk um tá mamman, Nicolina, varð liðug á Bacalao og skundaði sær heim í Conradsbrekku at tendra bandupptakaran, so sangurin ikki fór úr minninum. Tey syngja Tá kvøldið kemur og Frauline. Hetta er ósvitaliga arbeiðarastyrkin og ideologiska meginásin í skránni fyri kvøldið.

Benjamin er hin tatoveraði outlaw, sum nú kemur á pallin undir hatti við elgittara. Hann hevur tamarhald á teim inniligastu og karráastu úttrykkum, sum í báðum førum koma honum til góða við Føroya mest hjartanemandi sangi, Mamma mín, og so Sigarettir whiskey og villar gentur á ein hamrandi ráan hátt. Mest ymiskliga tulking á kvøldinum, og samanlagt tær bestu, hugsi eg. Ólavur brillierar við at senda heilsanir til teir tríggjar aldrandi beiggjarnar av Kamarinum, har hin eini er pápin, sum í hvussu er hevur lagt av - at roykja. Teiming, at laga og leggja frágreiðandi vertstosið í eina strikta tíðarlinju við punchline í endanum, er ein eginleiki, sum hann dugir.

Tær tríggjar Marianna, Dania og Katrina eru undir navninum SWAY tað best og mest harmoniska, eg havi hoyrt í góða gamla teknifilmsstílinum hjá Andrews Sisters frá 1930'unum. Fyrst er tað Við gluggan og so ein hin mest spældi jólasangur, Góði jólamaðurin, har tær seta nøvnini á Beinir, Aksel og Bárði á jólagávuseðlarnar. Óalmindiliga stuttligt, og fólk eru í skelliláturi. Heppi og beinrakið í  presisión og innihaldi.

Inniliga lokala stjørnan, Anna Lovisa, sum vit eisini kenna úr sjónvarpsrøðini Hoydalar, syngur Á stillu nátt og Blóma mín hjá Pól F. Joensen, sum Ólavur aftur hevur stuttligar søgur um úr livandi samtíðini.

Nú kemur Bárður á pallin, spelkin og vælupplagdur í ternutum klædningi. Ólavur heldur fyri, at nú fer hann at bøta um korini hjá tónlistafólki og so hoyra vit autentisku søguna um Stella Argus og hvussu sangurin Lívið bleiv til. Havi fyrr sagt, at varð hesin sangur týddur til enskt og kom fyri oyruni á Garth Brooks, so gjørdist hann eitt heimshitt, sangurin um Lívið. Bárður leverar báðar sangirnar, Lívið og Tá mánin fer yvir fjallið við elegansu. Bravo.

Meir enn einaferð hugsi eg, at Jóhan man vera hardest working man in show-busines, sum sagt varð um James Brown. Ikki tí tað er galdandi fyri øll hini í fasta husorkestrinum, serliga Magni, tá hann skiftir frá keyboard til harmoniku og basspælarin, Eyðun, sum skiftir millum elbass og contrabass. Nú koma Lena og Niclas á pallin at framføra tveir teir seinastu sangirnar, Ei meira eg kenni longsul og Eg eri komin heim, upprunaliga eitt operettulag hjá Kalman, men nú vorðið eitt nærum nýtt tjóðarlag í Íslandi við teksti hjá Jón Sigurðsson, sum Nicolina týddi. Alt samalt við bravour og gutso - og reyðari flamenco blómu í hárinum. Framúr gott sjov, ikki minst tá tey hála Jóhan fram á pallin, so Lena er flankerað av tveimum flúgvandi el-gittaristum.

Nú er endin og vit reisast og syngja tignarliga í felag Mær leingist, eftir eina videoheilsan frá Eivør, sum er úti í heimi, meðan øll savnast á pallinum, eisini teir tríggir brøðurnir av Kamarinum, sum eru til staðar í góða salinum í Varpinum, har gott er at sita og spontant skifta orð við síðumenn og -kvinur, so fegin eru øll um tiltakið. 

Ein framúr konsert er komin at enda, ein konsert, sum eins og sjónvarpsrøðin Hoydalar, gav tær nakað heimligt og virðismikið av savnast um og dyrka í felag. Tí hetta er tjóðarbygging arbeiðarans. Einki minni. Takk fyri eina góða og undirhaldandi konsert, sum fjøltáttað gekk nógvar nýggjar spennandi vegir. Flott!

Á føðingardegnum hjá Williami Heinesen í 2015, skrivaði eg eina heilsan til Tey av Kamarinnum og skálvíkingar í allari verðini. Helt tekstin vera so stuttligan, at eg fari at seta hann inn her niðanfyri:

Heilsan til Tey av Kamarinum

Alt var betri fyrr!

Fyrr í tíðini plagdi eg at hava útvarpssendingar, í fyrstuni við útlendskum tónleiki og seinni um mentanarlig viðurskifti her í landinum.

Í fyrra førinum bara rútmiskan tónleik, ongantíð seriøsan tónleik.

Soleiðis vóru heitini tá. Rútmiskur tónleikur mótvegis seriøsum tónleiki. Gittarsoloir hjá Hendrix og kantatur hjá Bach.

Og tó.

Í útvarpssendingum møtti man ongantíð einum tónleikara, ið forsakaði rútmu, og frívilliga gjørdist ó-rútmiskur. Kanska vildi tað verið ov langt frá fyrstu takt og til ta næstu, um tónleikarin valdi at blíva ó-rútmiskur.

Heldur ongantíð møtti man einum tónleikara, sum segði seg vera ó-seriøsan í øllum tí, hann ella hon fekst við á tónleikaøkinum til gerandis og heilagt, bara tí hann varð koyrdur í rútmiska bólkin.

Rútmiskur ella órútmiskur, seriøsur ella óseriøsur. Tað var gott latín fyrr.

Tí fyrr vóru nokkso nógvar hugsanir av slíkum slagi.

Kassahugsan og etikettir, ið høvdu lyndi til at seta seg á alt, so vit ikki viltust. Tað var nokkso stuttligt – fyrr.

Hugsa tær ein tónleikara, ið verður uppringdur at spæla á Hotel Føroyum á Kongabrúnni, har William heldur føðingardag, og sum tað fyrsta sigur: eg spæli alt uttan rútmiskan tónleik. Eg dyrki ikki rútmiskan tónleik. Tað gera hinir spælimenninir. Teir meira fortaptu.

Og hugsa tær ein tónleikara ella tónaskald, sum í útvarpspráti um nýggjársleitið peikar á seg sjálvan og sigur: eg eri óseriøsur. Eg spæli bara óseriøsan tónleik. Seriøsur tónleikur er ikki akkurát eg. Tað eru hini.

Summa summarum: rútmiskur tónleikur, sum ikki er seriøsur tónleikur. Tað var tað, sum vertir fingu boð um at borðreiða fyri lurtarum í almannavarpinum fyrr í tíðini.

Kanska var ikki alt betri fyrr. Og tó.

Í Svøríki í 70’unum varð enn ein etikett sett á tónleik: arbeiðaratónleikur, ið spretti úr eini intelektuellari arbeiðarahevd kring plátufelagið Musiknättet Wäxholm.

Longu samanrenningin, intellektuell arbeiðarahevd, skurrar í oyrunum og leggur upp til eina andsøgn. Og tó, buruturúr komu Hoola Bandoola Band, Mikael Wiehe og Bjørn Afzelius, sum enntá er týddur til føroyskt. Hesin nýggi arbeiðartónleikur á svenska móðurmálinum eydnaðist at blíva ein identifikatiónsfaktorur hjá arbeiðandi fólki og enntá í verkføllum hjá námsarbeiðarum í Norðursvøríki. Og fyri at seta enn eina etikett, enn eitt frámerki, á hetta tónleikaslagið, arbeiðaratónleik, so er tað vinstravongin, vit her tosa um.

Amerikanskur countrytónleikur er ikki eyðkendur á vinstraveinginum, men er heldur siðbundin og samfelagsbevarandi, og kann henda beinleiðs ‘red neck’, úr Suðurstatunum, har ræðslan fyri øllum fremmandum, serliga svørtum, er fullkomin og verður dyrkað í afturlatnum losjufelagsskapum við hvítum nissuhúgvum, har bara hvít hava atgongd, so sum vit onkuntíð síggja í filmi.

Og tó er størsta amerikanska countrystjørna á okkara leiðum svørt sum náttin og slapp tí ikki á húsan, fyrstu ferð hann var frammi.

Kanska var ikki alt betri fyrr.

Men tað var stuttligt at seta etikettir, frámerki, á tónleik, tónleikarar og tónleikasjangrur fyrr í tíðini.

Tí tá nýggir mentapallar, Norðurlandahúsið til dømis, plátufelagið Tutl, musikkskúlar og enntá abstrakt orð sum mentanarpolitikkur komu við í loyvdu móðurmálsorðabókina, tá duttu etikettinar av fleiri av heimligu súltoysgløsunum.

Etikettirnar, sum høvdu havt til endamáls at gera skilnað millum okkum og hini, millum bygd og bý, millum línumenn og landkrabbar, millum høg og lág, millum makt og ómegd.

Hesir nýggju pallar og møguleikar lótu upp fyri einum borgarligum symfoniorkestri, sum gamaní ikki varð mannað við línumonnum, men einaferðina fann uppá at spæla saman við vinstravendu Frændum, og sum seinni fór at spæla saman við íslendingum í eini tulking av The Wall hjá Pink Floyd.

Einki er sum tá veggir falla.

Einki er, sum tá vit uppdaga, at tað, sum The Beatles í Liverpool aldri megnaðu, tað megnaðu Tey av Kamarinum í Conradsbrekku í Havn. At geva út tríggjar seriøst rútmiskar singleplátur eftir einum ári. 1959.

Á einari av hesum trimum plátum er sangurin um ‘Lívið’, ið er um saknin hjá einari gentu, sum misti drongin, ein av teim 22, sum fórust við Stella Argus. Ein klassikari, beint úr arbeiðarahevd og enn við altjóða appeali.

Sama ár kemur klaksvíkssangurin hjá Bernhardi Brim, sum Connie og Simme syngja. Og Tonglatummas hevur árið fyri fingið M.A. Jacobsenvirðislønina, og hann er ikki uttan týdning, tá skótar og skúlaungdómur í Havn og úti um landið definera hetta fremmanda rákið, skiffle og rock and roll, úr Bretlandi.

Uttan Málráð og yvirskipaða ætlan var endamálið hjá øllum aktørum um hetta mundið at klæða ‘ragg og rull’, sum Tonglatummas segði, í munnbært føroyskt mál. Medvirkandi orsakir eru nýggj tøkni og nýggir møguleikar, og tann sosiologiska sannroynd, at ungdómur er nýggjur bólkur, sum speglar sær í samtíðarmiðlunum, ikki minst tá tey sjálvi sleppa framat í nýstovnaða Útvarpinum í 1957.

Eftir bara tveimum árum høvdu føroyingar funnið stevið og tónan. Ein egnan heimlandstóna, soleiðis at 1959 stendur sum hitt fyrsta árið við haldbarum føroyskum skaldskapi á plátu, við rocklýrikki, sum tey siga í øðrum londum.

Heiðurin hava Tey av Kamarinum átt øll hesi ár. Saman við øðrum, gamaní, men fyrst og fremst tey, sum nú hava verið virkin í 60 ár.

Pápin var úr Skálavík, so staðurin er væl valdur. Tá vit nevna Tey av Kamarinum, vóru tey sjey. Hjørleif og Ingolf, sum ikki eru millum okkum longur, Áslakkur, Jákup og Margretha, og so Eyðbjørn og Nicolina, sum seinastu mongu árini hava myndað bólkin, nú sum Tvey av Kamarinum. Eyðbjørn og Nicolina, og Eyðbjørn við einum Høfner-gittara, sum hevði navnið Frida. So kom ein gittari, ið æt Súsanna og allir gittarar, sum komu seinni, teir høvdu kvinnunøvn.

Onkur hevur sagt, at í einum stálsettum munkakleysturi, er einki natúrligari hjá einsama kovboyaranum á fiskifeltinum, enn at taka henda rundleitta kroppin fram, kína honum og sláa longsulsfult á streingirnar meðan sólin setur.

Veit ikki, um mystiski beatilin, George, hevur hugsað tað sama um Lucy, hann var tross alt úr Liverpool, ella B.B.King, hinumegin Atlantshav, tá hann nevndi gittarin Lucille.

Men meðan ein kovboyari enn er kallkynsorð, sjálvt á Brokeback Mountain, so hevur verið natúrligt at gittarin verður kvennkynsorð í teim pørtum av landinum, norðanfyri og sunnanfyri, har bundinskapurin at havinum er sterkastur. Tað er so eitt git undir mánanum.

Um alt var betri fyrr, so er ið hvussu er alt gott nú, uttan veðrið, nú tá Tey av Kamarinum fáa Heiðursgávu Landsins fyri 60 ára virksemi í føroyskum tónleiki.

Tí er tað ein fragd at sleppa at siga hesi orð, nú tey, væl uppiborið, fáa Heiðursgávu fyri 2014 nú føðingardagur William Heinesens fór framvið.

Til lukku – skálvíkingar í allari verðini!

(Skrivað í 2015)

Tekstliga verður sýrublaðið nýtt í útgávuni sum ein mynd upp á nakað, sum at síggja til er líkt fleiri øðrum bløðum, men tá tú bítur í tað, so kemur ein so óvæntaður, sterkur smakkur fram, og somuleiðis leita tekstirnir eftir hesum smakkinum í nærsambandinum millum tvey. Tað sigur góða kunningartilfarið um útgávuna, so hvørt støku sangirnir er givnir út. Fráboðan um kvalitet og virðing av lurtara.

- Eg og Beinir komu at kennast, tá vit tóku útbúgvingina Listaligt arbeiði á Setrinum. Tá byrjaði okkara samstarv, sum síðan bleiv til eina heila plátu, sigur Guðrið í práti, nú "Sýrublað" er á gáttini við nýggju sangum.

- Guðrið er ein so dugnaligur tónleikari. Eg haldi, at hon vísir elastisitetin í tekstunum, tá hon syngur, so ymiskar sjangrur, at okkurt er meira stilli, okkurt reggae og okkurt triðja, har um tú lesur yrkingarnar, so eru tær rættiliga líkar í stíllegu, tó við variatiónum, og mær dámar so væl, at ljóðuniversið hjá Guðrið útfoldar tekstin ordiliga og eisini vísir nýggjar síður í tekstinum, sigur tekstahøvundurin, Beinir Bergsson.

Fyrstu ferð eg varnaðist Guðrið sum ein framúr tónleikara, var tá Tórshavnar kommuna fylti hundrað sum fólkavald kommuna og Føroya Bjór hevði bryggja ein reyða Tórsbjór, sum kundi smakkast í Hornahúsinum í 2009. So hoyrdi eg Guðrið inn hjá Jón Tyril í Gøtudali í 2021.

Hóast hon sigur, at inspiratiónin kemur frá heilt øðrum nøvnum, enn eg hoyri, so havi eg altíð lyndi til at knýta nýskapandi og støðugt leitandi fólkatónan hjá Guðrið til amerikansku Joni Mitchell og hesu megin Atlantshavið bretska Nick Drake. Tey bæði resonera, og skapa eitt heilt egið ljóð- og lurtirúm, tá eg hoyri Guðrið, ikki minst á føroyskum.

Guðrið sigur, undan útgávuni, at hon hevur lagt tað band á seg, ikki at spæla við somu fólkum, sum fyrr, men við nýggjum samstarvspartnarum, og harafturat krøkir hon í fyribrigdið ageism, aldursdiskriminering, sum bara, ella í hvussu er í størri mun, velur yngri fólk og lovar teimum framat. Og tá ein er omanfyri fjøruti sleppa mest sum ongar kvinnur við, meðan røðin av monnum omanfyri fjøruti er langur. So hon hevur tvey eksistentiell stríð ella avbjóðingar gangandi um somu tíð á sjeyndu úgávuni, sum er eitt kent symbol, sjeynda og talið sjey. Eitt heilagt og samstundis gandað lyklatal. Sjey.

Høgni Lisberg, sum Bjarni Árting Rubeksen avmyndaði niðanfyri, er stóri gandakallurin á hesi plátu við nýggju sangum. Gjøgnumskygd, organisk og við eini laiv kenslu, ið skapar eina nærveru, sum er nærri tí komplekst skroypiliga enn tí glatta og kanska yvirproduseraða, sum í ljóðmynd kann verða minni tekkiligt hjá dagsins kræsna lurtara at sleppa inn í. Onkuntíð fái eg umhvarvið av einum flash back-farra av ljóðymdini hjá "Hørpuspælaranum" hjá Hanusi G. Johansen, soleiðis sum eg minnist framløgukonsertina.

Tekstirnir snúgva seg um nærsambond, teir trupulleikarnar sum standa upp í einum parlagi. Tekstirnir leita til plantur og djór í Føroyum og royna at nýta hesi til at skilja parlagið á ein nýggjan hátt, tekstirnir spyrja, um parlagið og minnini saman broytast, um náttúran er við í mátanum, vit tosa við og um hvønn annan. Okkurt bendir á, at politiska skipanin og mentanarliga fyrisitingin, mentapolitikararnir og skrivstovukrakkarnir, eiga at verða ítalusettir.

Tí burturfrá má eg sum lurtari, brúkari og ummælari í einum politiskum veruleika sanna, at tungt er at arbeiða móti ítróttini, sum sigur seg vera mentan, og hendinga ferð list eisini, í hvussu er tá skattafíggjaðar og politiskt samtyktar íløgur skulu gerast. Tá er ítróttin mentan. Einasta forpliktilsið í aftarlagað partinum í samgonguskjalinum, ið varð lagt fram í gjár, sum ber fátæksliga bringumerkið mentan, er, at ÍSF skal stuðlast fíggjarliga. Soleiðis kunnu vit sláa okkum til táls komandi fýra árs tíðina. ÍSF stendur politisku skipanini nær og hon, politiska skipanin, fær nyttu úr henni. Tí er tað einasta adresseraða mentanarliga forpliktilsið hetta politiska fýraáraskeiðið. Fílabeinstornið ÍSF, sum longu fær 18,7 milliónir í studningi á Fíggjarlógini, og nú við orðsins lyfti skal stuðlast fíggjarliga í galdandi samgonguskjali komandi fýra árini. Starvsfólk, nevndir, umboðsting og starvsnevnd kosta at reka. Restin í mentanarkapitlinum eru óforpliktandi sjálvfylgiligheitir. Uttan nevnda losjan. Ikki eitt orð í samgonguskjalinum um nýggju listagreinina film heldur, hvørki undir mentan ella vinnu. Sum at lesa nevndarsamansetingar, almennar og privatar, og hoyra óbroytt kór og somu kórsangir og somu útsetingar alt títt lív í Útvarpinum, til alt er yvirstaðið og øll fella frá. Tað var tað. Alt hildið saman av onkrari orsøk, sum í hvørt fall ikki er mentan, men aldri er langt frá teirri makt, sum er í marknaðarføring og at fotografera politikarar saman við, at tryggja teimum valdið. At bestemma yvir einum útrykki og halda onnur burtur. Og ímeðan gongur lívið. Gerandislívið í boblum, stættum og antropologiskum kanningum, ið hvør fyri seg hava sum endamál at sitera hvørja aðra, fyri aftur at fáa stuðul, so ikki slepst út aftur úr fílabeinstorninum. Útinnandi mentanararbeiði, sum við plátukeypi frá Tutl, ella við at loysa eina bilett til seinasta biografin í Føroyum, koyrir uppá "Freewhelin'", sum Bob Dylan kallaði søguligu LP-plátuna í 1963, í frígiri, leys og óheft, á eini súklubreyt, sum hvørki er til, umhugsað ella strikað av. Heilt vist tann plátan, sum flutti flestu mørk í plátuídnaðinum og skapti nýggjan resonans og klangbotn í miðlunum við sangum sum "Girl from the North Country", "Masters of War", "A Hard Rain's a-Gonna Fall" og"Don't Think Twice, It's All Right", ið sementeraðu uppáhaldið um sjangruna plátuskaldskap. Fyri trýogtrýss árum síðan.

Tað, sum eg í dag haldi vera eitt plátuskaldsligt nýbrot, er í hesum føri, at tú sum lurtari fært andarúm í teim skaldabornu og rúmliga luftigu orðunum, ið ikki eru stevfast doserandi uppá rím, skorið sum dálar niður í meg sum lurtara, so eg komi í andaneyð og ikki fái hugsað ein sjálvstøðugan tanka, meðan eg verið togaður gjøgnum sangin, ið helst vil telja alla heimssøguna og helst eisini stilla seg røttu megin friðarlinjuna, sum sungið varð fyrst í sekstiárunum. Nógv er broytt síðan tann hevdin tók seg upp við fólka- og mótmælissangarum, hóast tað ikki altíð hoyrist. Hesa seinastu øldina hava vit fingið okkara egnu sangarar og plátuskøld, sum grundaran kára p og Martin Joensen, og nýggjasta parlagið, Marius og Hans Jacob Kolslíð, sum nýliga eisini hevur skrivað "Hví søki eg mær líðing" til Stanley Samuelsen. Og so øll hini støku nøvnini, eg ikki skal nevna her, og nú eisini tey bæði Guðrið og Beinir, ið skilliga hava funnið eitt markamót, interface, at dyrka fríu, organisku listina á, leysa av øllum avmarkandi mørkum, vit vanliga seta, hava tey útinnandi ikki longu sett tey sjálv. "Har bylgjan leikar", sum mest konformi og mest seljandi føroyski bólkur, Tónlist av Strondum, sungu í 1981, ikki fyri tað góða, annað enn gomlu kvøðuljómarnar til sjófólkið. Samstarvsúrslitið hjá Guðrið og Beinir er í mínum oyrum framúr væleydnað í sjálvari samanrenningini millum listagreinarnar tekst og ljóð, og ikki minni nýskapandi í ljóðblandi og -mynd, niður í minstu smámunir og rútmiskt førkandi detaljur, fyri at brúka heitið á fyrsta sanginum.

Umframt Guðrið Hansdóttir, er Lena Andersen ein, ið skrivar seg inn í kjalarvørrin av hesi hevd og siðvenju, og í hesum døgum flytir mørk, aktivt skapandi og nýdefinerandi, nú millum normalietshugtakið og tað sálarliga viðbrekna, psykan og sálin, sum verður hildin fram sum frí, sálin, sum er í góðum hondum. Eins og tómi stólurin, hugtakandi nýbrot á føroyskum máli, sum vitborið og ikki politiskt glintandi, leggur djúpt reflekterandi tankar fram. Gleði meg til hennara komandi føroyska heildarsavn, sum vit nú hava hoyrt tríggjar sangir úr. Framúr. Greta Bech Svabo viðger á "Beautiful Obscenery" á sama hátt tað persónliga, sum fer í mark og harvið flytir mørk, tí tað er ikki konventionelt, fasthaldandi ein marknaðardominans, men søkjandi í hvørjum orði, tóna og útseting. Av hesum er "Sober" ein av sterkastu sangum í heilt langa tíð. Og hon kemur út í síni heild henda sama dag, í dag. Ein stórur dagur fyri plátuskaldskap.

Tað er vár í rútmiskari føroyskari plátuútgávu. Og tað er bara tað, sum er komið fyri míni oyru. Og tað bara higartil. Stórfingið er tað, í einum landi sum politiskt ikki ofrar mentanini ein tanka, uttan hon eitir ÍSF, føroyska skattafíggjaða mentanin.

Føroyskt mælta útgávan "Sýrublað" er undangongudømi at prógva, hvussu listaliga útinnandi og hart arbeiðandi mentafólk kunnu samstarva og føra fram teirra avrik, okkum til ómetaliga forvitnisgleði, so vit fáa eitt kvalitativt várupplivilsi, sum merkantila vinnan ofta kallar tvey fyri eitt, at fáa double up, tvífalt so nógv, sum tú ætlaði, tá tú bestilti. Tað er mín kensla við útgávuni í hondini, har listagreinarnar orð og tónar møtast og skifta høgg, sum orðabókin sigur um danska at krydse klinge og á enskum exchange blows. Takk fyri kvalitativu samanrenningina á listaliga avrikinum "Sýrublað".

Øll makt til tey, ið vilja bróta maktina.

Imponeraður yvir listarligu konditiónina og ambitiónina hjá Guðrið, kann eg ikki siga annað enn, at tað er gott, heiðurligt, ja fantastiskt, at bróta úr fastlæstum runddansi, ið fer burtur frá einum ekkókamari av tí sama, er eitt egið listaligt úttrykk, ambitiónsniveau og drívmegi, sum mær dámar væl, tí so nógv stadnað mentan verður dyrkað og útint við teim somu, usual suspects, har nýggj ikki sleppa uppí, tí tað fyri mær at síggja ræður um at halda útrykkið fast og gera av, hvat kemur fram og út og á landsins pallar. Tað er sum til politiska valið, vit akkurát hava havt. Alt er um at gera, at halda fast uppá tað sama gamla, og fyri alt í verðini ikki lova nøkrum nýggjum uppí. So missa vit bæði andlit og maktina. Takk til Guðrið og Beinir fyri tað dirvi eg hoyri, síggi og fysiskt kenni í teirra samfingnu útgávu og virksemi. Tað smakkar væl í hvørjum orðið og vendum tóna.

Detaljurnar 3:43

Róligt, hammond líknandi keyboard og so serliga ein mjúkt sleikjand steel gittari, so dulcimer ella harpischkord líknandi ljóð, nær og fjar í rúminum, eins og røddin gevur skiftandi perspektiv. Spennandi bretskt amerikanskt univers millum Nick Drake hesumegin og Joni Mitchell hinumegin Atlantshav. Fái illa flutt meg úr tí lurtarapositiónini. Sjálvur haldi eg tað er gott, og gevur mær eitt peilipunkt, sum í mínum plátusavnið er týdningarmikið, sum at seta kós, hvessa oyrini og skapa vónir og eina bíðandi væntan. So er klárt. "Detaljurnar" er ein góð upplatandi byrjan.

Sitrus 3:21

Ljósur við inkluderandi handrútmum, og steel, sum er merkiliga gott at lata upp fyri orðum, fremst í lagaliga strúkandi ljóðmyndini. Her eru góð orð: lúsakullan, smakka húð, vørrin, sýrublaðið, nærvera, og so niðurlagið: Regnið er tað einasta, vit síggja tá vit blunda, sum í "Have you ever seen the rain". Summarligur sangur alt árið. "Sitrus" er lyklasangurin á plátuni.

Oyralippan 3:15

Í skapi og útseting ein fangandi barnasangur við latínamerikanskum reagge rútmum. Her er smakkur, oyralippan og sjógras, organiskt og karibiskt við stáltrummum. Fangandi orð, fangandi lag, fangandi instrumentering og trummur og bassur fremst í ljóðmyndini, ikki minst ein voice over um at dyppa í Sandagerði. Organiskt nærverandi. Eg sprelli við beinunum, anda, góði, kom upp undan aftur. "Oyralippan" er ein lívsjáttandi og mest sum religiøst ákallandi summarsangur, har havsvimjarar møtast.

Reyðir kjálkar 3:33

Hetta er fyrsti sangur, sum bleiv til í savninum. Støð eru akkerspunkt. Vit eru undir Vørðufelli á fjøllum, ikki so høgum, í Vágum, meðan Tindhólmur sæst. Fjálg minni í kulda, eitt lukkuligt mist barnaumhvørvi í nútíðarfrásýni, poetiskt sett til tónleik, ella øvut, tónleikurin settur til orð, so perfekt match er henda paring millum sang og orð. Laurel Canyon hjá Joni Mitchell og teimum, so sum mínar ljóðreferensur siga mær og mínum sansaapparati, at hetta er og skal skiljast í mínum oyrum, opið og ljóst niðan eftir og so oman í fjøruna. Og so við einum feitum elgittara omaná. Góð stigvís gongd í kompositiónini. Millum kulda í náttúruni og hita í kroppinum. Komplekst men tó einkult í orðum, tónum og instrumentering. Sorgblíðir við yndi eru "Reyðir kjálkar" plátuskaldsakapur av hægsta karati, hástøkk, haldi eg.

Loðbressan 3:09

Gittar, floytir og klarinett, sum hjá Ian Anderson, sum mundi gingið burtur við mann og mús í íðuni út frá Mjóvanesi, tá Listastevna Føroya var. Ein avbjóðing í heiti, loðbressan, og í fyribrigdi, ein fluga. Ein symfonisk niðurferð í djóraríkið beint fyri okkum, men undir sólini. Einføld akustisk instrumentering, sum hjá Magna Carta á "Seasons", og ein farri av Jethro Tull "We used to know", "Inside" og "Skating away on the thin ice of life". "Loðbressan" er ein lovandi innføring í árstíðina við teskandi fluguni, loðbressuni, sum nú kemur við sólini.

 Grús 4:13

Intro við Una Leitistein, sum sigur kendu útvarpsorðini "spika hamrandi feitt". Leikandi lættur sangur, sum súklandi avstað, spyr, hví eri eg so bangin fyri at liva. Um grúsið, steinin, í skónum. Ein temasangur fyri alla útgávuna, og hin fyrsti eg velji at lurta eftir, tí teksturin leggur up til tað. Sum at vera í stilvum uttan hosur. Væleydnað samanrenning. Luftig. Og so kemur ein samrøða við Una Leitistein. Stuttligt perspektivgevandi break inn yvir sangin. "Grús" er ein greitt upplatandi byrjunarsangur um ekka, sum kanska, kanska ikki, knýtir seg at einum steini í skónum. Kanska er hann ikki har. Í prátinum teirramillum, framløgudagin, fær hann eina meta funktión.

Epoxy Primer 4:15

At hava eitt rokkplátusavn hevur eisini sínar forðandi avmarkingar, soleiðis at tú per definitión leggur ein karm, ið krøkir um og í tað, tú hoyrir. Tá eg kom til henda sang, fór eg beint til útgávuna hjá Sting og "Soul Cages" frá 1991 um pápan, sum arbeiddi á skipasmiðju í Newcastle og enntá nevnir The Stones of Faroe í "Why should I cry over you". Tað er hatta við referensurammum og latentum tulkingum, sum hava tað, at skapa nýtýdningar, sum fara inn í søguna og taka hana av ræði, ella í hvussu er ger tær ein ready made karm at skilja og tilogna tær søguna. Sjálvan máldagin spyrji eg Beinir, sum er formaður í Málráðnum:

- Hvør er inspiratiónin til fantastiska sangin "Epoxy Primer"? Havi Sting og "Soul Cages" fyri mær. Men nei, tað er ikki altíð, at eg sum lurtari havi lykilin til fatanina, lukkutíð. Beinir svarar:

- Allir tekstirnir, sum eg havi skrivað á plátuni, eru í grundini yrkingar, akkurát epoxyprimer stingur burturúr, tí evnisliga viðgerð teksturin öðrvísi myndir. Men eg vildi hava ein tekst, sum var eitt kontrapunkt til allar hinar tekstirnar; altso hvat er tað mest eitrandi evni, eg kundi koma í tankar um: epoxyprimer. So mátti teksturin fara har, sum tað evni verður brúkt: á bedingini. Men har er eingin beinleiðis íblástur til akkurat tann tekstin. Eg havi altíð verið fasineraður av Akilles og Patroklus, sigur tekstahøvundurin, Beinir, um mín yndissang á nýggju plátuni hjá Guðrið Hansdóttir, "Epoxy Primer". Tá tulkingarrúmið verður tað, sum ein luktur av skipsmáling elvir til.

Vit bæði 2:36

Psykedeliskt mellotronlíknandi baryton ljóð, parað við steel, klaver og tjúkkur bassur í botninum. "Vit bæði" er gott og kontant ljóðspor úr grunge tíðini heilt aftur til the Doors.

Uttan meg 4:30

Bátsmaðurin, Nick Drake, er nú púra klárur fyri mær, sum í "River Man" og "Time has told me", mín desert island sangur. Hvønn veg fara vit bæði í sanginum. Klárheitin í akustiska gittaranum er organisk og djúp, ein feril av keyboard innyvir, so umaftur í einum føstum rútmikki, og so keyboard aftur, ein hugtakandi ljóðmynd, nú við kóri, gandakend, sum í einum skógi á Nothingham leiðini er útgangssangurin. Hvar fara vit, og planleggur tú framtíðina uttan meg. Tað er "Uttan meg".

Til lukku við útgávuni, og takk fyri at eg slapp at lurta við.

Hetta er hon, ið hugtók meg mest á StOVEtónum í Nólsoy í ár, Ronja Rasmussen, við lágmæltum sangum. Uttan partú at skulla vinna á skróvi, glinti og smápráti uttan úr køkinum og úr innaru stovuni, gjørdi hon í øllum stillføri just tað, nú sangirnir vóru har, og stillført kravdu sítt rúm, so tað gekk ein løta, sum í twilight zone, áðrenn tú varnast at konsertin er byrjað. Uttan at leggja seg út við rúmið í rødd ella ljóði. Bara við telefonini sum lummabók á knænum, syngur hon beint út í stovuna, bygdina og verðina, ja heilt til Pluto, nú rúmdin og mánaferðir aftur eru settar á skrá millum prestar í miðlunum, og fær løtuna at standa stilla, so nógv hevur hon at syngja. Teir verða betri og betri, sangirnir, so tá eingin dettur niður í millum í hesi sjáldsama reinu og skæru stovukonsert, er hin seinasti, Hygg at mær, ovastur. Hon hevur nógv at syngja um. Minnir ikki sørt um eina sangspíran í sjónvarpsrøðini Hoydalar. Kanska hava tær havt sama sanglærara. Frá klokkan fýra til átta var eg á fimm stovukonsertunum í Nólsoy. Henda var hin fimta og hóskiliga seinasta, tí eg varð so paff um talentið. Í løtuni kundi eingin toppa hesa. Eingin. Tað óvæntaða góða stendur oftast sterkast. Soleiðis eisini í hesum føri í Válagøtu 28. Uttanduraður sært tú at Maggie's er lukkað. Nú smíðar íverksetarafelagið Snittar, Nicolaj Falk og Óli Svein Lutherusson, eitt nýtt spennandi stað við Malarendaveg níggju.

Í klaverstovuni hjá Vígdis og Ívar á Ryggi 43, er Tina Mellem, sum vit kenna frá donsku sjónvarpskappingini X Factor. Stílsikkur, við góðari rødd og góðum sangum, sum nú eisini eru føroyskir, skiftir hon natúrliga millum sekststreingjaðan og fýrsstreingjaðan gittar, klaverið. Hon hevur stórt registar, so skiftið, kanska við denti á klaverið, klæðir henni. Hon definerar poppkonseptið, sum plátuskaldskapur byggir á. Og so fær hon okkum at syngja barnaskúlasangin Vinstra høgra, tí sjálv hevur hon skrivað ein sang út frá hesum einkla grundstøði, øll kenna úr barndóminum og fyrstu skúlaárunum. Góður sangur. Hetta vóru tær báðar, sum hugtóku meg mest, tí eg ikki hevði hoyrt tær áður og tí ikki visti, hvat eg skuldi vænta mær í eini stovukonsert, sum er ikki bara eitt framúr, men besta og kanska einasta høvi at royna seg og vita, hvussu áhoyrarin tekur í móti, skilir og livir við í tínum egna intima sangi. Tvífalt framúr hjá báðum, og ikki á nakran hátt verri hjá hinum trimum, eg eisini náddi at hoyra, og longu frammanundan havi kunnleika og alsk til, so leingi klokkan røkkur, tí stovutónar eru ein kapprenning við klokkuna og støðini, og ikki minst tá tú møtir fólki og okkurt óvæntað hendir, sum ikki varð sett inn í skránna. Tað er líksum kjarnin í stovukonsertshugtakinum, sum eg vóni at nólsoyingar halda fast við. Hjá havnarfólki, sum eftir ongari tíð kann flyta seg um fjørðin, er Nólsoyggin eitt listarligt uppland hjá áhoyrarum, og hjá sangspírum ein inkuberandi royndarstøð, so leingi húsini standa opin. Tað er vert at halda fast um, ynskja vit støðuga kleking í ríka føroyska tónleikalívinum.

Guðrið Hansdóttir, sum fyrr hevur verið í Nólsoy og spælt inn Beyond the Grey (2011) við tekstum hjá Randy Ward, hugtók alla stovuna við A Faroese Fisherman Speaks of Drowning. Men nú er hon aktuell við sjeyndu heildarútgávuni, Sýrublað, sum er eitt tað mest spennandi eg lurti eftir fyri tíðina. Einsamøll spælir og syngur hon Oyralippan og leggur seg afturá við gittarriffum á akustiska Gibson gittarinum, so eg billi mær inn at hoyra eina av hondføstu fyrimyndunum hjá pápanum, írska Rory Gallagher, beint út í stovuna. Saman við framúr tekstunum hjá Beini Bergsyni er tað henda útgávan, eg gleði meg mest til, tí nýggja samanrenningin er so spennandi.

Lyon Hansen, sum eins og eg sjálvur, er slektaður úr Gøtugjógv, Lyon hjá Jóannes hjá Jakku hjá Marsannu, er í stovuni á Ryggi átta meðan sólin skínir klárt gjøgnum gloppaðu dyrnar. Framúr sangir hjá Lyon, sum hevur lisið í Onglandi, og hevur listarligt ræði á eini væl uppbygdari tónleikatraditión frá ráum djúpsvørt compassion blues í suðurstatunum um at selja sálina til hin djevulska til tað øvuta at lovprísa skapanarverkinum og finna vegin heim til faðirin, sum eini sangurin sigur í einum lítlum subtilum orði. Í meðan leggi eg til merkis sangsmíðingina, skapanarstruktururin í plátuskaldskapinum, sum í løtum er beint í kjalarvørrinum á Sámali Ravnsfjall og teimum. Hugtakandi og nýskapandi egið. Og so er eitt break burturfrá, sum er ein tulking av The House of the Rising Sun, sum eg í ektaðum inniligleika ikki havi hoyrt áður. Sterk løta. Vit mugu tosa um gamla Filadelfia í Syðrugøtu, har bara gras er í dag, og fyri at taka Neil Diamond enn einaferð inn í tekstin, sjálvt grasið leggur líka í. The Grass Won't Pay No Mind. Tá stendur løtan still.

Hin gøtumaðurin, Benjamin Petersen, er í stovuni hjá Óla Svenn og Anju í Túni trý niðri við kajuna. Benjamin hevur fleiri sangir úr bakkataloginum, sterkastir úr samstarvinum við Petur Pólson, men ikki minst sum ein egin outlaw av markamótinum millum Neil Young rokk tá hann larmar mest og so Waylon Jennings og Hank Williams, tá teir eru mest sentimentalir. Ein stuttliga hugfarsligin, men tó rough around the edges, smakkbiti er úr tilstundandi heiðurskonsertini í Varpinum Teimum av Kamarinum til heiðurs. Fari sjálvur at lurta og gleði meg serliga nú, eg úti í Nólsoy hoyrdi Benjamin framføra Sigarettir, Whisky Og Villar Gentur. Framúr!

The three largest political parties of the Faroe Islands after the March 31st general election have signed a coalition agreement as a basis for the formation of a new government led by 29-year-old Beinir Johannesen, the youngest person ever to become Prime Minister of the Faroe Islands.  Mr. Johannesen’s party, Fólkaflokkurin (the People’s Party), then […]

The post Three largest parties sign coalition agreement to form new Faroese government appeared first on Local.fo.

ChatGPT gjørdi myndina eftir at hava lisið tekstin niðanfyri

Trigger-happy er eitt hugtak, ið kom til mín um páskirnar. Síðan eg fór at skrivað blogg, síggi eg í teljaranum, at í tveimum førum havi eg brúkt hetta enska orð. Í 2022 í tekstinum undir yvirskriftini "Vit eru samsek í Holodomor", og í 2016 í yvirskriftini "With God On Their Trigger Happy Side".

Orsøkin til júst henda seinna bloggin var, at bønarmaðurin Franklin Graham, sonur prædikumannin Billy, tá var í Føroyum og savnaði trítúsund fólk at hoyra gleðiboðskapin.

Stutt eftir var kristni amerikanski sangarin, Larry Gatlin, sum tá sang "An American With A Remington", eisini her og sang fyri fáum á møti í Kelduni.

Teir eru báðir, Franklin og Larry, við í amerikanska Landsbyrsufelagnum, American Rifle Association, sum sæst omanfyri.

Sitandi amerikanski varaforsetin, J.D. Vance, ytst til vinstru, er nú eisini í stríði við eina meinigheit, tí hóast hann ongantíð hevur gingið har, brúkar hann hana á permuni í eini komandi bók um persónlig, átrúnaðarlig katólsk viðurskifti. Bókin, sum HarperCollins gevur út hevur heitið "Communion: Finding My Way Back to Faith".

Trúgv er blivin tað nýggja svarta í hvíta USA.

Amerikanska Landsbyrsufelagið, ið bleiv kent við Charlton Heston, vit kenna sum Móses og Judah Ben-Hur úr Oscarvirðisløntum Hollywoodfilmi, var formaður í felagnum í fimm skeið. Hann kom fram sum ein krígsgalningur í filminum hjá Michael Moore "Bowling for Columbine" í 2002.

Í seinasta valstríðnum gav amerikanska byrsufelagið varaforsetanum Vance fullan stuðul, tí hann er ein "unwavering supporter of the Second Amendment," sum stavar frá tíðini at verja okkum - tað er hvítu niðursetufólkini og mentanarberararnir - móti upprunafólkinum, indiánarum, ið áttu landið, og tí mugu hava ófrásigiliga rættin at bera byrsu til denna dag, hvíta fólkið, skuldi tað verið álopið og skalperað.

Makt, byrsur og vápn eru júst tey viðurskifti, sum eru longst frá norska sálminum "Det er makt i de foldede hender", sum Chr. Høj týddi til "Tað gav mátt, tá tú helt saman hendur".

Meðan eg um páskini leitaði í øllum teim føroysku sang- og sálmabókunum, finni eg undir 'bøn' hesi dagsaktuellu og tíðarrøttu orðini hjá Steingrími Niclasen: "Halt kríggi, sóttum, svulti við, o, faðir, okkum frá, og veit tú øllum trygd og frið, í hvørji heimsins vrá".

Her eru bloggaðu orðini frá 2016 um at verða trigger-happy, nú vit í kvøld standa fyri einum triðja heimsbardaga, settan í verk og pallsettan fyri Trump av Hegseth. Hann hevur eins og forsetin eina fortíð í sjónvarpi, er tríggjar ferðir giftur, er av norskari ætt, og setti í mai í fjør afturvendandi bønarmøti á skrá í arbeistíð í Pentagon. Fyri fría heimin fer hann í nátt at jarðleggja eina heila tjóð, eru boðini.

Veit ikki um vit skulu spæla Garth Brooks "If Tomorrow Never Comes". Men leygardagin ætli eg mær norður í Varpið at hoyra fagnaðarkonsertina fyri Teimum av Kamarinum.

Livst, so spyrst.

 Aftur vóru øll fløgg í Dali vundin á stong páskamorgun. Sólin skein og friður valdaði. Turið kom suður ein túr, sum var herligt, tí at Turið var farin til Havnar at hitta systur sína, sum var heima og vitjaði úr Danmark, og Turið og familjan vóru í Skotlandi og ferðaðust. Vit vóru í kirkju páskadag og hoydu lestur (Jónleif) og sálmasang (Símun Erik). Tað var nógv fólk í kirkju, so sálmasangurin var kraftarmikil. Bæði teir mollstemmaðu, og teir ljósu hjá Grundtvig.  

Men tað stuttligasta var at síggja eggjaspælið á Prangsjørð. Johild boðaði øllum, at tað var har, tað gekk fyri seg til ásetta tíð. Johild er ímóti øllum: hon skipaði fyri stikkbólti í skúlatúninum fyri ung og gomul, hon skipaði fyri dunnuveiðu í ánni, hon savnar øll. So ómetandi í eini tíð, har so mangt spjaðir og og tjóðrar okkum til skíggjar. Og Johild samskiftir um øll hesi viðurskifti á Dalbingafamiljuni á FB.

Tá ið eg var barn, rullaðu  vit  páskaregg yviri á bønum (har er ikki bøur longur) hinu megin ánna (har er ikki á longur). Vit høvdu 2 egg  í part, og eg minnist einki til, at pápi rullaði við ella rann eftir egginum, hvørja ferð, tað var blakað. Í Dali var festligt og lívsjáttandi at síggja, hvussu nútíðarpáparnir tóku lut í hesum leiki. Og eggini vóru sera mong í tali. Og veðrið var til vildar ta løtuna. 

Nú er langi fríggjadagur, tá øll binda frið og bíða eftir páskadegi, sum boðar øllum kristnum frá nýggjari vón. 

Hvørji menniskjanslig og sálarfrøðilig grundsjónarmið síggja vit í orðunum hjá amerikanska forsetanum, tá vit bera saman við allar sangir og virksemið hjá amerikanska sangaranum, sum hann leggur eftir? 

Hetta var nett spurningurin, eg setti vitlíkinum hjá Microsoft, Copilot, og niðanfyri er útgreinaða svarið.

Svarið frá Copilot byrjar soleiðis:

Her er ein greið og rólig greining, sum tekur støði í tí, tú hevur lisið á VP.fo, men eisini í tí psykologiska og menniskjansliga landslagnum, sum slík útsøgn hjá einum forseta setir í gongd, serliga tá hon verður borin saman við lívsverkið og sangunum hjá Bruce Springsteen.

🌿 Menniskjanslig og sálarfrøðilig sjónarmið í útsøgnini - og í mótsetningi til Springsteen

🧩 1. Retorikkur bygdur á niðurbrot og avmenniskjansliggering

Úttalilsið hjá forsetanum - at Springsteen “sær út sum ein turkað sviska” og hevur fingið “ringa viðferð frá plastikkirurgi” - er eitt dømi um klassiska avmennisliggjandi retorikk, har málið ikki er at argumentera, men at minka um virði, virðing og trúvirði hjá mótpartinum.

Sálarfrøðiliga er hetta:

Projektión: at leggja egnar ótryggleikar, ótta ella vreiði yvir á ein annan persón.

Displacement: at beina frustratión út á ein tryggan “fíggindavøll”.

Dominansstrategiur: at seta seg sjálvan ovastan við at niðurbjóða onnur.

Hetta er retorikkur, sum byggir á skomm, kroppsliga niðurbroting og persónliga háðan - ikki á innihald.

🎸 2. Springsteen: eitt lív bygt á virðing, arbeiðarastoltleika og menniskjansliga dýpd

Tá vit bera hetta saman við lívsverkið hjá Springsteen, síggja vit ein heilt annan psykologiskan grundtóna:

Springsteen stendur fyri:

Empati: Hann syngur um tey, sum detta niður í samfelagnum, um arbeiðarar, um stríð og vón.

Sjálvrefleksión: Í sjálvbiografiskum tekstum viðger hann egnar veikleikar, angist og familjusøgu.

Samhuga og felagsskap: “The Rising”, “Land of Hope and Dreams”, “Thunder Road” - alt eru sangir, sum byggja brýr, ikki múrar.

Virðing fyri menniskjum: Hann hevur ongantíð brúkt sítt pláss til at háða onnur á kroppsligum grundarlagi.

Sálarfrøðiliga er hetta eitt trygt sjálvstøði, sum ikki hevur tørv á at niðurbjóða onnur fyri at styrkja seg sjálvt.

🕊️ 3. Páskatíðin sum bakgrund: friður, vón og endurnýggjan

Tú nevnir sjálvur, at hetta hendir í eini tíð, har fólk “binda frið og bíða eftir páskadegi”.

Hetta gevur ein áhugaverdan kontrast:

Páskirnar boða vón, uppreisn, endurnýggjan, náði.

Útsøgnin hjá forsetanum boðar niðurbroting, vreiði, skomm og persónlig álop.

Sálarfrøðiliga er hetta ein kollisjón millum:

Aggressivan narsissistiskan retorikk 

vs.

Eksistentiella og trúarliga longsulin eftir vón og samanhangi

Hetta ger útsøgnina enn meira dissonanta í hesi árstíð.

🔍 4. Hvat sigur hetta um menniskjansligar mekanismur?

A. Um forsetan:

Tørv á at seta seg sjálvan í miðdepilin

Ótolni fyri kritikki

Aggressiv verjustøða

Humor sum vápn, ikki sum felagsskapur

B. Um Springsteen:

Langt lív við sosialari ábyrgd, søguforteljing, arbeiðaramentan og samhuga

Ein listamaður, sum byggir identitet á felagsskap, ikki á niðurbróting

Ein psykologiskur mótpolur til tílíkan retorikk

🌱 5. Dýpri menniskjansligur spurningur

Tá ein leiðari háðar ein listamann, sum í 50 ár hevur sungið um arbeiðarar, útlegd, vón og amerikanska dreymin, so er tað ikki bara eitt persónligt álop.

Tað er eitt álop á:

Samhuga
Virðing
Menniskjansliga dýpd
Tað poetiska og tað sanna
Tað, sum bindur fólk saman

Og tað er júst her, at Springsteen stendur sum ein psykologiskur og mentanarligur mótpolur:

Hann byggir upp tað, sum slíkur retorikkur roynir at bróta niður.

✨ Ein lítil tanki at taka við tær inn í langa fríggjadagin

Í einum samfelagi, har orð kunnu verða brúkt til at niðurbjóða, er tað poetiska arbeiðið - sangirnir, søgurnar, felagsskapurin - tað, sum heldur okkum saman.

Springsteen hevur alt lívið sungið um tað.

Og tað er kanska júst tí, at hann verður álopin.

Um tú vilt, kann eg eisini gera eina poetiska samanbering millum páskasøguna og tónleikliga universið hjá Springsteen - tað hevði rigga sera væl til útvarpið hjá tær.

Mín endi: Í hesum seinasta broti, sum Copilot altíð endar svarðið við, tað er mín fasinatión av útvarpi, verður lagt at blik, at ikki bara veit vitlíkið, hvørjar netsíður eg havi opnar, tá eg seti spurningin, men kennir eisini mínar fýra túsund bloggar í tjúgu ár, og tað orðalag eg oftast brúki har, hóst evni og tekstir eru ymisk. Tá sagt verður um Facebook bólkar, at teir eru eitt ekkókamar av líkasinnaðum, er vitlíki eitt enn størri ekkókamar, nevniliga eitt ekkó av okkara egnu orðum á netinum alt okkara talgilda lív. Hóast vit spyrja opið og erliga og nýtt hvørja ferð, er svarið eitt uppkók av okkara egnu meiningum á netinum. Tað er jú tær, vit leggja út á netið og fóðra øll vitlíki við. Uppáhaldið, so sum tú spyrt, fært tú svar, ella sum sviar siga som du råpar i skogen, får du svar, hava fingið ein nýggjan týdning, sum gamaní er poetiskur og passandi til okkara spurning, grundtóna og dagstanka, men er blivin ein álvarslig ávaring um, hvat vitlíki er, hvussu tað blívur til og hvørja meiningsdannandi funktión tað fer at fáa. Vandi er í hvørjari valferð. Ikki minst, tá vit slettis ikki vistu av tí. Annars er vitlíkið frálíkt. Bara tú veitst, hvat og hvørjum tú bjóðar av. 

Góðar páskir!

Mają rozmach na tym Sandoy 😄

Niech żyje!

Tabliczki

Moją fotograficzną słabością - obok wspomnianych już lata temu ławeczek - są wszelkiego rodzaju tabliczki i znaki. To one przyczyniły się do mojego zainteresowania językiem pewnego odległego archipelagu. I to one też sprawiły mi niekłamaną radość, gdy pewnego sierpniowego popołudnia po raz pierwszy "przemówiły" do mnie po farersku....

https://farerskiekadry.pl/2026/03/tabliczki.html?utm_source=instagram-business&utm_medium=jetpack_social

Tabliczki

Moją fotograficzną słabością - obok wspomnianych już lata temu ławeczek - są wszelkiego rodzaju tabliczki i znaki. To one przyczyniły się do mojego zainteresowania językiem pewnego odległego archipelagu. I to one też sprawiły mi niekłamaną radość, gdy pewnego sierpniowego popołudnia po raz pierwszy "przemówiły" do mnie po farersku....

https://farerskiekadry.pl/2026/03/tabliczki.html?utm_source=facebook&utm_medium=jetpack_social

Moją fotograficzną słabością – obok wspomnianych już lata temu ławeczek – są wszelkiego rodzaju tabliczki i znaki. To one przyczyniły się do mojego zainteresowania językiem pewnego odległego archipelagu. I to one też sprawiły mi niekłamaną radość, gdy pewnego sierpniowego popołudnia po raz pierwszy „przemówiły” do mnie po farersku. Archipelag Wysp Owczych zwiedzaliśmy już szlakiem ławeczek, […]

Artykuł Tabliczki pochodzi z serwisu Farerskie kadry.

Farerskiej polityki ciąg dalszy, po raz kolejny za sprawą niezastąpionej Polonia Farerska

The right-leaning Fólkaflokkurin (People’s Party) became the big winner of Thursday’s early general election, taking almost 27 percent of the vote to turn into the largest political party represented in the Løgting, the Faroese parliament. Claiming nine out of the 33 seats in the Løgting, the party gained three seats, and just under 8 percentage […]

The post New government underway as People’s Party wins Faroese election appeared first on Local.fo.

Polonia Farerska o niedawnych farerskich wyborach przedstawicieli do duńskiego parlamentu.

As the number of air passengers to the Faroe Islands continues to rise—currently at about 460,000 per annum—construction for a major expansion of Vagar Airport’s passenger terminal is expected to start in earnest by 2027. The current passenger terminal was built to handle up to 400,000 passengers annually, however growing air traffic has seen that […]

The post Major terminal expansion on track for Vagar Airport—video appeared first on Local.fo.

Back in 2019—in the blissfully pre-COVID world, when AI sounded like a slightly sinister sci-fi idea, and the world felt a lot safer, or at least less busy with wars—I wrote an article about five future Faroe Islands stars. While not all my predictions stand the test of time, this one has aged like a […]

The post Five future Faroe Islands stars: Part 2 appeared first on Local.fo.

Dalur flaggskrýddur

Soljóðandi fráboðan var at síggja á facebook:

Hesir hava í yvir 50 ár trúfast røkt teirra sína: Jóanes N. Johannesen deknur og Sjúrður Nolsøe klokkari fáa “Den Kongelige Fortjenestmedalje”.

Anfinn Johannesen hevur eisini verið deknur í yvir 50 ár. Hann hevur áður fingið medalju fyri sítt trúgva arbeiði hjá Landsverk.

Kirkjuráðið við Helgu Hilmarsdóttir forkvinnu á odda vil heiðra hesar tríggjar menn við at handa teimum gávu, sum tøkk fyri trúgva tænastu.

Jógvan Fríðriksson biskupur handar medaljurnar.

Havstein Klein prestur prædikar. Sandoyarkórið syngur undir leiðslu av Susanne Brattaberg. Møðgurnar Gunna og Signhild Johannesen spæla á tvørfloytu.

Vælkomin til hátíðargudstænastu í Dals kirkju.

Kirkjan var fullsett, tá ið floytutónarnir hjá Signhild og Gunnu fyltu rúmið. Fyrst var ein, um eg so má siga, vanlig gudstænasta.

Sandoyarkórið sang bara ein sang, tað helt eg vera sera kollut, nú ið tey vóru komin til Dals so manssterk.

Bispur var í gullkápuni, sum tað sømir seg ein hátíðardag. Har var gylt av prestum (Jákup, Havstein og Borgný), so arbeiðið hjá bispi í dag var at handa medaljur. Hann hevur humor, bispur. Hann helt fyri, at Havstein fekk bara nógv við í dag í prædikuni, hvør skal siga. Og so kallaði hann GUD ein skilamann, eg veit ikki, um hon hoyrdi í sínum himli, men tað tók hon nokk bara sum skemt.

So kom tann spennandi parturin, nevniliga gávurnar frá kirkjuráðnum, tríggir eins stórir pakkar. Tá ið vit øll vóru komin í Eiriksgarð pakkaðu teir upp. Tríggir málningar við bíbilskum myndevni eftir Hilmar Højgaard. Jesus hittir kvinnuna við brunnin, Jesus rísur úr grøvini og Jesus gongur á sjónum - tað sjáldsama við málningunum var, at Dals kirkja var sett inn í allar.

Í Eiriksgarði hevði Borgný, sum er komin heim at fagna pápa sínum, eina stutta talu, sum dóttir og sum kirkjufólk. At vera kirkjufólk er eisini ein uppgáva, tí uttan kirkjufólk er eingin kirkjugangur. Sjúrður hevði eisini eina talu og Annfinnur takkaði dalbíngum fyri trúfesti.

Dalsbloggurin ynskir øllum trimum til lukku!

Wydaje nam się, że na świecie nie ma już białych plam. Że każde miejsce na mapie zostało dawno obejrzane, opisane i wrzucone do internetu. A jednak to nie do końca prawda. Wystarczy zerknąć na mapę z naniesionymi miejscami, w których zrobiono zdjęcia wrzucane przez lata na Flickra.

https://farerskiekadry.pl/2026/03/mapy-najchetniej-fotografowane-miejsca.html?utm_source=instagram-business&utm_medium=jetpack_social

Wydaje nam się, że na świecie nie ma już białych plam. Że każde miejsce na mapie zostało dawno obejrzane, opisane i wrzucone do internetu. A jednak to nie do końca prawda. Wystarczy zerknąć na mapę z naniesionymi miejscami, w których zrobiono zdjęcia wrzucane przez lata na Flickra. Zebrało się ich całkiem sporo – bez mała […]

Artykuł Mapy / najchętniej fotografowane miejsca pochodzi z serwisu Farerskie kadry.

The weevil Sthereus ptinoides, discovered in driftwood on the beach of Sandavágur, was reported as a new record for the Faroe Islands and indeed for Europe. The species, known to reside in North America and the Far East of Russia, develops in sea-water soaked driftwood. According to biologist Agnes-Katharina Kreiling, of the National Museum of […]

The post Coming in from the cold: Faroese make first European record of driftwood beetle appeared first on Local.fo.

Z wymową farerskiego słowa #skel nie powinniście mieć większych problemów. Brzmi one bowiem identycznie jak angielskie #shell. Oznacza również to samo - kryje się bowiem pod nim, szumiąca po przyłożeniu do ucha, #muszla.

Ze słowem tym łączy się kilka intrygujących zwrotów, które przytacza - w ramach przykładów użycia - słownik @sprotin.fo:

* wyschnięte na wiór siano określa się jako "sum skeljar" (jak muszle) * gdy coś znajduje się wśród różnych drobiazgów, to dla Farera leży wśród muszli (liggja í skeljum)

Na zdjęciu - widoczna w powiększeniu muszla przegrzebka. Małże św. Jakuba poławiane są w farerskich wodach.

______________________________

#farerski #lingwistycznie #føroyskt

#Faroese word for shell - #skel - sounds the same as in #English as both comes from Proto-Germanic *skaljō.

There are quite a few idioms related to #shells in Faroese:

* "sum skeljar" - said of bone-dry hay - literally means "like #shells"
*"liggja í skeljum" (lie in shells) is used when referring to something among other bits and pieces

#føroyskt #WordOfTheDay

„Dziś wieczorem, ja wskazuję palcem na wzgórze. Richarda goni owca. A James je coś, co na niego patrzy.” Czy tak mogłaby brzmieć zapowiedź nigdy niezrealizowanego farerskiego odcinka magazynu motoryzacyjnego Top Gear?

https://farerskiekadry.pl/2026/02/faroje-na-najwyzszym-biegu.html?utm_source=instagram-business&utm_medium=jetpack_social

„Dziś wieczorem, ja wskazuję palcem na wzgórze. Richarda goni owca. A James je coś, co na niego patrzy.” Taka zapowiedź niestety nigdy nie padła na początku odcinka magazynu motoryzacyjnego Top Gear. Brytyjskie trio nigdy bowiem nie postawiło stopy na Wyspach Owczych. Clarkson, Hammond i May nigdy nie podjęli wyzwania kto szybciej przemierzy trasę z Viðareiði […]

Artykuł Faroje na Najwyższym Biegu pochodzi z serwisu Farerskie kadry.

On this episode, we travel to London to meet up with Kate Sanderson. She's the Head of Representation of the Faroe Islands to the United Kingdom. It's kind of like an ambassador, but with many more words in the title. We'll talk about representing the Faroes in the UK and the life of a Faroese diplomat.

Then we head to the center of Torshavn and accidentally participate in a church service.

Hann helt dagin saman við familju og bygdarfólki í Eiriksgarði í gjár. Sum vera man var alt gott úr bóndans garði á borðinum. Fólk vóru komin ymsastaðni úr oynni og serstakliga stuttligt var at síggja, at øll seks børnini hjá Sjúrði og Eyðbjørg vóru til staðar. Anna beyð vælkomin, og hon skemtaði við, at tað var løgið, at summi høvdu forfall, tí at tunnilin er ikki komin. At tað ikki skal vera koyrandi til Dals í føðingardag hjá manninum, sum hevur koyrt til Dals í øllum veðri í mong ár, er sanniliga merkisvert.

ein vøkur teggja, stillað upp eftir aldri

Nú um vikuskiftið verður stórur dagur í Dali, Sjúrður sum verður 80 ár sunnudagin, við hesum atlaði eg mær at fara 80 ár aftur í íðina, ja hugleiða um dagin og ta tíðina sum var tá,

Og til tykkum øll somul vil eg siga Gott Vikuskiftið,

Andrass millum Oddvør og Jóannes

HJARTALIGA TILLUKKU OG ALT TAÐ BESTA!

Co wspólnego mają ze sobą ruch abstynencki, sprzedaż wysyłkowa i prawa wyborcze kobiet? Na Wyspach Owczych bardzo wiele.

#Rúsan #WyspyOwcze #prohibicja

https://farerskiekadry.pl/szorty/mapy-sklepy-monopolowe?utm_source=instagram-business&utm_medium=jetpack_social

Co wspólnego mają ze sobą ruch abstynencki, sprzedaż wysyłkowa i prawa wyborcze kobiet? Na Wyspach Owczych bardzo wiele. Alkohol na Wyspach Owczych kupić można w sieci państwowych sklepów monopolowych Rúsdrekkasøla Landsins, zwanych przez Farerów Rúsan. Popularny na archipelagu ruch abstynencki doprowadził do referendum, które odbyło się w listopadzie 1907 roku. W głosowaniu tym po raz […]

Artykuł Mapy / sklepy monopolowe pochodzi z serwisu Farerskie kadry.

Pierwsze farerskie rondo (rundkoyring) zostało otwarte w roku 1990 w Runavíku. Na współczesnych mapach drogowych znajdziemy ich już kilkadziesiąt – ponad połowę z nich w samym Tórshavn. Cała wyspa Vágar ma ich tylko trzy. Podobnie jak drugie co do wielkości miasto na Wyspach – Klaksvík. Ale za to tam na środku ronda znajdziemy wielki hak. […]

Artykuł Mapy / ronda pochodzi z serwisu Farerskie kadry.

 Vit hildu jól á Sandi, og jóladag fóru vit til Dals á jólatræ. Vit vóru níggju. Altíð deiligt at koma í Eiriksgarð. Har var sera nógv fólk samankomið. Dreymurin er, at okkara eftirkomarar skula føla seg heima í Eiriksgarði. Tað er sjálvandi ein avbjóðing, tá ið ein ikki er so ofta í Dali.

Emil, Herbet, Nichlas, Marius,Turið, Kristina, Lisa, Magna

Jólamaðurin er ringur av gikt, so Johild leiddi hann inn.

Gævi tú verður høgdur ella brendur, søgdu teir gomlu

Báturin trónar ovast á tí væl laðaða bálinum, kirkjan høgrumegin var saman við bátinum fólksins uppihald. Hugnaligt at fáa gestir í Putlhúsi.

nýtt í ár: tvær damur vóru við í bálfylginum

Tann serligi siðurin í Dali við nýskrivaðum tátti varð eisini hildin ár.  

Sera nógvar frálíkar myndir eru á "Dalbingafamiljan" á FB.

                                               

Nýggjárssangur 2025

Lag: Til Havnar vit fara

1.

Í kvøld blaktra ljósini Dalinum í trialduri, trialdurrá

Tað skyggir og lýsir so hátt móti ský

Eitt árið er farið, tað royndist okey,

Til gamans og álvara, gæs og til seyð.

2.

Í bønum teir sáddu hvít kunsttøð so nógv,

Annfinn og Sjúrður teir dugdi sær hógv,

Men grovasti sáarin var gamli John,

Bøurin hvítur sum ein kavafonn.

3.

Og veðrarnir stórir, teir eru sum ross,

At føða teir hevur Ludvík mangt knoss,

Tveir kraftfóðursekkir hvønn einasta dag,

So feitir og fegnir skjótt eta teir tað.

4.

Og veðrakrovini tey vóru stór,

Níggju pund langt yvir hundrað ein fór,

Men síðurnar vóru tað berasta feitt,

So John hevur alt í konteynaran tveitt.

 5.

Í Dali varð tosað um hátíðardag,

So bringubrattir teir gingu á rað,

Men ongar medaljur, ei dunnur, ei kór,

So nakkalangt alt í vaskið fór.

6.

Og tunnilin hann skuldi opnast í ár,

Men teir klóku siga, tað verður í vár,

Í berginum spola vit enn eina tíð,

Meðan asfalt og ljós kemur tunnilin í.

7.

Barrin hjá Johild opin nú er,

Har bryggjar hon sukur, rabarbur og ger,

Tann Gylti Hanin navnið hon ber,

Har mangur dropi í vælindið fer.

8.

Gásin hjá Sjúrða hon er nú vekk,

Seinast vit frættu í Skagen hon gekk,

Á jólum tey vóru í dýrastu neyð,

Tey fingu sær egg og sild upp á breyð.

9.

Altanin hjá Steintór hon er so flott.

Hon hóskar seg best til Rosenborg slott.

Hon er á leið við Tjarnir í stødd,

Við hundraðtals perum er hon beklødd.

 10

Í Ottogili gekk Edvardsa ær,

Í pottin hjá honum hon ei ætlar sær.

Hon rættina breyt og sprakk sum eitt svakt,

Teir fangaðu hana í froskmannadrakt.

11

Brundarnir ganga nú høgunum í

Men seyðamenninir ei halda frí.

So skjótt sum ein brundur fer av eini ær,

Hann verður fluttur og viagra hann fær.

12

Hjá Bødvardi verkstaðið er nú hotell,

Kistur og trappur er ei longur vell.

Har verður nú borðreitt við fagrasta vín,

Og Helga serverar í kjóla so fín.

13

Vit ynskja nú øllum eitt nýggjárið gott

Í Dalinum fagra fella vit ikki í fátt.

Tí í Dali er best eingin ivi um tað,

Á klótuni finst einki vakrari stað.

                                Gott nýggjár

Moja słabość wobec toponimów objawiła się na „Farerskich kadrach” już nieraz. Wspólnie wędrowaliśmy po Owczych bezdrożach, rozszyfrowując intrygujące nazwy. Tym razem jednak popuśćmy nieco wodze fantazji. A jeśli by tak, zamiast próbować przekładać farerskie nazwy na polski, przenieść polskie toponimy na mapę Wysp Owczych? Uzbrojeni w samoprzylepne karteczki, pisak, mapę Wysp Owczych, spis polskich miejscowości […]

Artykuł Zabawa w toponimy pochodzi z serwisu Farerskie kadry.

I got the The Stoic archetype!

https://mastodon.social/@ForoysktDaily/wrapstodon/2025/0b48d268cf8362e6

#Wrapstodon2025

#Germany has for centuries been a conglomerate of many tribes. The neighbour tribe of Alemannen gave the #French name Allemagne.

#Polish name #Niemcy comes from *němьcь - speechless - since German is not mutually intelligible with #Slavic languages.

#Faroese word for #Germany is #Týskland. It derives from Old High German work #diutisc (of or pertaining to the people or tribe). In #OldNorse it became þýðskr/þjóðskr and later formed #Tyskland in Scandinavian languages.

#føroyskt #WordOfTheDay

Prom Norwegia–Islandia nie funkcjonuje jako bezpośrednie połączenie, a podróż morska wymaga dojazdu do Danii i rejsu przez Wyspy Owcze. W tekście wyjaśniamy, dlaczego taka trasa wygląda właśnie w ten sposób, jaką rolę odgrywa prom Norröna, jakie są realne koszty i ograniczenia logistyczne oraz dla kogo taka forma podróży ma sens przy planowaniu dłuższej wyprawy po północnym Atlantyku.

Artykuł Połączenie promowe Norwegia – Islandia pochodzi z serwisu Wyspy Owcze - Klub Miłośników Wysp Owczych.