Í morgun frættist í tíðindunum í Útvarpinum, at bókin hjá Marjun Syderbø Kjelnæs, Marta Marta, er í uppskoti at vinna Norðurlendsku Bókmentavirðislønina, sum er hin størsta á okkara leiðum. Til lukku við tí.

Lítið meir enn eitt ár er umliðið, síðan ein mentastovnur bannaði hesa bók niður og norður, og føroyska deildin av einum tíggju millióna felagsskapi klagaði avgerðina til avvarandi landstýrismann.

Hóast eg ikki veit, hvat bókmentunarliga úrvalsfólkið hevði at velja í, má eg bara siga, at onkuntíð kemur útlandið okkum til hjálpar.

Ikki minst tá vit fara í biograf og síggja, hvør hevur stuðlað filmsgerðini, so hon náddi fram til tín í seinasta biografinum í landinum. Ja, seinasta biografinum í landinum.

Mentanarliga hongur ikki saman í hesum landinum.

Vit eru í einum valdysti til heimliga parlamentið, ja og tað danska eisini, men enn havi eg ikki hoyrt mentan tikna uppá tungu nakra staðni.

Er tað trupult at skilja, so er at fara í biograf, og síggja hvussu niðarlaga og smáar Føroyar eru, tá nøvnini á teimum, ið stuðla føroyskari filmsgerð, koma fyri. Og aftur her hava vit fingið stóra útlendska virðisløn, eins stóra og bókmentavirðislønin, sum, útlendsk, forstås, kom higar í fjør.

Størsti filmstuðul kemur úr landinum, vit vilja loysa okkum frá, í hesum føri FilmFyn, og síðan frá Evropeiska Samveldinum, Creative Europe, har vit ikki eru limir og aldri ætla at verða tað. Og føroyska mentanarnevndin á tingi hevði herfyri ta margháttliga arrogantu avgerð, at strika orðið biografur úr føroyskum lógarsmíði.

Lukkutíð hava vit Sjúrð, ið sum úlvur á skóg arbeiðir fyri at fáa stuðul til film og annað mangt, sum ikki so mikið fæst til kjak hjá politikarum her heima. Hann fær peningaliga stuðulin úr landinum, sum er hundrað ferðir størri enn vit. Hundraðlandinum. So leingi ongin annar her á landi ger hansara stríð óneyðugt, eri eg á hansara síðu. Men listafólk skulu eisini fáa til dagin og vegin. Herheima.

Vónandi eri tað ikki bara eg, ið havi ta fatan, at her hongur ikki saman á føroyska mentanarliga økinum.

Emma Griffiths, sum í fjórðingsøld hevur rikið egna pr skrivstovu í New York av filmi, filmstevnum og arbeitt persónliga fyri filmsleikstjórar frá Aki, sum í Kaurismaki, til Werner, sum í Herzog, beyð mær í dag at síggja nýggja heimildarfilmin hjá Búa Egason Dam, "Birita", ið hon marknaðarførir úti í heimi, og í dag varð sýndur almenninginum fyrstu ferð á CPH:DOX stevnuni.

Leikarar eru Birita Mohr, Egi Dam, Búi Egason Dam og Tjóðhild Patursson. Framleiðarar eru Jón Hammer, Mark Steele og Durita Sumberg. Meistarligi Franklin Symphor Henriksen hevur filmað við livandi kamera, kubanski Ricardo Acosta hevur klipt og Tom Ryan tendrað atmosferufylta ljósið. Tónleikin spælir amerikanski jazzgittaristurin, Bill Frisell, sum er kendur frá týsku raffineraðu jazzplátunum, ECM, og í hinum borðinum frá amerikanskum akustiskum Americana og bluegrasshøpi. Vit hoyra eisini Ega spæla á klaver og syngja Leonard Cohen sangin "If It Be Your Will", sum Mavis Staples syngur í endanum. Filmurin varir 89 minuttir.

Hetta er annar filmur, ið við Føroyum sum støði, pallseting og dialogi, vendir sær til altjóða marknaðin í einum algildigum listaligum favntaki. Hin fyrri var "Mammuskepilsi", sum svenski Gustav Ahnelöv hevur framleitt fyri Mariu G. Tórgarð og selur úti í heimi.

Í heimildarfilminum "Biritu" fáa vit longu í anslagnum, ráðagerðini, greiða ábending um, at Birita er ikki mentalt til staðar, men tó, glottar eru bæði taktilt, tá tosið verður nær, andlit til andlits, og so heilt serliga í rørslu, sum skjótt, natúrliga og lættliga fáa hana at dansa, ið greitt er tekin um ein intellektuellan sans og førleika, rørslan og rørslurnar.

Skjótt fáa vit í hesum parti í filminum eisini innlit í avgerandi týdningin at skjalfesta og yvirhøvur at hava eina mentanarliga miðlaframleiðslu í útvarpi og sjónvarpi, ið javnt og samt lýsir føroyska list og mentan.

Og so er tað yrkislistarligi karmurin, Sjónleikarhúsið, sum beint nú fyllir hundrað, og hevur sett Biritu sum mynd yvir pallinum millum Gaman og Álvara. So er vøllurin strikaður av.

Nú verður klipt til ivamál og tvístøður um at fara á stovn, og um eitt lív er tað sama sum røkt av fremmandum á stovni.

Eins og í Geytavinnandi filminum hjá Mariu Tórgarð, "Mammuskepilsi", verður familjan løgd á blik fyri øllum Heiminum, tí hesir báðir filmar vilja greitt hava Heimin á tal, allan sum hann er.

Filmurin verður ein djúp eygleiðing, eisini við bráddligum gráti frá høvuðspersóninum, sum hjá áskoðaranum verður nemandi millum tað privata og almenna.

Og mitt í hesum álvarspráti, verður Búi knappliga ein heilur filmur fyri soninum bara í ljóði beint úr djúpa heimastólinum. Framúr klipp.

Fakliga kjakið á kaffistovuni, Brell, er um, hvørt hetta er rætt ella skeivt, at gera leikin "Lear, kongur", sum er undirliggjandi søgan í samansetta heimildarfilminum um Biritu. Búi leitar, hóast hann í orðum er avgjørdur um, at hetta er tað rætta. Tú fært eitt respektfult innlit í eina sjónleikarafamilju og Sjónleikarhúsið, sum eigur at blíva tjóðpallur.

Brotið hjá Tjóðhild um móðurkøku er passandi ekstremt, og riggar væl, tí tað skapar eitt revolterandi útpunkt í hampuligu filmisku søguni, sum seinni hevur eina pay off funktión. Sama er, tá Búi masserar ryggin og búkin á Tjóðhild, sum skal eiga hvørja løtu. Nýbrot á filmi, grafiskt vakurt og sementerandi í frumstyrki.

Miðalvarpingarnar hjá Ega eru hugvekjandi gjøgnum allan filmin. Sum at svørja illar andar langt burtur og søkja tað góða, sum at rista kross fyri seg, frá eini løtu til aðra. Tað týdningarleysa fær týdning, í hesum ongamannalandi við bíðan, leitan og strevi, eisini donsku vendingarnar hjá Ega, sum eru vanligar í Havn.

So hugsi eg at vit fara við Biritu inn á Tjarnargarð, og í Sjónleikarhúsinum verða teskarar settir uttan um Biritu. Teskarar fyri minnisveik. Ein vakur tanki, ein vakur tekstur, settur saman av vøkrum orðum. Tá eg havi mist vitið, hvør verður tá mín teskari. Filmurin hevur rakt meg og nátt einum djúpum endamáli, sum er eyðkennið fyri góðan film. Nærvera og førleiki at miðla torskild og ósigandi evni.

Og í sjálvum sær ein inngangur til "Lear, kong".

So er sterk klipping til heimaføðing við jarðarmóðir.

Ítøkiligi karmurin verður viðurskiftini millum ættarliðini við kropsligari nærveru. Traðka vit eitt vet burturfrá, síggja og fata vit, at øll uttan um hana, bera hana, høvuðspersónin Biritu. Tað er kjarnin í filminum, sum eg skilji hann.

Búi sigur móðirkøkuni takk fyri at hava givið teimum Frey. So eru vit aftur í eksistentiella filmsyklusinum "Seks spurningar um at vera menniskja".

Tá Mavis Staples endar við at syngja Leonard Cohen Sangin "If It Be Your Will", er løtan fullkomin. Ein uppliving av teim sjáldsomu, at sleppa at hyggja inn í eitt húski, sum er sett saman av sjónleiki, og nú rakt at Alzheimers, og hvussu tey koma viðari í kærleika og respekt meðan vit øll hyggja.

Ríkt, at vit sum smátjóð kunnu bjóða Heiminum tveir filmar um lekjandi kraftina í sjónleiki. Takk for persónliga dirvið, takk fyri filmisku upplivingina.

Í Havn er ein bólkur av sjónleikarum, sum fer at seta klassiska leikin “King Lear” eftir William Shakespeare á pall. Samstundis er ætlanin at fagna høvuðsleikaranum, Biritu Mohr, ið hevur Alzheimers. Filmaði leikurin gerst nemandi og djúpt persónligur, ikki minst tí, at leikstjórin er Búi Egason Dam, sonur Biritu.

Við hesum heimildarfilmi er Búi drivin av sannføringini um, at hóast mamman hevur mist førleikan at tosa, so leingist henni at sleppa aftur á staðin, sum fyri ein stóran part hevur definerað hennara professionella lív, sjónleikarapallin, ið nú verður varpaður upp á filmsløriftið.

Sum leikstjóri skal Búi stríðast fyri at rættvísgera treytirnar kring verkætlanina, meðan pápin, Egi Dam, ið nú er pensjoneraður leikstjóri, roynir at skapa javnvág ímillum umsorgan og egnan trivnað.

Mitt í øllum hesum merkisverda fyritaksemi verður káta nærveran hjá Biritu ein kærkomnin lættleiki í tilgongdini, so filmsgerðin fær djúpa ávirkan á øll, ið eru við. Nýggi føroysku heimildarfilmurin, “Birita”, er ein filmur, sum fer beint í hjartað og verður har.

Tá skráin hjá Filmsfelagnum byrjaði í august í fjør við filminum "The Great Lillian Hall", har Jessica Lange er Broadwaystjørnan, ið verður rakt av Alzheimers, innleiddi Egi Dam sýningina við nemandi orðum um Biritu.

Back in 2019—in the blissfully pre-COVID world, when AI sounded like a slightly sinister sci-fi idea, and the world felt a lot safer, or at least less busy with wars—I wrote an article about five future Faroe Islands stars. While not all my predictions stand the test of time, this one has aged like a […]

The post Five future Faroe Islands stars: Part 2 appeared first on Local.fo.

Mentanin, listin, tjóðpallur, filmur, mentanargrunnur og øll hin ríka rúgvan av útinnandi mentan, sum enn ikki er farin á savn, sæst ikki hjá valevnum, uppsløgum og flokkum, sum ganga okkara millum og hoyrast í miðlunum. 

Bara í einum føri, hjá Rakul úr Vestmanna á listanum hjá Tjóðveldi, havi eg sæð nøkur fá orð um mentan. Annars er øskukalt, hvat mentan viðvíkur til hetta valið. 

Uppsløgini og valplakatirnar minna mest um meklarar og húsaseljarar, sum uppá teirra glatta andlit selja eitthvørt og navnið stendur á plakatini, vilt tú flyta og keypa nýggjan bústað. 

Politiska valið er blivið eitt persónfikserað visittkort púra uttan politiska dýpd, perspektiv og ætlan, sum tað var fyrr í gongugøtuni í Havn, har fólk savnaðust at lesa og kjakast um útsøgnirnar í fyndugum valplakatum og tekningum í tíðini hjá óla p. Nú er tað tann bera yvirflata. Allur politiskur substansur er farin undir heilt. 

Men aftur til mentanina. 

- Hevur nakar sæð hana í hesum valdystinum til løgtingið, mentanina? 

Ella er tað ein enn ikki avdúkað avtala, at føroysk mentan er eitt pekuniért mál, sum vit lata fólkatingsumboðini avgreiða, har sum ráðini eru hundrað ferðir størri og betri enn her, tí her eru hvørki stundir ella pengar at fáast við slíkt, sum føroyskt fíggjaða hugnamentan at halda sær at gamni við hjá føroyinginum? 

Hevur mentanin mist flogið og er blivin púrastani útholað? 

Er hon blivin eitt ikki-eksisterandi ting nú løgtingsval stundar til? 

Nei, eg bara spyrji eftir at hava slotað og koyrt í býnum ein sunnudag.

Dalur flaggskrýddur

Soljóðandi fráboðan var at síggja á facebook:

Hesir hava í yvir 50 ár trúfast røkt teirra sína: Jóanes N. Johannesen deknur og Sjúrður Nolsøe klokkari fáa “Den Kongelige Fortjenestmedalje”.

Anfinn Johannesen hevur eisini verið deknur í yvir 50 ár. Hann hevur áður fingið medalju fyri sítt trúgva arbeiði hjá Landsverk.

Kirkjuráðið við Helgu Hilmarsdóttir forkvinnu á odda vil heiðra hesar tríggjar menn við at handa teimum gávu, sum tøkk fyri trúgva tænastu.

Jógvan Fríðriksson biskupur handar medaljurnar.

Havstein Klein prestur prædikar. Sandoyarkórið syngur undir leiðslu av Susanne Brattaberg. Møðgurnar Gunna og Signhild Johannesen spæla á tvørfloytu.

Vælkomin til hátíðargudstænastu í Dals kirkju.

Kirkjan var fullsett, tá ið floytutónarnir hjá Signhild og Gunnu fyltu rúmið. Fyrst var ein, um eg so má siga, vanlig gudstænasta.

Sandoyarkórið sang bara ein sang, tað helt eg vera sera kollut, nú ið tey vóru komin til Dals so manssterk.

Bispur var í gullkápuni, sum tað sømir seg ein hátíðardag. Har var gylt av prestum (Jákup, Havstein og Borgný), so arbeiðið hjá bispi í dag var at handa medaljur. Hann hevur humor, bispur. Hann helt fyri, at Havstein fekk bara nógv við í dag í prædikuni, hvør skal siga. Og so kallaði hann GUD ein skilamann, eg veit ikki, um hon hoyrdi í sínum himli, men tað tók hon nokk bara sum skemt.

So kom tann spennandi parturin, nevniliga gávurnar frá kirkjuráðnum, tríggir eins stórir pakkar. Tá ið vit øll vóru komin í Eiriksgarð pakkaðu teir upp. Tríggir málningar við bíbilskum myndevni eftir Hilmar Højgaard. Jesus hittir kvinnuna við brunnin, Jesus rísur úr grøvini og Jesus gongur á sjónum - tað sjáldsama við málningunum var, at Dals kirkja var sett inn í allar.

Í Eiriksgarði hevði Borgný, sum er komin heim at fagna pápa sínum, eina stutta talu, sum dóttir og sum kirkjufólk. At vera kirkjufólk er eisini ein uppgáva, tí uttan kirkjufólk er eingin kirkjugangur. Sjúrður hevði eisini eina talu og Annfinnur takkaði dalbíngum fyri trúfesti.

Dalsbloggurin ynskir øllum trimum til lukku!

Wydaje nam się, że na świecie nie ma już białych plam. Że każde miejsce na mapie zostało dawno obejrzane, opisane i wrzucone do internetu. A jednak to nie do końca prawda. Wystarczy zerknąć na mapę z naniesionymi miejscami, w których zrobiono zdjęcia wrzucane przez lata na Flickra.

https://farerskiekadry.pl/2026/03/mapy-najchetniej-fotografowane-miejsca.html?utm_source=instagram-business&utm_medium=jetpack_social

Wydaje nam się, że na świecie nie ma już białych plam. Że każde miejsce na mapie zostało dawno obejrzane, opisane i wrzucone do internetu. A jednak to nie do końca prawda. Wystarczy zerknąć na mapę z naniesionymi miejscami, w których zrobiono zdjęcia wrzucane przez lata na Flickra.

https://farerskiekadry.pl/2026/03/mapy-najchetniej-fotografowane-miejsca.html?utm_source=facebook&utm_medium=jetpack_social

Wydaje nam się, że na świecie nie ma już białych plam. Że każde miejsce na mapie zostało dawno obejrzane, opisane i wrzucone do internetu. A jednak to nie do końca prawda. Wystarczy zerknąć na mapę z naniesionymi miejscami, w których zrobiono zdjęcia wrzucane przez lata na Flickra. Zebrało się ich całkiem sporo – bez mała […]

Artykuł Mapy / najchętniej fotografowane miejsca pochodzi z serwisu Farerskie kadry.

Komin aftur av feriu á okkara nýggju kanarisku suðurhavsoyggjum, har eg hoyrdi eitt norskt húski syngja arbeiðaraskaldið Aasen, sum Kurt Foss og Reidar Bøe gjørdu til útvarpsplátuna De nære ting í 1950, og Tummas Mikal Smith týddi til Nánd, mátti eg sanna, at her við ósan á Eystaruvág, savnast allir norðuratlantiskir havstreymar á borðinum í Roks. 

Nú vetrarstongsulin er av, hevur Karin Visth, matstovuleiðari og sommelier í Roks og grannhúsinum Ræst, gjørt og sett saman ta nýggju skránna, ið hon serverar saman við Gretu úr Meksiko og Romano úr Filipsoyggjum. 

Alt samalt borðreitt við grafiskum stíli hjá Tóroddi, ið vit síggja á matkorti, vínetikettum og í glas og rammu á søguligu bróstunum í Fútastovu, har niðurlendskar flísar í 350 ár hava prýtt kakkulovnin og verið karmur um elstu stovur og savningarmentan, vit enn kunnu njóta í høvuðsstaðnum, beint her heima í Havn.

- Hví droymir tú heldur um fjarskotin lond, enn síggja tað vakra, sum er í nánd?

Fyrst kemur Greta við einum meksikanskum lingonberry kokkteyl, vínbláber, við heimligum grannsprota í glasinum, sum hevur eksotiskt sterkan krúddkant. Ein frálíkur boðberi um eina máltíð, sum á miðjari leið aftur fer at bera okkum heita angan av granni eitt hóskvøld úr Plantasjuni. Jú, sanniliga, vit eru heima, heima í Havn.

Á borðið kemur nú klassiski kipsrætturin úr heimligari toskaskræðu, broyskin, so tað knasar upp í heilan, og tú kanst dippa í bagna càuda kremið úr norðuritalska fjallalandinum. Afturvið er brúsandi sjampanja við spælandi fjallanavninum Enfant de la Montagne. Fjøllini reisa seg, perlandi, gresjandi, heimligt og samstundis eksotisk heilt út í havsbrúnna.

Romano, sum kom higar úr Filipsoyggjum í august, kemur inn við einum shellfish platter, borðiski við igulkeri við radisu, sum er súltað heilt úr Kina, ið fær meg at hugsa um kistuna úr kamfertræ, sum stendur í grannahúsinum, langskel við hvonn, ráum rækjum við sýru og heimligum sprotaspírum og jákupskel í brúnkaðum smørskúmi, so er klokkan komin runt. Vælsmakkandi og vakurt borðreitt, ella rættari pallsett og sett í senu, afturvið Riesling víni hjá Roks úr Württemberg, við markant reyðu etikettini hjá Tóroddi, sum ikki bara kínir gómanum, men eisini innandura grafikkinum. Himmalskt og heimligt.  

Nú kemur torførasta orðið í skránni, chawanmushi, sum er japanskt og sipar til dampaðan eggjarætt undir loki í postalínskoppi, við brosknum turkaðum tara í øðu afturvið. Grafiskt flott, smakkfult, ein umamibumba, sum Karin av røttum sigur, og tá eg nevn, at nú hevði ein mildur snapsur verið góðar, er ikki meir enn hálvt talað orð, so stendur hann á borðinum, norðuratlantiskt akvavit úr hvonn og tara, frá Dániali og Boga í Vestmanna.

Kalvi er næstur á borðinum. Ráur, skorin í tunnar álir, mest sum gjøgnumskygdur, tá tú tekur hann upp á gaffilin, marineraður í rabarbuedikki, sum hevur ligið í tunnu síðan fyrrárið, og nú borðreiddur við bókhveiti, buckwheat, og ikki minst eysturríkskum rósuvíni við stuttliga navninum Kolfok. Leskiliga yndisligt og væl balanserað í øllum smakkholum, súrum og søtum, og eiggiligum grafiskum strukturi, nærmast filmiskum, tá tú hyggur gjøgnum kalvastykkini, og bráddliga verður smakksavbrotin av sterku meksikansku jalapenjos, ið liggja ovast omaná. Framúr smakkroynd og paring við rósuvíni.

Dampandi undir postalínsloki kemur Karin við hala av hummara, og anga uppvið av heitum granni, sum ein heitur plantasjusproti elvir til. Ein myrkabláur, samanrullaður lappi kemur háborðsliga inn á borðið, so nú skilst at fingrarnir skulu brúkast. Afturvið er albariño, galisiskt hvítvín.

Nú koma tengur og blonk potiamboð, so kirurgiski leikluturin við snjókrabba stendur fyri durum. Tað eydnast væl afturvið brioche breyði í karameliseraðum leyksmøri. Framúr at pota og bróta. Stuttligt at vera konkret operationellur, sum námsfrøðingarnir siga, og eta so fínan mat.

Aftaná hesa stuttilgu og ikki sørt familiéru felagsroynd í matstovuni, kemur ein nýggj koreansk avbjóðing, sum byggir á nakað so heimligt og heimkært sum visnaðan tosk, við grønkálskimchi av Sandi, salati úr Sandavági og sterkum gochugang, koreanskum kilikrúddi, sum ein nýggjur garnatálgsvariantur. At umseta og flyta garnatálg til altjóða marknaðin er ikki so lítið. Við útsikt til Kongabrúnna havi eg hug at rópa hurrá. Afturvið visnaða føroyska toskinum verður galisiskt hvítvín skonkt. So eru millum Biskaia og Finisterre.

Greta kemur nú við pasta hon hevur gjørt, orecchiette, oyraformað pasta, við spennandi heimgjørdari sós, rørd úr fiski og rækjum. Góð harmoni eftir visnaða toskin. Nú er vínið reytt og úr Bourgogne. So er dessert við heimagjørdum kaffilikøri.

Karin bjóðar niðurundir í søguliga vinkjallarin, har 2600 fløskur av besta slag, summar við ómetaligum virði, eru. Nakað er frá Koks tíðini í 2008 og síðan frá, tá Karin tók við í 2013. Kjallarin er millum bestu í Evropa við víni úr okkara heimsparti, og helst er hetta størsta norðurevropeiska savn av sveisiskum víni, sigur Karin, sum er hagani, men býr á Velbastað. Vit hava beinleiðis sambond við vínbøndir, og ein teirra hevur skonkt hjá okkum, og systir hansara hevur verið tænari hjá okkum. Og so eru vit umboð fyri Château d'Yquem.

Eg takki fyri, ikki minst Rodmundi og Eyð, sum við grannaborðið gjørdi okkum løtuna hugvekjandi stuttliga. Tað er sum í endasetningin í Casablanca, tá Humphrey Bogart sum Rick Blaine sigur við Louis: "I think this is the beginning of a beautiful friendship".

So er. Bráðið og brosið er allur munurin. Manga takk.

Og nú ljóðar Nánd aftur í tí fjara við ósan heima í Havn.

Herfyri gekk eg mær túr fram við leivdunum av sildaverksmiðjuni sunnan fyri Velbastað. Kom mær til hugs, tá vit sum ung sóu gráar lastbilar við slógvi og sild koyra eftir Hospitalsvegnum og Velbastaðvegnum og vestureftir. Alt byrjaði í 1962 við … Læs resten →

The post Bacalao bygdi í 1963 sildaverksmiðju sunnan fyri Velbastað appeared first on Hvannrók.

Kyndilssøgan er áhugaverd, tí frá byrjan í 1956 æt felagið Ungmannafelagið Kyndil, og felagið var fráhaldsfelag partur af Losjuni N.I.O.G.T. Heilt nógv virksemi var í Losjuni, har tey nú spældu hondbólt um summarið og serliga borðtennis um veturin. Eisini var … Læs resten →

The post Hondbóltsfelagið Kyndil fyllir 70 ár í dag 10. mars appeared first on Hvannrók.

The weevil Sthereus ptinoides, discovered in driftwood on the beach of Sandavágur, was reported as a new record for the Faroe Islands and indeed for Europe. The species, known to reside in North America and the Far East of Russia, develops in sea-water soaked driftwood. According to biologist Agnes-Katharina Kreiling, of the National Museum of […]

The post Coming in from the cold: Faroese make first European record of driftwood beetle appeared first on Local.fo.

Annika Hoydal var vælvalda og ikoniska stjørnan í fimtu og seinastu sending hjá Per Zachariasen og Mariu Winther Olsen við spírunum úr Hoydølum, sum ein hópur av Kringvarpsfólki hevur gjørt.

Sum er við væleydnaðum sjónvarpsrøðum, ið eg ikki minnist so góðar úr okkara egna landi, í meiningsskapandi týdningi og undirtøku, vil eg, tó uttan tematiskar líkleikar, men bara mált eftir fastatøkum á áskoðarum, peika á "Matador" í Danmark. So sterkt er knýtið til føroyska áskoðaran í hesi burturav føroysku miðlaframleiðslu. Sum "Matador" í Danmark.

Og nú vit í kvøld sóu seinasta part av "Hoydølum" er tað ein linni, at fáa at vita frá Finni, at tey fara at gera eina sesong tvey, eitt framhaldandi umfar ella tvey.

- Vit fara at søkja eftir ungum spírum longu nú, at melda seg til upptøkuroynd, sigur Finnur Koba, og vísir til tekningarskjalið á heimasíðuni hjá Kringvarpinum.

Plátufelagið Tutl boðar eisini frá, at allir sangirnir í sjónvarpsrøðini "Hoydalar", nú eru tøkir á øllum teim kendu pallunum sum YouTube, Spotify, Apple Music, Amazon Music og so framvegis. 

Gott at Kringvarpið skapar eitt so gott tilboð til hyggjaran og hjúklar um produktið so hvørt og alla tíðina, og nú heldur fram. Júst hetta við kontinuiteti, óslitnum framhaldi, av væleydnaðum sendingum, sum ikki sleppa at doyggja, men støðugt verða foredlaðar, so staying power verður eitt gylt og vælpussað motiv í Kringvarpinum.

Eins og í undanfaru sendingum byrjar Thomas Koba við djúpgyltu reklamurøddini og leiðir okkum inn í Hoydalar og skapar klassiska slitið millum nútíðina og floygdu pisurnar, sum langt síðan eru farnar, og nú sleppa at gera eitt come back í tómu hølunum.

Framúr.

Gesturin er hin elsti, føddur í 1945, ikonin, sum Sophilia sigur, Annika Hoydal. Hon letur upp fyri nógvum ráðgevandi práti um pallframførslu, at prika til borgarligheitina, at vera eitt gott menniskja og ikki minst um at flyta í onnur lond, men altíð eiga ein heimstað her hjá okkum. Góð søgulinja, ella narrativ, sum vit nú siga.

Ungu spírarnir fáa sum fyrr eina bakgrund og dagførda søgu um dagsins stjørnu. Og møta henni persónliga og í dialogi. Hetta er skapandi samanseting í skúlanum. Fyrsta, Annika lærir frá sær, er at lata búkin søkka niður í stólin, ein grounding venjing.

Anna Lovisa er fyrst at syngja. Hon hevur valt ”Eitt kvøldið so síðla” í eini heavy blues gittar-distortion-funderaðari útgávu, har trummurnar elegant fylgja við, og eitt minimalistiskt keyboard amast sleikjandi upp at sanginum. Framúr setting meðan sangurin vellur úr Onnu Lovisu, sum syngir intenst til eitt seinkvøld við good vibes, og ráðum frá Anniku um at hvíla í løtuni, sum er nú og her.

Emma er onnur at syngja og hevur valt sangin "Aldan". Intensur elgittari og dramatisk rødd, sum nakað nýtt, fjald aftanfyri gluggatjaldið, kemur inn á pallin, ung og hugtakandi djúp rødd við matchandi rørslum. Tung trumma, stevføst, hini ljóðførini tilviljað og ætlað undirspæld. Vakurt. Annika og Emma tosa um at flyta og búgva í Danmark. Ráðini frá stjørnuni er at fara á tónleikaháskúla.

Triði er Bjarki, sum hevur valt "Nú liggur ein kavafonn". Akustiskur gittari fremstur í ljóðmyndini, luftlættar og ljósar trummur, og ein rødd, sum er performance klár, skillig og sterk. Reytt ljós á baktjaldið, so høvdið á nú spanska gittaristinum verður innrammað. Sterkt moment á heitu sponsku heiðini, meðan Pauli briljerar frá Segovia til allar hinar, sum eg veit verða dyrkaðir í Skopun. Ein varði í útvarpssavninum verður hesin. Tosið eftir sangin er um at flyta og finna vinir. Og um týdningin at verða eitt gott menniskja, sum Annika minnir á.

Rútmiski Filip, sum er farin úr Kaldbak til Havnar at ganga í skúla, er hin fjórði. Hann hevur valt "Í dans" hjá Anniku og Harkaliðnum. Trumman imponerar meg aftur, hesuferð  við einum markantum og inspirerandi stuttligum Willy-and-the-Hand-Jive svingi. Ótrúligt. Trumman og trummuspælið er gjøgnumgangandi mín favorittur. Samrøða um tíðina við Harkaliðnum, um at eldast, ikki sæst tað á henni, at hon er fýrs, men hon saknar felagsskapin sum var, og vinirnar, ið fullu frá og doyðu.

Innan hon syngur "Farin", sigur Jóhanna, at hon má hava ein stað til frið, tí hon er so órólig. Við støði í sanginum er hetta inniligt sum einki annað premium grief í øllum sendingunum. Klaverið tekur førningin og karakterin, røddin er veldig.

Annika er nøgd og sigur, at man má ikki føla, men tulka, sum Jóhanna gjørdi við bravour. Ein djúp samrøða millum tær báðar, sterkt og ektað.

Hesin sangur stendur eftir mínum tykki eftir sum hin sterkasti í allari røðini.

Sætta og seinasta í seinastu sending er Sophilia, sum syngur provosangin frá gomlum single plátu tíðum, "Fimtan ár". Tær báðar tosa um afturvendandi evnið, sum er at verða heima og tó ikki, at vera fremmand og kortini heima. Lagið er franskt og Gunnar eigur tekstin, sum afturvið fær ein eins argandi gittara og trummur, sum draga sangin fram á ein argandi non chalant soul pall við jazz scat frá eini ekspressivari unggentu, sum leverar vøruna erotiskt flott og elegant beint til ein varieté pall sum kanska er málsøknari enn Moulin Rouge. Stuttligt prát um at prika samfelagið, so tað ikki stívnar. 

Annika er imponerað av teim listarligu ungu, ið syngja á pallinum í Hoydølum. Hóast hon lovprísar øllum fyri teirra ymiskleika, velur hon Sophiliu, tí hon er frek og humoristisk, sum hon sigur. Men hvør tykkara er ein persónligheit, sigur Annika áminnandi, sum ein røtt og fyrimyndarlig ikon í seinastu sendingini.

Takk fyri innlitið, takk fyri undirhaldið, takk fyri gávurnar hjá øllum stjørnunum, og spírandi tulkingarnar, sum nú eru partar av savninum hjá okkum øllum í Kringvarpinum. 

Framúr átak - sum nú eisini fær eitt framhald!

Z wymową farerskiego słowa #skel nie powinniście mieć większych problemów. Brzmi one bowiem identycznie jak angielskie #shell. Oznacza również to samo - kryje się bowiem pod nim, szumiąca po przyłożeniu do ucha, #muszla.

Ze słowem tym łączy się kilka intrygujących zwrotów, które przytacza - w ramach przykładów użycia - słownik @sprotin.fo:

* wyschnięte na wiór siano określa się jako "sum skeljar" (jak muszle) * gdy coś znajduje się wśród różnych drobiazgów, to dla Farera leży wśród muszli (liggja í skeljum)

Na zdjęciu - widoczna w powiększeniu muszla przegrzebka. Małże św. Jakuba poławiane są w farerskich wodach.

______________________________

#farerski #lingwistycznie #føroyskt

Z wymową farerskiego słowa #skel nie powinniście mieć większych problemów. Brzmi one bowiem identycznie jak angielskie #shell. Oznacza również to samo - kryje się bowiem pod nim, szumiąca po przyłożeniu do ucha, #muszla.

Ze słowem tym łączy się kilka intrygujących zwrotów, które przytacza - w ramach przykładów użycia - słownik @sprotin.fo:

* wyschnięte na wiór siano określa się jako "sum skeljar" (jak muszle) * gdy coś znajduje się wśród różnych drobiazgów, to dla Farera leży wśród muszli (liggja í skeljum)

Na zdjęciu - widoczna w powiększeniu muszla przegrzebka. Małże św. Jakuba poławiane są w farerskich wodach.

______________________________

#farerski #lingwistycznie #føroyskt

#Faroese word for shell - #skel - sounds the same as in #English as both comes from Proto-Germanic *skaljō.

There are quite a few idioms related to #shells in Faroese:

* "sum skeljar" - said of bone-dry hay - literally means "like #shells"
*"liggja í skeljum" (lie in shells) is used when referring to something among other bits and pieces

#føroyskt #WordOfTheDay

„Dziś wieczorem, ja wskazuję palcem na wzgórze. Richarda goni owca. A James je coś, co na niego patrzy.” Czy tak mogłaby brzmieć zapowiedź nigdy niezrealizowanego farerskiego odcinka magazynu motoryzacyjnego Top Gear?

https://farerskiekadry.pl/2026/02/faroje-na-najwyzszym-biegu.html?utm_source=instagram-business&utm_medium=jetpack_social

„Dziś wieczorem, ja wskazuję palcem na wzgórze. Richarda goni owca. A James je coś, co na niego patrzy.” Czy tak mogłaby brzmieć zapowiedź nigdy niezrealizowanego farerskiego odcinka magazynu motoryzacyjnego Top Gear?

https://farerskiekadry.pl/2026/02/faroje-na-najwyzszym-biegu.html?utm_source=facebook&utm_medium=jetpack_social

„Dziś wieczorem, ja wskazuję palcem na wzgórze. Richarda goni owca. A James je coś, co na niego patrzy.” Taka zapowiedź niestety nigdy nie padła na początku odcinka magazynu motoryzacyjnego Top Gear. Brytyjskie trio nigdy bowiem nie postawiło stopy na Wyspach Owczych. Clarkson, Hammond i May nigdy nie podjęli wyzwania kto szybciej przemierzy trasę z Viðareiði […]

Artykuł Faroje na Najwyższym Biegu pochodzi z serwisu Farerskie kadry.

Um dagarnar fekk eg áhugaverda mynd, sum Snæbjørn Hansen, sáli, tók. Hendingin var serlig, tá skonnartin Polo rendi á danska farmaskipið Gerdu Rarberg, sum lá við bryggju í Havn. POLO var komin úr Klaksvík til Havnar og skuldi leggja at … Læs resten →

The post Skonnartin POLO rendi 5. juni í 1967 á danska farmaskipið Gerdu Rarberg appeared first on Hvannrók.

Faroe Islands Prime Minister Aksel Johannesen has announced a general election to be held on March 26th, nine months ahead of schedule. Prime Minister Johannesen made the announcement earlier today during a session at the Løgting, the Faroese parliament. “Especially in the past few weeks, trust within the government coalition has basically been absent,” Mr. […]

The post Faroe Prime Minister Johannesen calls snap election appeared first on Local.fo.

On this episode, we travel to London to meet up with Kate Sanderson. She's the Head of Representation of the Faroe Islands to the United Kingdom. It's kind of like an ambassador, but with many more words in the title. We'll talk about representing the Faroes in the UK and the life of a Faroese diplomat.

Then we head to the center of Torshavn and accidentally participate in a church service.

Hann helt dagin saman við familju og bygdarfólki í Eiriksgarði í gjár. Sum vera man var alt gott úr bóndans garði á borðinum. Fólk vóru komin ymsastaðni úr oynni og serstakliga stuttligt var at síggja, at øll seks børnini hjá Sjúrði og Eyðbjørg vóru til staðar. Anna beyð vælkomin, og hon skemtaði við, at tað var løgið, at summi høvdu forfall, tí at tunnilin er ikki komin. At tað ikki skal vera koyrandi til Dals í føðingardag hjá manninum, sum hevur koyrt til Dals í øllum veðri í mong ár, er sanniliga merkisvert.

ein vøkur teggja, stillað upp eftir aldri

Nú um vikuskiftið verður stórur dagur í Dali, Sjúrður sum verður 80 ár sunnudagin, við hesum atlaði eg mær at fara 80 ár aftur í íðina, ja hugleiða um dagin og ta tíðina sum var tá,

Og til tykkum øll somul vil eg siga Gott Vikuskiftið,

Andrass millum Oddvør og Jóannes

HJARTALIGA TILLUKKU OG ALT TAÐ BESTA!

At the start of this year, the total number of registered households in the Faroe Islands amounted to 19,886, according to Statistics Faroe Islands. The statistics also revealed that children only reside in one-third of the households. Over the past decade, the total number of household has increased by 2,825 while the total population of […]

The post For the first time almost 20,000 households in the Faroe Islands appeared first on Local.fo.

Vøkur at ganga úr Sandagerði og niðan ímóti Spinnarínum við Mylluhylin. Herfyri var áarføri, og Sandá var vøkur og stór. Áarvøksturin var so stórur í nógva regninum, at nógvur sandur í Sandagerði er farin út á sjógv, og sandurin fingið … Læs resten →

The post Vakurt og dragandi at hyggja at stóra fossinum í Sandagerði appeared first on Hvannrók.

Comprehensive renovation and extension work is expected to begin shortly on the National Gallery of the Faroe Islands, at an estimate price of 70 million DKK (9.4M EUR). With the plan underway since several years, the Faroese Parliament is set to rubber stamp its part of the funding in a matter of days or weeks, […]

The post National Gallery of the Faroe Islands in for major upgrade appeared first on Local.fo.

Júst, sum skotið var fyri 8-mannaførunum undir Argjalandi á ólavsøku í 2014, kom ein vakur æðuflokkur úr Vágsbotni framvið “Ískaini” og helt leiðina inn í Álaker. Æðuflokkurin órógvaði ikki kappróðurin, tí æðurnar svumu nær landi. Mikkjal av Ryggi skrivar millum … Læs resten →

The post Æðuflokkur til kappróður á Havnarvág á ólavsøku í 2014 appeared first on Hvannrók.

Co wspólnego mają ze sobą ruch abstynencki, sprzedaż wysyłkowa i prawa wyborcze kobiet? Na Wyspach Owczych bardzo wiele.

#Rúsan #WyspyOwcze #prohibicja

https://farerskiekadry.pl/szorty/mapy-sklepy-monopolowe?utm_source=instagram-business&utm_medium=jetpack_social

Co wspólnego mają ze sobą ruch abstynencki, sprzedaż wysyłkowa i prawa wyborcze kobiet? Na Wyspach Owczych bardzo wiele. Alkohol na Wyspach Owczych kupić można w sieci państwowych sklepów monopolowych Rúsdrekkasøla Landsins, zwanych przez Farerów Rúsan. Popularny na archipelagu ruch abstynencki doprowadził do referendum, które odbyło się w listopadzie 1907 roku. W głosowaniu tym po raz […]

Artykuł Mapy / sklepy monopolowe pochodzi z serwisu Farerskie kadry.

Pierwsze farerskie rondo (rundkoyring) zostało otwarte w roku 1990 w Runavíku.

Na współczesnych mapach drogowych znajdziemy ich już kilkadziesiąt – połowę z nich w samym Tórshavn. Cała wyspa Vágar ma ich tylko trzy.

Zerknijmy dziś na mapę farerskich rond.

https://farerskiekadry.pl/szorty/mapy-ronda?utm_source=instagram-business&utm_medium=jetpack_social

Pierwsze farerskie rondo (rundkoyring) zostało otwarte w roku 1990 w Runavíku. Na współczesnych mapach drogowych znajdziemy ich już kilkadziesiąt – ponad połowę z nich w samym Tórshavn. Cała wyspa Vágar ma ich tylko trzy. Podobnie jak drugie co do wielkości miasto na Wyspach – Klaksvík. Ale za to tam na środku ronda znajdziemy wielki hak. […]

Artykuł Mapy / ronda pochodzi z serwisu Farerskie kadry.

 Vit hildu jól á Sandi, og jóladag fóru vit til Dals á jólatræ. Vit vóru níggju. Altíð deiligt at koma í Eiriksgarð. Har var sera nógv fólk samankomið. Dreymurin er, at okkara eftirkomarar skula føla seg heima í Eiriksgarði. Tað er sjálvandi ein avbjóðing, tá ið ein ikki er so ofta í Dali.

Emil, Herbet, Nichlas, Marius,Turið, Kristina, Lisa, Magna

Jólamaðurin er ringur av gikt, so Johild leiddi hann inn.

Gævi tú verður høgdur ella brendur, søgdu teir gomlu

Báturin trónar ovast á tí væl laðaða bálinum, kirkjan høgrumegin var saman við bátinum fólksins uppihald. Hugnaligt at fáa gestir í Putlhúsi.

nýtt í ár: tvær damur vóru við í bálfylginum

Tann serligi siðurin í Dali við nýskrivaðum tátti varð eisini hildin ár.  

Sera nógvar frálíkar myndir eru á "Dalbingafamiljan" á FB.

                                               

Nýggjárssangur 2025

Lag: Til Havnar vit fara

1.

Í kvøld blaktra ljósini Dalinum í trialduri, trialdurrá

Tað skyggir og lýsir so hátt móti ský

Eitt árið er farið, tað royndist okey,

Til gamans og álvara, gæs og til seyð.

2.

Í bønum teir sáddu hvít kunsttøð so nógv,

Annfinn og Sjúrður teir dugdi sær hógv,

Men grovasti sáarin var gamli John,

Bøurin hvítur sum ein kavafonn.

3.

Og veðrarnir stórir, teir eru sum ross,

At føða teir hevur Ludvík mangt knoss,

Tveir kraftfóðursekkir hvønn einasta dag,

So feitir og fegnir skjótt eta teir tað.

4.

Og veðrakrovini tey vóru stór,

Níggju pund langt yvir hundrað ein fór,

Men síðurnar vóru tað berasta feitt,

So John hevur alt í konteynaran tveitt.

 5.

Í Dali varð tosað um hátíðardag,

So bringubrattir teir gingu á rað,

Men ongar medaljur, ei dunnur, ei kór,

So nakkalangt alt í vaskið fór.

6.

Og tunnilin hann skuldi opnast í ár,

Men teir klóku siga, tað verður í vár,

Í berginum spola vit enn eina tíð,

Meðan asfalt og ljós kemur tunnilin í.

7.

Barrin hjá Johild opin nú er,

Har bryggjar hon sukur, rabarbur og ger,

Tann Gylti Hanin navnið hon ber,

Har mangur dropi í vælindið fer.

8.

Gásin hjá Sjúrða hon er nú vekk,

Seinast vit frættu í Skagen hon gekk,

Á jólum tey vóru í dýrastu neyð,

Tey fingu sær egg og sild upp á breyð.

9.

Altanin hjá Steintór hon er so flott.

Hon hóskar seg best til Rosenborg slott.

Hon er á leið við Tjarnir í stødd,

Við hundraðtals perum er hon beklødd.

 10

Í Ottogili gekk Edvardsa ær,

Í pottin hjá honum hon ei ætlar sær.

Hon rættina breyt og sprakk sum eitt svakt,

Teir fangaðu hana í froskmannadrakt.

11

Brundarnir ganga nú høgunum í

Men seyðamenninir ei halda frí.

So skjótt sum ein brundur fer av eini ær,

Hann verður fluttur og viagra hann fær.

12

Hjá Bødvardi verkstaðið er nú hotell,

Kistur og trappur er ei longur vell.

Har verður nú borðreitt við fagrasta vín,

Og Helga serverar í kjóla so fín.

13

Vit ynskja nú øllum eitt nýggjárið gott

Í Dalinum fagra fella vit ikki í fátt.

Tí í Dali er best eingin ivi um tað,

Á klótuni finst einki vakrari stað.

                                Gott nýggjár

Moja słabość wobec toponimów objawiła się na „Farerskich kadrach” już nieraz. Wspólnie wędrowaliśmy po Owczych bezdrożach, rozszyfrowując intrygujące nazwy. Tym razem jednak popuśćmy nieco wodze fantazji. A jeśli by tak, zamiast próbować przekładać farerskie nazwy na polski, przenieść polskie toponimy na mapę Wysp Owczych? Uzbrojeni w samoprzylepne karteczki, pisak, mapę Wysp Owczych, spis polskich miejscowości […]

Artykuł Zabawa w toponimy pochodzi z serwisu Farerskie kadry.

I got the The Stoic archetype!

https://mastodon.social/@ForoysktDaily/wrapstodon/2025/0b48d268cf8362e6

#Wrapstodon2025