Jórunn Gudmundsen er leiðari í nýggju Messuni í Sørvági. Við sýni inn móti sandinum tváar countrytónleikur rundleitta rúmið við einum himmalskum sangi, so eg hyggi upp. Haldi, at staðbundni tónleikurin fær tað at klárna inneftir, og knýta uppeftir í kjølstrekta longsulin, sum í eini langfarabygd var kjarnin í einum ektaðum countrysangi.

Pól Skarðenni hevur teknað Messuna, ið er bygd undir bátinum Astrid, sum í 1973 hoyrdi heima á Tvøroyri, og síðan aldarskiftið var í Fuglafirði undir navninum Marna FD 193, men upphøgdur í 2018. Nú sæst hon hálvd omaná Messuni. Pól, sum er verkfrøðingur, og sjálvlærdur listamaður, hevur starvsstovu í Vatnsoyrum. Í løtuni sýnir hann fram uppi í Dalinum. Her er motivið úr Funningi.

Tað var sørvingurin og bókavørðurin, Erhard, sum við einum Facebookuppslagi í dag freistaði meg at koyra vestur. Tað gjørdi hann í einum fyndugum setningi um tey, sum ikki eru á ásveldinum, tignarligu maktleingjuni í tvørskurðinum av Sentralføroyum, har Klaksvík er norðast við Varpinum, Runavík mittast við Løkshøll, síðan Havnin við Tjarnir og Tvøroyri sunnast við Salt.

- Vit longur úti á veinginum, vit í Sørvági, hava tað heldur friðarligari, men her er eitt nú nýggja Messan við fleiri potentialum, og her kemur skjótt eisini nýggj ítróttahøll. So vit fara eisini at fáa onkrar háintensivar upplivingar her í bygdini, sigur Erhard, og nevnir Country festivalin.

- Men kanska er menningin í Klaksvík ov rívandi, tí býarstoltleikin KÍ tapti í gjár í Klaksvík fyri 07Vestur, og spælararnir hjá KÍ vóru troyttir, skrivar Norðlýsið, hvat vit so skulu leggja í tað, sigur hann.

Soleiðis dystast tey úti um landið ein sunnudag í grásumri, meðan Neil Diamond syngur "And the Grass won't pay no Mind".

Meðan eg síggi eina barnafamilju seta frá sær og rulla kuffertini frá borðinum til bátin, sum skal føra tey út í Mykines, er greitt, at ferðafólk, og júst tann leiðin, fer at merkja summarið her. Vetrarnar fer Jórunn at leggja dentin á lokalt virksemi, og at gera Messuna til eitt savn við modellskipum, sum enn standa á goymslu. Umframt høli til ráðstevnur, veitslur, konsertir og aðrar samkomur, tekur høllin 300 fólk. Meðan eg hugsi um Blátt Gras og eina heiðurskonsert við Hank Williams sangum, má eg geva Erhardi rætt. Her er rívandi potentiali við vágna.

Fyrimyndarliga staðið til borðreiðing her vesturi, er Gásadalsgarður uppi í Dalinum, har Poula borðreiðir við rugbreyði og turrum kjøti úr bóndans haga.

Tankin um Blátt Gras er ikki meir enn sleptur, tá eg felli í tos við eini hjún úr amerikanska bluegrass statinum, Kentucky, sum síggjast aftanfyri Poulu. Tey eru júst komin, og hetta er fjórða steðgistað.

- You gotta eat, siga tey, meðan vit hyggja at myndum og filmi á stórskíggjanum á vegginum, sum beint nú sýnir blóð og slakt, knapt og væl valt alt samalt, við taljuni undir loftinum og frárenslinum á gólvinum kring alt rúmið, sum ber boð um "a converted slaughterhouse", eitt sláturhús, sum bóndin um sumrarnar umskapar til kafé og matstovu við útipalli og egnum øli, tá veðrið er gott. Tað dámar teimum væl at síggja og skilja slíkan autentisitet. Mest gjøgnumhugsaða matupplivingarstað, sum í eini handavending bjóðar til at møta forvitna ferðafólkinum - og lukkast við bravour.

Við næsta borð er ein røð av japanskum ferðafólkum, øll við myndatólum, serliga Sony, har eina kvinnan er í gulum regnjakka við áskriftini "Welcome to Nature" niðast á bakinum.

Á heimleiðini er bygdin Bøur so vøkur í summarsliga gráveðrinum, tí ein gandakend dýpd er í ljósinum, heldur enn ein-dimensionelli bláhimmalin, um tað var sól og skífrítt.

Gangandi millum ferðafólk við altskyns tungumálum og nummarplátum má eg sanna, at Vágar eru hugtakandi, sum fáar, kanska eingin, oyggj í landinum, har landfast er úr túninum. Kanska er tað har, at útferðarlongsulin á hásumri verður best lektur. Við einum biltúri. Og kanska einum countrysangi.

Hodowla świń to współcześnie nisza w farerskim rolnictwie. Znaleziska archeologiczne wskazują jednak, że w epoce wikingów i wczesnym średniowieczu świnie na Wyspach Owczych były znacznie ważniejsze. Podobne, wyraźne ślady znajdziemy także na mapie.

Hodowla świń to współcześnie nisza w farerskim rolnictwie. Znaleziska archeologiczne wskazują jednak, że w epoce wikingów i wczesnym średniowieczu świnie na Wyspach Owczych były znacznie ważniejsze. Mapy archipelagu wypełniają tuziny „świnkowych” śladów. Łatwo znajdziecie na nich słowa takie jak svín (świnia), grísur (świnia), súgv (locha), gøltur (wieprz) czy purka (locha). Warto również wspomnieć, że wśród […]

Artykuł Mapy / świnkowe toponimy pochodzi z serwisu Farerskie kadry.

Kartka z kalendarza: 728 lat temu, 28 czerwca 1298 roku książę #Haakon, późniejszy król Norwegii, wydał dekret zwany #Seyðabrævið. List Owczy, regulujący m.in. kwestie związane z hodowlą owiec i grindem, jest obecnie najstarszym zachowanym dokumentem związanym z Wyspami Owczymi. Spisany na archipelagu w języku staronordyjskim List pokazuje już pierwsze cechy specyficzne dla kształtujące się wówczas języka farerskiego.

W jeszcze do niedawna formalnie opuszczonej osadzie Múli znów na stałe zamieszkali ludzie.

Á Umhvørvisstovuni hava vit nýliga havt eitt hugnaligt hátíðarhald fyri trimum starvsfólkum, sum hava nátt ein serligan varða í arbeiðslívinum. Eitt starvsfólk hevði 40 ára starvsdag, og tvey starvsfólk høvdu […]

The post Hátíðarhald fyri rundum starvsdøgum á Umhvørvisstovuni appeared first on Umhvorvisstovan.

Í morgun kom eitt ferðamannaskip uttan av havi inn í Nólsoyarfjørð millum Stong og Eystnes. Vessel Finder kann siga mær alt um skipið, stødd, heimstað og byggiár. Men tað, sum eg hefti meg við, var tokan, sum legði seg um skipið, so skjótt tað kom undir land. 

Úti á fjørðinum var klárt.

Úrslitið er ovast og veruleikin er niðast. 

Við hesum lítla myndaátaki grundaði eg eina løtu yvir, hvussu fremmanda ferðafólkið umborð á risareikskipinum man síggja Føroyar. 

Tær eru nú nokso flottar kulissur, hasar Føroyar. Í hvussu er í Disneyeygum, sum sæst ovast. 

Men tað veit eg einki kvalitativt at siga um, tí eg, mótvegis nokk so nógvum øðrum, havi ongantíð verið ferðafólk við útlendskum eygum í mínum egna lítla heimlandi, har bara eitt eksotiskt fátal búgva. 

So er kaffi. Nýmalið Mövenpick Crema, sum ikki er á Keypsportalinum. Væl gagnist.

Nowy punkt na muzealnej mapie Wysp Owczych wart sprawdzenia. Messan w Sørvágur prezentuje historię rybołówstwa i żeglugi – od dawnych łodzi wiosłowych po współczesne jednostki. Wszystko w nowoczesnej i intrygującej architekturze.

#WyspyOwcze #muzeum

Ej! Aj! Człowieka nie było na Owczych ledwie osiem lat, a tu lądy się zdążyły poprzesuwać... Jak nic trzeba nabyć nową mapę 😅

Hevur tú lagt til merkis broytingar í einum firði ella sundi, ella einari vík ella vág? Nú hevur tú møguleika at lata tína vitan verða partur av einari nýggjari og […]

The post Hvussu eru føroyskir firðir broyttir seinastu 100 árini? appeared first on Umhvorvisstovan.

W niektórych miejscach na Wyspach Owczych zatrzymać się warto. W innych - zwyczajnie trzeba.

Kontynuując nasz kartograficzny #niezbędnik, tym razem spojrzymy na farerskie #toalety.

W niektórych miejscach na Wyspach Owczych zatrzymać się warto. W innych - zwyczajnie trzeba.

Kontynuując nasz kartograficzny #niezbędnik, tym razem spojrzymy na farerskie #toalety.

W niektórych miejscach na Wyspach Owczych zatrzymać się warto. W innych – zwyczajnie trzeba. Niektóre z publicznych toalet (far. vesi) znajdziecie w centrach farerskich miejscowości, inne trzeba będzie nieco poszukać. Panujący w środku klimat nierzadko zabierze was w podróż do lat 70-tych… Intrygujący ranking farerskich toalet prowadzi Klub Miłośników Wysp Owczych faroe.pl. W Gjógv publiczna […]

Artykuł Mapy / toalety publiczne pochodzi z serwisu Farerskie kadry.

Pierwsze stacje benzynowe na Wyspach Owczych - oznaczone logo Esso - pojawiły się w latach 50-tych.

Współcześnie Farerów w paliwo zaopatrują stacje działające pod dwoma szyldami: należącym do islandzkiej firmy Skeljungur Magn i oraz w pełni farerskie Effo.

Pierwsze stacje benzynowe na Wyspach Owczych - oznaczone logo Esso - pojawiły się w latach 50-tych.

Współcześnie Farerów w paliwo zaopatrują stacje działające pod dwoma szyldami: należącym do islandzkiej firmy Skeljungur Magn i oraz w pełni farerskie Effo.

Pierwsze stacje benzynowe na Wyspach Owczych – oznaczone logo Esso – pojawiły się w latach 50-tych. Współcześnie Farerów w paliwo zaopatrują stacje działające pod dwoma szyldami: należącym do islandzkiej firmy Skeljungur Magn i oraz w pełni farerskie Effo. Na farerskich stacjach, oprócz napełnienia zbiornika w aucie, zaspokoimy także nasz głód. W menu burgery, sajgonki oraz […]

Artykuł Mapy / stacje benzynowe pochodzi z serwisu Farerskie kadry.

Cadeau til samkomurnar í Havn. Cadeau, kurteislig vinagerð, sum franska orðabókin sigur um gávu og tinganest, ið nú kemur miðbýðarborgaranum til góða frá samkomuni City Church. 

Eftir brunaskaða, og í kjalarvørrinum á Lívdini uppi í Hoyvík, har skjótast vaksandi búseting er í landinum, fer miðbýðarkirkjan at endurreisa samkomuhølið og skapa bestu tónleikauppliving fyri 400-500 fólk, sigur Tom Jacobsen, sum er pastorur, nú bygt verður nýtt, upp at næsta granna, sum er størsta spæliplássi í býnum. Spælipláss av tí slagnum, sum orðabókin gevur børnum og barnafamiljum, og sum á enskum verður kallað playground.

Cadeau.

Samstundis er forfallið í privatu Klubbabygningunum totalt, og kommunan fer eftir filmiskan biograffyrispurning, kanska um tíggju ár at hyggja uppá Bacalao sum møguliga íløgu til ein biografsýningarmøguleika, hin seinasta í landinum. Eitt visuelt upplivingarrúm, ið nær sum helst kann gleppa okkum, ið ganga í góða men seinasta biografin, av hondum. Tíggju ár.

Tjóðpallin, sum enn ikki fyllir, og Sjónleikarhúsið, sum fyllir hundrað, lata vit liggja á hesum sinni, eisini Norðurlandahúsið, sum liggur uttanfyri ringvegin og nú eigur at nýdefinera sína støðu, sum varð skapt í 1983.

- Býurin veksur alsamt, og allir høvuðsstaðir hava brúk fyri fjølbroyttum virksemi og tilboðum og ikki minst í miðbýnum. Og tað er har City Church er, mitt í hjartanum á býnum. City Church ynskir áhaldandi at vera ein viðspælari í býnum, og tí ynskja vit eisini at byggja ein tíðarhóskandi bygning, sum kann rúma øllum virkseminum hjá samkomuni og eisini meira enn tað, sigur Tom Jacobsen.

- Vit ynskja ein bygning, sum kann húsa bæði stórum konsertum og fyrilestrum. Vit fara eisini at hava ein nútímans stóran køk, sum millum annað stuðlar uppundir virksemið við City Meal, har vit í vetrarhálvuni bjóða ókeypis máltíðir til barnafamiljur ein dag um vikuna. Vit liggja beint upp at Grasagarði og ynskja at opna dyrnar, so at samspælið kann gerast enn størri. Ætlanin er eisini at leiga hølini út til mentunarlig og almenn tiltøk, so lív er í bygninginum flestu dagarnar í árinum. Tað skal merkjast, at lív er í miðbýnum og at City Church er ein viðspælari í býnum, sigur Tom Jacobsen, pastorur í City Church.

Nú tað er vorðið eitt staðfest faktum, at mentan er eitt no go, sum úr enskum merkir vónleyst og ógjørligt, bæði á kommunalum og landspolitiskum palli, er tað eine plausible Erklärung, sum týska orðabókin sigur, tá onkur, úr veruliga lívinum og kringumstøðunum sjálvvaldur tekur eina sosiala ábyrgd uppá seg, a social responsibility, sum fólkaræðisliga maktin ikki tekur til sín og ongan áhuga hevur fyri. Hvørki kommunalt ella landspolitiskt.

Takk fái samkomurnar fyri tað. At sýna social responsibility.

Meðan skattafíggjaði latan-sum-um-mentanar-áhugin hervið er lýstur deyður og gingin av verðini, vísa tit í City Church ikki bara áhuga, men taka ábyrgd, og byggja okkum upplivingarrúm til konsertir og tiltøk. Takk fyri at ganga undan, fyrst Lívdin og nú eisini City Church.

Haldi ikki tað er at geva steinar fyri breyð, ella innantómt undirhald til trúgva kirkjufólkið, sum ein, ið gekk framvið helt, men heldur at orðini verða hold, sum sagt verður á bíbilskt-abstraktum máli hjá Markus um Johannes doyparan, ið ikki bara skal gera klárt framman undan, men eisini laga gøtur og tún til hin komandi: "Líkasum skrivað er hjá Jesaja profeti: «Sí, eg sendi út sendisvein mín framman undan tær; hann skal búgva út veg tín. Røddin á einum, ið rópar í oyðimørk: «Ruddið veg Harrans, beinar gerið leiðir hans!»"

Enn einaferð takk fyri at tit í fyrsta lagi hava eyga fyri og fatan av mentan í funktión, nú Havnin sum politisk eind er fallin og dottin niðurímillum á mentanarøkinum, har sjálvstýrarin ræður, tí mentan er ikki mál, ið tryggjar mandigum politikarum av báðum kynum makt og mæti. Slettis ikki. Mentan gevur ikki afturval. Tí hava vit ongan mentapolitikara. Tað er einki føroyskt veiggj í henni, mentanini, tá um atkvøður ræður.

Hóast ikki doyptur til nakra samkomu, vil eg siga tykkum takk fyri, at tit eisini seta trúnna á mentan og mentanarliga savningarmegi mitt í býnum. Tað er sum ein endurburður av trýss ára gomlu Hymnofon plátuni hjá Sangbrøðrum: "Lýs upp, har Gud tín setti teg!"

Umhvørvisstovan hevur tann 15. juni 2026 góðkent umhvørvisárinsmetingina fyri eitt lítið vatnorkuverk við Stórá í Bø. Umhvørvisárinsmetingin varð løgd til almenna hoyring frá 16. mars til 27. apríl 2026. Umhvørvisstovan […]

The post Umhvørvisstovan hevur góðkent umhvørvisárinsmeting fyri lítið vatnorkuverk í Stórá í Bø appeared first on Umhvorvisstovan.

Hvar er best at búgva í einum heimi, ið er ótryggastur, alt síðan heimsbardagin endaði, og vitanin um holocaust og kjarnorkubumbuna komu fram, skaptu samstørv og settu seg á allar útbúgvingarskipanir í mentaða heiminum?

Friðarstøðan í heiminum verður lýst í Global Peace Index, sum byggir á 23 vísitøl, ið verða tikin úr í trimum høvuðstættum, kríggj, trygd og dubbing, og vísa tryggleikan at búgva í 163 av heimsins londum.

Spurt verður í kanningini, um kríggj er í landinum, ongoing conflict, og hvussu nógv eru deyð.

Síðan verður spurt, hvussu trygdin er í landinum, safety & security, um brotsverk, yvirgang, harðskap, politiska órógv, flóttar og sosialan ótryggleika. 

Samanfatandi verður at enda spurt um støðið á dubbing, militarisation, gjald til herin, vápn, hernaðarligar tænastur, Nato, krígs- og verjusamstørv.

Samanumtikið sýnir Global Peace Index ta trygd og tann frið, sum er í einum nevndum landi. Kanningarstovnurin ger vart við, at kanningarøkið trygd og friður, eigur ikki at verða mistikið fyri at máta viðurskifti sum fólkaræði og vælferð. Tað eru aðrar kanningar.

Hetta ger tað serliga áhugavert at samanbera lond, sum sínámillum eru politiskt og mentanarliga ymisk, so sum grannalandið fyri vestan, Ísland, móðurlandið Danmark, sum í onkrum føri kann geva eina ábending um føroysk viðurskifti, hóast vit ikki hava hernaðarskyldu, einaræðislandið Kuba, sum er sosialt niðurundirkomið, USA, sum kortini er nógv longur niðri á listanum, og nógv verri fyri enn flestu lond í Vesturheiminum, og so Ísrael og Russland sum eftir mátingar og vísitøl raka hin avgjørda botnin, tí har er minst trygt at liva í 2026.

Innlendis í Danmark er friður, men landið er partur av hernaðarligum blokki. Danmark er í topplistanum, er sera friðarligt, men ikki á íslendskum støði. Í teiginum Safety & Security er máldur lágur kriminalitetur, eitt sterkt rættarsamfelag, men við størri politiskari polarisering og demonstratiónum enn í Íslandi.  Militarisation er hægri enn í Íslandi, landið er Nato-limur við vaksandi gjaldi til hernaðardubbing, og tekur lut í kríggi á fremmandum hermótum, sum verða nevndar hernaðarligar operatiónir heldur einn kríggj. Í teiginum Ongoing Conflict er eingin krígsfrontur heima, men gjøgnum samstarv er landið við í ytri konfliktum.

Norðurlendska samanumtøkan kundi tí verið, at í Íslandi er besti friður, ið kann mátast, við minst møguligari hernaðardubbing, meðan Danmark lagar karmar um frið við stýrdari militarisering. Tað gevur norðurlendsku londunum eitt samanlagt høgt virðismet á altjóða friðarstiganum, hóast Ísland fær fyrsta plássið fyri at vera so lítið militariserað.

Í Kuba verður friður framdur gjøgnum eftirlit. Higartil hevur Kuba verið í miðal- og lágbólkinum viðvíkjandi friði, tí Kuba er ikki millum tryggastu lond, men heldur ikki millum harðrendastu lond. Í kubanska teiginum Safety & Security er kriminalitetur og yvirgangur á lágum støði, og í gerandisdegnum er samfelagið lutfalsliga trygt. Viðvíkjandi Ongoing Conflict er einki sjónligt borgarakríggj á oynni, og einki útlendskt hermót er galdandi her. Hyggja vit at dubbing, Militarisation, er tó ein sterk og ríkisstýrd hernaðarskipan, men ikki á sama støði sum í Russlandi og Ísrael. Ein týðuligur Politiskur faktor er galdandi: Kuba er eitt maktfullkomið stýri, sum er serstakliga autoritert, við lítlum og ongum rúmi fyri mótmælum og persónligum frælsi. Annan vegin kann hetta minka um mótmælisgongur og ófrið, men hinvegin er prísurin borgaralig frælsisrættindi. Í máteindini hjá Global Peace Index gevur hetta Kuba eina lutfalsliga høga trygd, tí har eru fáar mótmælisgongur og avmarkaður kriminalitetur, hóast politiskt ófrælsi og militarisering dregur landið niður. Friðurin er tá meira “góður undir eftirliti”, heldur enn “friður gjøgnum samtykki”. Kuba gerst tí betri enn øll hini í sama bólki, tí eingin ytri kríggisluttøka er skrásett, lítil innanhýsis vápnaður ófriður er og politisk kúgan heldur ófriðinum niðri, sum løgið nokk gevur “friðarpoeng” í logikkinum hjá Global Peace Index. 

USA er eitt av minst friðarligu londunum í Oljuframleiðandi londunum, OECD, og er í niðasta parta av Global Peace Index 2026. Nógva dubbingin, militariseringin, og tær nógvu ytru stríðsstøðurnar, conflicts, eru høvuðsorsøkirnar, og ikki bara kriminalitetur einsamallur. Hóast orsøkirnar eru aðrar, er USA á altjóða friðarstiganum í sama ófriðarbólki sum Ísrael og Russland. USA er illa fyri, men har er ikki krígsstøða. Virðið Ongoing Conflict er í USA versnað við sjey prosentum í ár, politiska valdshóttanin er hin hægsta síðan sjeytiárini og ytri hernaðarliga luttøkan dregur amerikanska virðið langt niður.

Russland er ringast. Landið hevur við ræðuligum avleiðingum lagt seg út í kríggj við evropeiska grannalandið Ukraina við eini sonevndari Fullskala innrás, sum í dag er heimsins hægsta konfliktstøða. Flestu virði skora maksimalt negativt.

Ísrael hevur eisini eitt sera vánaligt tal, tað fimta-ringasta, á altjóða friðarstiganum fyri 2026. Fremsta orsøkin er drúgva krígsstøðan, conflict, við Gaza/Palestina, síðan varandi høga yvirgangshóttanin og rakettálop. Innanhýsis er ekstrem polarisering og nógvur ófriður. Í Ísrael og Russlandi er kríggj ein gerandislig fortreyt og partur av gerandisdegnum. Sum partur av støðuga tankanum um eina tilveru við kríggi, fylgir terror og ein høg militarisering. Í 2026 er Ísrael millum fimm tey ringastu, ófriðarligastu og trygdarveikastu londini í heiminum, saman við Russlandi, sum er á botninum, og síðan Sudan, sonevnda Fólkaræðisliga Kongo og Ukraina. Áhaldandi kríggj, Ongoing Conflict, er í Ísrael við palestinsk øki, Gaza, og støðan er spent í øllum økinum, og landið er farið í nýtt kríggj í 2023. Í teiginum Safety & Security er, hóast bestu trygdarskipanir, hóttanir um terror, rakettálop, politiskur ófriður og serstakliga umfatandi polarisering í gerandisdegnum. Við frámerkinum Militarisation sæst eitt av mest hernaðardubbaðu, militariseraðu, londum í heiminum, har negativa virðið byggir á stóran her, høgt hernaðargjald, og at landið er tætt knýtt at vitlíkis- og dronutøkni í verandi krígsstøðu. Ísrael hevur sterkar stovnar og høgan teknologiska kapasitet, men friðartalvan Global Peace Index sær fyrst og fremst kríggið og militariseringina sum ein faktor, ið fær landið at detta so langt niður, at tað er fimm stig frá botninum.

Russland er á botninum í Global Peace Index, tí kríggið er kjarnin í øllum mátaðum virðum. Í 2026 er Russlandi fyri fyrstu ferð "minst friðarliga land í heiminum". Í teiginum Ongoing Conflict er landið í einum fullskala kríggi í Ukraina, aðrar ytri og innari krígsstøður, conflicts, eru, og tali av deyðum er høgt. Undir Safety & Security eru staðfestu virðini politisk kúgan, mótmælisforboð, terrorhóttanir, kriminalitetur og ótryggleiki í fleiri landspørtum í Russlandi. Undir Militarisation er eitt sera høgt útgjald til hernaðarviðurskifti, herurin er stórur, í Russlandi er víðgongt vápnabrúk, sum eisini fevnir um dronur og langtrøkkandi skotvápn. Russland er í Global Peace Index ein arketypa av, hvussu kríggj og dubbing, militarisering, knúsa friðin í landinum. Øll trý høvuðsøkini conflict, security og militarisation draga landið niður í botn.

Bera vit úrvaldu londini saman kunnu vit siga, at fimm ymsir vegir eru til frið og ófrið.

Í íslendska førinum fæst friður við lágari militarisering. Landið er í fólkatali lítið, har er eingin herur, álitið á myndugleikar er høgt, vælferðarsamfelagið er sterkt. Friður er í gerandisdegnum hjá hvørjum íbúgva, sum ein default instilling á telduni. 

Í danska førinum fæst friður við stýrdari militarisering. Samfelagið er trygt, men landið er partur av hernaðarsamgongum og geopolitiskum spenningi. Friður er innanlendis, men við ábyrgd og vága, risiko, uttanlands.

Í kubanska døminum fæst friður við politiskum eftirliti. Har er lágur kriminalitetur og lítil ytri krígsvági, men rúm er ikki fyri stórvegis frælsi og mótmælum. Global Peace Index gevur eitt miðal úrslit: Í Kuba er trygt, men ikki djúpur, borgaraligur friður.

Í ísraelska døminum fæst trygd við umfatandi, høgari, militarisering mitt í støðuga krígnum. Í Ísrael eru sterkar trygdarskipanir, men kríggið er støðugt og yvirgangshóttanir á sama hátt.  Friður er fragmenteraður, tí summi øki er trygg, meðan heildin er merkt av ótryggleika.

Í russiska døminum er kríggj ein politisk strategi. Kríggj og hernaðardubbing, militarisering, eru sambært Global Peace Index kjarnin í russiskum ríkispolitikki. Friður verður næstan bara viðgjørdur sum ein fyribils taktiskur steðgur, ikki sum eitt mál.

Dømini úr niðasta og ringasta bólkinum á altjóða friðarstiganum, Ísrael og Russlandi, vísa, hvussu varandi kríggj og nógva hernaðardubbingin draga eitt land niður í botnin, hóast teknologiska styrki og dygdir.

Undir yvirskriftini Vision of Humanity hevur Institute for Economics & Peace í 2026 gjørt listan, Global Peace Index, við 163 londum, har støðið verður tikið í 23 felags grundvirðum, at finna fram til, hvar tryggast og ótryggast er at búgva. Úr grein í farnu viku, havi eg omanfyri borið saman tryggastu og ótryggastu lond.

Ísrael og Russland, sum eru ótryggast, Kuba, sum er miðskeiðis á listanum, USA, sum er verri fyri, og Norðurlondini Danmark og serliga Ísland, sum er tryggasta landi at búgva í.

Global Peace Index sigur, at vit liva í ótryggastu tíðum síðan seinna heimsbardaga. Í so máta er støðan versnað tólv ár á rað, og tað merkir til dømis hugin at ferðast. Ferðafólk aftrast at vitja eystasta partin í Miðjarðarhavinum, Levantlondini, og leggja tí ferðavinnutryst á onnur lond í økinum. Ukrainsk børn, ið er "burturrikin", sum lógarsmíðið sigur, leggja trýst á føroysku skúlaskipanina, sum neyvan nakar er skúlaður at makta, og sum tíansheldur neyvan gevur nakra meining hjá tí fremmanda. Kyknandi kjakpartur í okkara mentan er at leggja hatur á muslimar, tí tey skulu hava ábyrgdina av øllum bakslátturi í okkara nútíðarsamfelag, ikki minst millum sokallaði trúgvandi í bólkum á Facebook. Føroyskt vald umboð til danska fólkatingið ganga til og frá millum fremmandar stríðandi bólkar úti í heimi og skapa sær á tann hátt eitt legitimt livibreyð, við fremmandum kavbátavitjanum sum úrsliti. Tí er ávirkanin av krígsstøðu nógv størri enn bara í krígsrakta økinum.

Skrásetingin hjá Global Peace Index fevnir um 99,7% av heimsins fólkatali, og er mest brúkta mátingin av friði í dag.

Vitlíkið hjá Microsoft, Copilot, hevur verið brúkt at finna samanberingar millum tey seks úrvaldu londini Ísland, Danmark, Kuba, USA, Ísrael og Russland í teim 23 samanberingunum á listanum yvir tey 163 londini á Global Peace Index listanum fyri 2026. Samstundis gjørdi sama vitlíkið myndirnar.

Í ár eru 50 ár liðin, síðani eg kom í Neistan. Og tá ið eg hyggi aftur í tíðina, standa øll hondbóltsupplivilsini kring landið og uttanlands sjálvandi sum tað allar størstu, men tiltakið Aftur í 60 árini, sum vit skipaðu … Læs resten →

The post Tiltakið Aftur í 60 árini var ótrúliga gevandi at fyriskipa og styrkti um felagsskapin appeared first on Hvannrók.

Tað er okkurt stuttligt við at sleppa at kuratera ein playlista í Útvarpinum. Spæla musikk og plátur meðan øll lurta. Gera eina byrjan, eina miðleingju og so ein enda, akkurát sum tá vit lærdu at skriva stíl. Í ein tíma. At halda tíðini fastari, so hon stendur still, at bestamma tað, sum øll skulu lurta eftir í einum rúmi, har einki annað er at lurta eftir. Nakað sum at hyggja eftir Portugal og Ronaldo, sum spæla fótbólt móti Kongo. Tú ert fangaður í eini boblu av ongum á einari kanal, har einki annað er at síggja. Ein zombie í ongamannalandi í djúpasta Afrika, til ein rættir tær hondina og sigur Doktor Livingstone I presume? Kanska er kortini nakað uppliftandi og nýskapandi við at prika hol á summarbobluna við nettup at gera ein ómælandi playlista frá byrjan til enda, tá alt kemur til alt. Avbjóðingin er bara, at tað er sum at skera í reytt tjúkksaftað sjele. Tað víkir og glíður undan, og so hvørt tær lukkast at fáa ein bita, um man kann kalla munnberingina so, og lyftan hann upp á skeiðina, so er hann slúktur og burtur, til einki er eftir og hugsanin um sjeleið er horvin, sum tá Hans Andrias yrkir um skrøddu myndina, ið er burtur, so hann ikki kann halda hana fram. Tí sá eingin hana. Sannleiksmyndina av tí besta. Biður tú meg gera ein playlista, so kann eg ikki bestemma meg til, hvør hann skal verða og hvussu. Byrji eg við einum, so kemur tað næsta og hvør skal endin verða? Nei, tað er størsta problem eg taki á meg, játti eg at gera sum tú biður. At fáa meg at gera ein playlista. Sigi eg ja, so kann eg ikki taka dagar ímillum og bestemma meg. Í hvussu er ikki í dag. Tí er tað eitt óloysiligt no go, eins og Ronaldo rendi seg í. Eg sá tað á enninum á honum. Kanska varð tað kortini tí, og júst tí, at eg allíkavæl setti henda playlista saman á Spotify í dag. Hann er nummar 566 og tú kanst klikkja á hann. Ein løtumynd av tankanum um ein playlista, nú tað kom upp at venda, og eg vildi vera frægari enn nummar sjey. Kanska er tað soleiðis at vera kurator. At skera gjøgnum tjúkksaftað sjele í einum ørstuttum sekundi, taka ein bita og lata restina standa. Soleiðis.

Í vár var Emil, sum gongur í 9. flokki á  Skúlanum á Giljanesi, í starvsvenjing á Umhvørvisstovuni. Endamálið við starvsvenjingini var at geva Emil innlit í arbeiðið hjá stovninum. Sum […]

The post Ein øðrvísi skattur funnin í eini fjøru appeared first on Umhvorvisstovan.

Umhvørvisstovan hevur viðgjørt umsókn frá Sunda kommunu um loyvi til at víðka bátahylin í Hósvík (sí mynd omanfyri). Ætlanin er at flyta pirin longur út og gera hann beinan við […]

The post Avgerð um mál hjá Sunda kommunu um at víðkað bátahylin í Hósvík appeared first on Umhvorvisstovan.

Torført er fáa stara bara so mikið taman, at hann ikki ræðist, tá tú um vetur gevur starunum í urtagarðinum. Teir flúgva ikki langt burtur, men eru altíð upp á vakt. Men í dag kom eg fram á ein stara, … Læs resten →

The post Starum dámar eisini væl súrepli appeared first on Hvannrók.

Wyżłobienie w jednym z niezliczonych kamieni. Dzieło Matki Natury - efekt trwającej stulecia żmudnej pracy kropel wody? Czy też Odciski Stóp Wiedźm jak sugeruje tabliczka Gívrinarspor?

#sandoy #wyspyowcze #toponimy

Eysturoy, druga wyspa archipelagu Wysp Owczych. Slættaratindur, Gjógv, Risin og Kellingin i tunel pod Atlantykiem. Sprawdź, co warto zobaczyć.

Artykuł Wyspa Eysturoy pochodzi z serwisu Wyspy Owcze - Klub Miłośników Wysp Owczych.

Gicz barania na Wyspach Owczych: ræstkjøt i skerpikjøt, suszenie w hjallur i fermentacja. Sprawdź, jak wygląda farerski sposób przygotowania mięsa.

Artykuł Gicz barania w kuchni Wysp Owczych (ræstkjøt i skerpikjøt) pochodzi z serwisu Wyspy Owcze - Klub Miłośników Wysp Owczych.

Jak żyje się Polakom na Wyspach Owczych? Praca, koszty, codzienność i społeczność oczami osób, które regularnie wracają na archipelag.

Artykuł Polacy na Wyspach Owczych pochodzi z serwisu Wyspy Owcze - Klub Miłośników Wysp Owczych.

Plagi onkuntíð at hyggja at greinum, sum eg skrivaði á heimasíðuni www.drekin.fo frá 2003 til og við 2008. Kom fram á niðanfyri grein skrivað 16 mai 2005. Eg hitti tá ungan rógvara ein dagin í Álakeri, sum segði mær, at … Læs resten →

The post Úr myndasavninum – Eg royki fimm mánaðir um árið appeared first on Hvannrók.

Podziwianie krajobrazów i bliski kontakt z oszałamiającą naturą Wysp Owczych to tylko część magicznego planu. Aby zatapianie się w rzeczywistość archipelagu było pełne, nie może zabraknąć doznań kulinarnych. Degustacja lokalnych…

Artykuł Odkryj smaki Wysp Owczych – czyli co warto spróbować na archipelagu? pochodzi z serwisu Wyspy Owcze - Klub Miłośników Wysp Owczych.